Кіріспе

Американдық саясаткер және әскери шенеунік

Томас Пози (9 шілде 1750 – 19 наурыз 1818) – Американдық революция кезінде офицер, бейбіт уақытта генерал, Кентукки штатының үшінші вице-губернаторы, Индиана территориясының губернаторы және Луизиана сенаторы.

Отбасы және шыққан тегі

Томас Пози 1750 жылдың 9 шілдесінде Вирджиния штатының Фэрфакс округінде, Маунт-Вернон тауының жанындағы фермада, Потомак өзенінің жағасында дүниеге келді. Өзінің айтуынша, ол "ізетті әке-шешеден туған". Өмірі бойы Позиді Джордж Вашингтонның заңды емес ұлы деген қауесеттер қысымға ұшыратты. Оның өлімінен кейін де бұл қауесет сақталды және бірнеше газет мақалаларында жарияланды. Көптеген тарихшылар оның нағыз ата-анасы кім болғанын білмейді, себебі олар туралы ақпарат аз. Пози Джон Позидің үйінде, Вашингтонның Маунт-Вернон үйіне жақын жерде өсті. Джон Джордж Вашингтонның жақын досы болды, ал Томас өмірінің басында Вашингтонның қолдауынан пайдаланды. Позидің өмірбаяуын жазған Джон Торнтон Пози бұл қауесетті жоққа шығарды. Олардың үш ұлы болды, бірақ олардың тек біреуі ересекке дейін жетті. Марта үшінші ұлын босанған кезде 1778 жылы қайтыс болды. Шекарадағы өмір қиын болды, ал үндістердің үздіксіз шабуылдары Вирджинияның корольдік губернаторы Лорд Данмордың жазалау шараларына әкелді. 1774 жылы Пози шекаралық елді мекендерге қауіп төндіретін үндістерге қарсы қарулы экспедицияның квартирмейстер бөлімінде қызмет етті. Ол Point Pleasant шайқасына қатысты, және экспедиция үндістерді қысқа мерзімге басуға жетті.

