Кіріспе

Джозиа Хармар (10 қараша 1753 – 20 тамыз 1813) – АҚШ армиясының офицері, американдық революциялық соғыс және Солтүстік-батыс үнді соғысында қызмет еткен. Ол алты жыл жеті ай бойы (1784 жылдың тамызынан 1791 жылдың наурызына дейін) армиядағы жоғары шенді офицер болды.

Ерте өмір

Джози Хармар Филадельфияда, Пенсильвания штатында дүниеге келді және квакер мектебінде білім алды.

Америка революциясы

Ол өзінің әскери мансабын Америка Тәуелсіздік соғысы кезінде бастады, 1775 жылы капитан шеніне ие болды. 1775 жылы Хармар алғаш рет Канадаға жасалған американдық жорық кезінде Квебек шайқасына қатысты. Ол соғыс кезінде Джордж Вашингтон мен Генри Лидің басшылығында қызмет етті. Хармар 1777-78 жылдардың қысында Вали Форджда Вашингтонмен бірге қызмет еткен Континентальдық армия офицерлерінің бірі болды. Хармар 1783 жылдың 4 қазанында құрылған Пенсильвания Цинциннати қоғамының алғашқы мүшесі болды. Сол күні ол қоғамның бірінші хатшысы болып сайланды. Хармар екі жыл бойы қоғамның хатшысы қызметін атқарды. Хармар Сара С. Дженкинсқа 1784 жылдың 10 қазанында Филадельфияда үйленді.

Солтүстік-батыс аймақта қызмет ету

1780 жылдары көптеген американдықтар «Ескі Солтүстік-Батыс» аймағына қоныстанғысы келді, сол кезде Орта Батыс деп белгілі болған бұл аймақ, әрине, онда тұратын үнді тайпаларын ығыстыруды білдірді. Ескі Солтүстік-Батыста әлі де тері саудасының бекіністерін ұстап тұрған британдықтардың қолдауымен Батыс Конфедерациясының үнділері американдықтарға қарсы тұруға бел буды. 1784 жылы АҚШ армиясының құрамында Вест-Пойнтта 55 артиллерияшы және қазіргі Питтсбургтегі Форт-Питтте тағы 25 адам болды. Қорғаныс үшін АҚШ штаттық милицияға сүйенді, олар өз штаттарының шегінен тыс жерде соғысуды ұнатпады. Хармардың алғашқы міндеті – Бірінші американдық полкті даярлау, фермерлердің ұлдары, жұмыссыз қала жұмысшылары және түрлі авантюристтерді кәсіби сарбаздарға айналдыруға бағытталған қатаң оқу режимін енгізу болды. Хармар қатаң тәртіп сақшысы ретінде танымал болды және жасақшыларының киімдері кір болса немесе қаруларында тот пайда болса, оларды қатаң жазалаған. Бірінші американдық полкінің қолбасшысы ретінде Хармар 1784 жылдан 1791 жылға дейін Форт-Макинтоштан қолбасшылық еткен АҚШ армиясының аға офицері болды. Бастапқыда Бірінші американдық полкі Форт-Питте орналасатын еді, бірақ ол келіссөздерге қатысатын үнді басшылары Форт-Питке келгісі келмегендіктен Хармар өзінің жасағын Форт-Макинтошқа көшірді. Ол сондай-ақ әр тамақтану кезінде көп мөлшерде шарап, коньяк, виски және ром ішті. Хармар өзінің меценаты Миффлинге жазған хатында «Екі-үш дюйм терең майлы ет, фунтқа бір пенниден күріш, мол бұқа және жүз фунттық сомалар туралы әңгімелер шамадан тыс емес» деді, содан кейін «топырақтар, бау-бақшалар және т.б. жақында жабайы аңдардың мекені болған жерлерде пайда болады. Міне, еңбектің даңқы» деп жазды. Солтүстік-Батыс территориясы 1787 жылы құрылғанға дейін АҚШ армиясынан басқа үкіметі болмады, ал Солтүстік-Батыс территориясы құрылғаннан кейін де бұл аймақты тағы бірнеше жыл бойы Соғыс департаменті басқарды. Хармар үйлерді құлатуды ауыр процесс деп сипаттады, өйткені оның сарбаздары қоныс аударушыларды жаңадан салынған үйлерінен шығаруға мәжбүр болды. Конгреске жазған хатында Хармар бүкіл Солтүстік-Батысты «әрекеттері адам табиғатына ұят» болып табылатын заңсыз топтар басып алғанға дейін жерді зерттеу мен сатуды сұрады. 1785 жылдың мамыр айында Томас Хатчинс Конгресс тарапынан АҚШ-тың географы болып тағайындалды және Солтүстік-Батысқа барып, Жеті Жұмысқа дейін елдің барлық жерін зерттеуге бұйрық алды. Форт Хармарда ол өзіне көптеген сән-салтанатпен қамтамасыз етті, мысалы, Виндзор креслолары, бұл американдық тарихшы Уайли Свордты Хармардың «қалың қалашықтығы оны үнділік жауынгер ретінде күдікті етіп шығарды» деп жазуға итермеледі. Үндістер өздерін жеңілген халықтар деп санаған жоқ, олар американдықтарға тиесілі жерде өмір сүрді, сондықтан көптеген адамдар оларды құлатуға қарсылық білдіре бастады. Командир ретінде Хармар барон Фридрих Вильгельм фон Штубеннің «Америка Құрама Штаттарының әскерлерінің тәртібі мен тәртіптілігі туралы ережелері» кітабынан қатты әсер алған қатаң мартинет болды. 1787 жылдың 17 шілдесінде Хармар сол кезде негізінен француздық канадалық қала болған Винсенске барды. Онда оны «басты француз тұрғындары» қарсы алды және ол аймақтың енді АҚШ-тың бөлігі екенін хабарлады. Винсенс тұрғындары американдықтармен бұрын кездескен кезде заңсыз Кентукки милициясымен болған, олар оларға әсер етпеген, бұл Хармарды Винсенс тұрғындарына хат жазып, олармен кездескен адамдар «нағыз американдықтар емес» деп айтуына әкелді. Содан кейін Хармар Кахокия мен Каскаскияға барды, олардың тұрғындары Революциялық соғыстан бері АҚШ үкіметінің өкілдерін көрмеген және Хармар АҚШ үкіметіне «қадірлі бағынушылық пен құрмет» көрсеткенін хабарлады. Ақырында Хармарды Сент-Луисте испан армиясының майоры Франсиско Крузат қабылдады, ол «әдепті көңіл көтерді» деп мәлімдеді, ал Сент-Луистегі испан гарнизонының саны 20 адамнан ғана екенін атап өтті. Хармар 1788 жылдың маусым айында 1787 жылдың желтоқсаны мен 1788 жылдың маусымы аралығында кем дегенде 6000 қоныс аударушы Форт Хармар арқылы Огайо өзенінің арғы жағында қоныстар құруға барған. Мариеттаның жаңа ауылында Хармар 1788 жылы Путнаммен бірге 4 шілде мерекесін атап өтті, оның полкі парадта көшеде жүрді. Форт Хармарда ол «дүниедегі ағаштан жасалған осы аймаққа арналған сәнді ғимарат» - «қалыпты, әдемі үй» салдырды, онда оған әйелі және ұлы Чарльз қосылды. Солтүстік-Батыста үндістер мен қоныс аударушылар арасындағы төмен деңгейдегі соғыс енді қалыпты жағдай болғандықтан, Хармар Солтүстік-Батыс территориясының губернаторы, генерал Артур Сент-Клермен бірге 1789 жылдың қаңтарында қалған Ирокездер, Оттава, Чиппева, Вайандот, Потаватоми, Сок және Ленапе тайпаларын ұсынушы үнді басшыларымен келіссөздер жүргізді, онда үндістерге олар жерлерін белгілі бір бағаға сата алатынын немесе соғысқа тап болатынын хабарлады. Сент-Клер де, Хармар да үнділердің Огайо өзенінен тыс жерде жаңа қоныстарға рұқсат етілмеуі керек деген талабын қабылдамады, нәтижесінде Форт Хармар шарты бойынша АҚШ-қа көбірек жер берілді. Президент Вашингтонның Соғыс хатшысы Генри Нокс ұлттың бірінші қорғаныс шебі штаттық милиция болуы керек деп сенді және тұрақты армия идеясына қарсы болды. Хармардың бағыныштыларының бірі, майор Эбенизер Денни, Ескі Солтүстік-Батысты бағындыруға көмектесу үшін Кентукки милициясын шақырып, «мылтық пен орманда жаңа және дайынсыз; шындығында, көптегендері мылтықсыз» деді.