Революциялық соғыс

1775 жылы Пози Вирджиния корреспонденция комитетінің мүшесі болып сайланды. Ол Тәуелсіздік соғысы кезінде әскерде қызмет етті, бастапқыда Континенттік армияда капитан, көбінесе 7-ші Вирджиния полкімен бірге, кейін 1782 жылы подполковник шеніне дейін көтерілді. Кейбір адамдар оның жылдам өркендеуі Джордж Вашингтонның қамқорлығының нәтижесі деп санайтын. Соғыс кезінде Пози Гвин аралында бекінген Лорд Данморға қарсы науқандар жүргізіп, оны және оның теңіз күштерін аймақтан ығыстырды. Лорд Данмор – оның үнді соғысында қызмет еткен офицері болған. 1775 жылдың қысында 7-ші Вирджиния полкі генерал Джордж Вашингтонмен Нью-Джерсиде қосылу үшін аттанды. Осы кезде Вашингтон Позиді капитандыққа өкіметтік етті. 1776 жылдың қысында Пози Вэлли Фордж лагерін күзеткен пикеттерге басшылық етіп, күнделікті шайқастарға қатысты. Келесі науқан маусымында оның корпусы генерал Хауды Нью-Йоркке қайтару үшін шайқасқа қатысып, Монмут шайқасында шешуші рөл атқарды. 1778 жылы капитан Пози Дэниел Морганды уақытша атқыштар корпусының командирі ретінде алмастырды, ол екі ротаға дейін қысқартылды. Оның шағын бөлімшесі Континенттік армияның Хайленд департаментінің солтүстік шебін қорғау үшін Нью-Йорк штатының солтүстігіне жіберілді. Ол майор шеніне көтеріліп, 1778 жылдың 20 желтоқсанында 7-ші Вирджиния полкіне қолбасшылық етті. 1779 жылдың шілдесінде Пози бригадалық генерал Энтони Уэйн басқаратын Жеңіл жаяу әскер корпусының батальонына басшылық етуге тағайындалды. Полковник Кристиан Фебигер басқаратын уақытша 1-ші полк құрамында ол өз батальонын штыкпен түнгі шабуылға алып, Вест-Пойнт маңындағы Гудзон өзеніндегі британдық бекінісі Стони Пойнтты басып алды. Пози британдық бекініске бірінші болып кіріп, 17-ші жаяу әскер полкінің туын тартып алды. Оның болмауы кезінде 7-ші Вирджиния полкіне 1779 жылдың 8 желтоқсанында Вирджиния желісінің қалған бөлігімен бірге Оңтүстік армияға қосылу үшін Оңтүстік Каролинаның Чарльстон қаласына аттану бұйрығы берілді. Жеңіл жаяу әскер корпусы желтоқсанда таратылғаннан кейін Пози өз полкіне қосылуға жіберілді, бірақ армия 1780 жылдың 12 мамырында ол оған қайта қосылмас бұрын капитуляциялады. Вирджиния офицерлерінің арасында тұтқынға алынбаған аз ғана адамның бірі ретінде Пози 1781 жылдың басында тұтқынға алынған әскерлер алмасылғанға дейін аз міндеттерге ие болды, содан кейін полковник Фебигер оны жаңа "18 айлық" батальонда Вирджиния желісін қайта құруға көмектесу үшін шақырды. Ол батальонның де-факто командирі болды және Йорктаун қоршауында қызмет етті. 1781–1782 жылдары ол генерал Уэйнмен қайтадан бірге қызмет етті, бұл жолы Джорджияда Саваннадағы күштерге қарсы. 1782 жылы подполковник шеніне көтерілді. Соғыс аяқталғаннан кейін Пози 1783 жылдың 10 наурызында армиядан кетіп Вирджинияға оралды. Сол жылы ол Цинциннати қоғамының Вирджиния бөлімінің негізін қалаушы мүшесі болды. Ол анасы қайтыс болғаннан кейін достарымен бірге тұратын ұлын қамқорлыққа алды. 1784 жылы Пози Джордж Торнтонның бай жесірі Мэри Александр Торнтонға үйленді. Оның одан тоғыз баласы болды. Ол өмірінің соңына дейін оған үйленген күйінде өмір сүрді. Отбасы Фредериксбургте, Вирджиниядағы оның плантациясында шамамен он сегіз жыл өмір сүрді. Ол 1797 жылы АҚШ Өкілдер палатасына сайлауға түсіп, Вирджиния штатының үкіметінде бірнеше тағайындалған лауазымдарды иеленді. Пози генерал Джеймс Уилкинсонның әрекеттеріне қатты наразы болды. Уилкинсон Вашингтонға берген есептерінде Уэйннің билігін жасырын түрде әлсіретіп отырды, ал Пози оның басқа да жоғары офицерлерге, соның ішінде бұрынғы шекаралық командир Джордж Роджерс Кларкқа қарсы ұқсас қастандықтарға қатысқанын анықтады. Уилкинсонның өлімінен кейін бірнеше жыл өткен соң, оның шекарада дүрлігі қату үшін Испаниядан пара алғаны анықталды. Уилкинсонның тудырған жағымсыз сезімдеріне байланысты Пози 1794 жылдың 20 ақпанында, соғыс американдықтардың Fallen Timbers шайқасында жеңіске жеткеннен кейін бірнеше ай қалғанда, армиядан қайтадан кетті.

Кентукки және Луизиана

1802 жылы Пози әскери қызметі үшін сыйлық алды және оған АҚШ-тың батыс бөлігіндегі бірнеше жер учаскелері ұсынылды. Ол Кентукки штатының Хендерсон қаласына жақын жерді таңдап, отбасымен жаңа иелікке көшті. Оның беделі оны аймақта бірден танымал етті және ол Кентукки штатының сенатына сайланды, 1804 жылдың 10 қарашасында қызметке кірісіп, сенат спикері болды. 1805 жылы ол Кентукки штатының вице-губернаторы болып тағайындалды, бірақ қысқа мерзім ғана қызмет етті. 1808 жылы ол губернаторлыққа кандидат болды, алайда Чарльз Скотты қолдау үшін үміткерліктен бас тартты. Француздар мен британдықтармен болатын қақтығысқа дайындық үшін 1809 жылы Конгресс 100 000 адамдық әскерді жұмылдыруға рұқсат берді. Кентукки штатына бес мың сарбаз дайындау міндеті жүктелді. Пози Кентукки милициясының генерал-майоры болып әскерге қайта оралды. Ол 1810 жылы отставкаға кеткенге дейін милицияны соғысқа дайындауды ұйымдастырып, бақылады.