Майамиге қарсы науқан

1790 жылы Хармар Солтүстік-Батыс аймағындағы үндістерге және қалған британдықтарға қарсы экспедицияларға жіберілді. Солтүстік-Батыстағы тері саудасының бекіністерін бақылаған британдықтар, америкалықтарды аймақтан шығарып алу үшін үндістерді қару-жарақ пен оқ-дәрімен жақсы қамтамасыз етті. Британдықтар барлық үнді тайпаларына экспедиция туралы хабарлап, үндістерге көптеген мылтықтар мен оқ-дәрілерді берді. Нокс, Хармарға жазған хаттарында, оған жылдам әрекет етуге, күшпен соққы беруге және ішімдік ішпеуге қайта-қайта кеңес берді, есінен адаспаған генералдар жеңіске жетеді деді. Соңғы ескертудің жиілігі Нокстің Хармарға сенімсіздігін көрсетті, бұл Уорнерді Вашингтон мен Нокстің оған деген күмәндарын ескере отырып, оған неліктен бұйрық берілгенін сұрауға итермеледі. Штаттық милицияға күніне 3 доллар төленді, Уорнердің атап өтуінше, әдеттегі фермер үшін бұл өзінің шаруашылығын ескермей, отбасы мен достарын қалдырып, Солтүстік-Батыс шебінде 60 күн бойы қауіпті миссияға баруды білдірді. Осы уақыт ішінде ол барлық қиындықтары үшін 60 доллар табады.