Индиана аумағы

Сенатқа қайта сайлануда жеңілгеннен кейін, ол президент Джеймс Мэдисон тарапынан 1813 жылдың ақпан айында Индиана территориясының губернаторы болып тағайындалды. Ол солтүстік-батыс территориясындағы үндістерге қарсы армияны басқаруға жаңа қызметке қабылданған Уильям Генри Харрисонның орнын басты. Ол келген кезде, Джон Гибсонды губернатор міндетін атқарудан босатты. Алдыңғы губернаторға күшті қарсылық көрсеткен Аумақтық Бас Ассамблея, күшті губернатордың болмауынан пайдаланып, бірнеше жыл бойы Харрисонды қабылдауға мәжбүрлеуге тырысқан бірнеше заңдарды қабылдады, соның ішінде астананы көшіру туралы да шешім қабылданды. Ассамблея Позидің тағайындалуына наразы болды, оның орнына құлдыққа қарсы және аумақтың ағымдағы көңіл-күйіне сәйкес келетін солтүстік губернаторы тағайындалса еді деп үміттенді. Ол 1813 жылдың желтоқсан айында жаңа астана – Коридонға келді, онда Ассамблеяға татуластыру сөзін сөйледі. Пози аумақта ізгі және жақсы көрілетін адам болып есептелді. Ол Пресвитериан шіркеуінің белсенді мүшесі болды және кедейлерге тегін Киелі кітаптарды таратумен айналысқан Киелі кітап қоғамының президенті болды. Пози шағын астананы ұнатпады, және нашар денсаулығының салдарынан Луисвиллдегі (Кентукки штаты) дәрігерге жақын болуды қалады. Бірінші Бас Ассамблеяның сессиясының ортасында Пози Джефферсонвиллге көшіп, өкілеттігінің соңына дейін сол жерде губернаторлық қызметін атқарды. Коридон қаласындағы заң шығарушы органмен ол курьер арқылы байланыс жасады. Заң шығарушы орган оның болмауына ренжіді, оны бұрынғы губернатордың айтылған аристократиялық бейімділіктерінің жалғасы ретінде көрсетіп, кетіп қалғаны үшін сөгіс жазған қаулы шығарды. Заң шығарушы орган Позидің мемлекеттік қызметке тағайындаған адамдарының тым партиялық емес екенін көріп, оның жол құрылысын және білім берудің негізгі мекемелерін құруға жасаған үлкен үлесіне қуанды. Ол сонымен қатар Винсенс банкінің жарғысын бекітті, ол аумақтағы алғашқы банк болды, бұл айтарлықтай экономикалық өркендеуге әкелді.

Кейінгі өмірі

Өмірінің соңғы екі жылында ол Иллинойста үнді агенті болып қызмет етті, Уиа, Кикапу және Поттаватоми тайпаларымен шарттар жасасты. 1816 жылы ол Гелиостың үнді агенті болып тағайындалды. 1817 жылы ол тағы да Конгресске үміткер болды, Дженнингстің бос қалған орнына сайлануға ниеттенді, бірақ Уильям Хендрикс үлкен айырмамен жеңіске жетті. Ол 1818 жылдың 19 наурызында 67 жасында Иллинойс штатының Шоунитаун қаласында тиф қызуынан қайтыс болды және Вествуд зиратына жерленді. Индиана штатының Пози округі және Индиана штатының Франклин округіндегі Пози ауданы Томас Позидің құрметіне аталды.