Науқан

Хармар, пруссиялық үлгідегі әскерлерді оқыту туралы «Көк кітаптан» үлкен әсер алған, өз әскерін Орталық Еуропаға немесе АҚШ-тың Атлант жағалауына сай келетін формацияда шығарды, бірақ Солтүстік-Батыстың қатал жағдайына мүлдем үйлеспейтін. Бұл оның әскерінің батпаққа ​​ілесіп, күніне шамамен он шақырымдық орташа жылдамдықпен қозғалуына әкелді. 1790 жылдың 13 қазанында Хармар Хардин басқаратын жеңіл ротаны шегініп бара жатқан үндістерді қуу үшін жіберді. Кейін Троттерге барлаушыдан кем дегенде 50 Майамиді орманнан көргені туралы хабарлама келді, бұл Троттерді дереу лагерьге оралуға мәжбүр етті. Троттерді жек көретін Хардин оны ашық түрде қорқынышқұлақ деп айыптады және кім тыңдаса, егер ол Троттердің орнында болса, Майамимен соғысқанына келісер еді деді. Кентукки милициясы үрейленіп, «әркім өзі үшін» деп айқайлап қашқанда, АҚШ армиясының тұрақты әскерлері тоғыз батыл милициямен бірге өз орнын ұстап, орманнан көзге көрінбейтін жауға оқ жаудырды. 20 қазанда Денни күнделігіне былай деп жазды: «Әскердің бәрі пайдалы болатын барлық нәрсені өртеп, жойды: жүгері, бұршақ, қабақ, сабан, қоршау және лашықтар, т.б.» 21 қазанда Хармар өз әскеріне Форт-Вашингтонға қайтуға бұйрық берді, өйткені сол кезде америкалықтардың көпшілігі жаушыл үндістермен қоршалған далада болудан қатты қорқып жүрді. Кекионгадан кеткеннен кейін Хардин Хармарға америкалықтардың Кекионгаға қайтып оралып, Майамиді таңқалдыруын ұсынды, олар қазір орманнан шығып, көмілген мүліктерін қазып алуға шығады деп күтті. Үндістердің ең қолайлы жағдайлардан басқа, соғысқа түспейтіні белгілі болды, жалғыз ерекшелік олардың әйелдері мен балалары қауіпте болғанда, бұл үнді сауыттарын тұрып соғысуға мәжбүр ететін және олардан артық атыс күштері оларды жеңіп алатын жағдайлар еді. Үнді әйелдері мен балалары орманнан жасырынғаннан кейін Кекионгаға қайтып келгенде Кішкентай Торбақты соғысқа мәжбүр етеді деп ойлаған. Уорнер жоспардың тұжырымдамасын дұрыс деп сипаттады, бірақ оның орындалуы көп нәрсені жоспарланбаған күйде қалдырды, мысалы, Кекионгаға қарай шабуылдайтын үш қанаттың арасында үйлестіру болмады, американдықтардың үнді барлаушылары байқамай тығыз орманға қалай өту керектігі туралы ойланбады және күтпеген жағдайға арналған жоспарлар болмады. Сонымен қатар, Сент-Джозеф өзенімен қашып бара жатқан үндістерді қууға жіберілген милиция Уиллисті қолдаусыз шабуылға бастап кетті. 1791 жылы Хармардың сотында куәлік берген бір офицер атыс салдарынан үнді әйелдері мен балаларының Кекионгадан «барлық бағытта ұшып кеткенін» айтты және оның пікірінше, шабуылдан бас тарту керек еді, өйткені ол үндістерді ескертті және әйелдер мен балаларын қашуға мәжбүр етті, бұл үндістердің ашық жерде тұрып соғыспауына себеп болар еді. «Қабақ егістігі шайқасы» деп аталған шайқаста үндістер американдықтармен қолма-қол соғысқан, бұл әдетте үндістер мұндай шайқастан аулақ болатын. Уиллис 50 АҚШ армиясының сарбазымен және 68 милициямен бірге майданда қаза тапты, олардың денелері скальпияланды. Хармар майор Джеймс Рейге еріктілермен бірге жолға шығуға бұйрық берді, бірақ еріктілердің саны 30 адам ғана болды, ал ол үш шақырым жүріп қайтып келді. Хармар америкалық өлгендерді алып, көмуге тырыспай, кері шегінуді шешті, бұл АҚШ армиясының әдеттегі тәжірибесіне қайшы келді. Хармардың Ель өзені маңында қаза тапқандарды жерлеуге қайтып бармауы оның әскерінің рухын құлатты, өйткені ол олардың өміріне немқұрайды қарағанын көрсетті. Хармардың америкалық өлгендерді жерлеуден бас тартуы туралы газеттер қайта-қайта жазды, бұл оның мансабын аяқтады. Кекионгадағы америкалық өлгендер 1794 жылға дейін, генерал «Жабайы Энтони» Уэйн Кішкентай Торбақты жеңгенге дейін жерленген жоқ. Бұл оқиғадан туындаған ұлттық ашу-ызада Хармарды сынау газеттердің сүйікті ойын-сауығына айналды, бірақ Перри Хармарты күнәнің құрбаны деп жазды, ал түпкілікті жауапкершілік президент Вашингтонға тиесілі еді. Соның салдарынан Хармар командалықтан босатылды және 1791 жылы Хармардан да үлкен жеңіліске ұшыраған генерал Артур Сент-Клэрмен алмастырылды.

Әскери соттың

Кейіннен Хармар өзінің өтініші бойынша түрлі немқұрайлылық айыптары бойынша әскери сотқа берілді және тергеу соты оны кінәсіз деп таныды. Хармар әріптес сарбаз Джон Роберт Шоумен келіспеушілікке ұшырады, ол генерал туралы «Джон Роберт Шоу: Отыз жылдық өмірбаяны, 1777–1807» атты кітабында жазды.

Кейінгі өмірі

1791 жылы наурыз айында генерал-майор Артур Сент-Клэр АҚШ армиясының бас қолбасшысы болып тағайындалғаннан кейін Хармар енді армиядағы жоғары шенді офицер болмады. 1792 жылдың 1 қаңтарында армиядан кеткен соң Хармар Пенсильванияға қайтып келді және 1793 жылдан 1799 жылға дейін штаттың әскери жанындағы адъютанты қызметін атқарды. Хармар өмірінің соңғы жылдары Филадельфияда кеңінен танымал болды, оны "танысқандардың бәрі де жақсы қабылдады, себебі ол жағымды мінезді адам еді".