Назардың жетіспеуінен туындайтын көрудің бұзылуы – назар аудармау салдарынан айналаңыздағы нәрселерді байқамау құбылысы. Зерттеулер назар аудару қабілетінің жасқа және ADHD-ға қатысты өзгеретінін көрсетеді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көзге көрінетін нәрсені байқамау жағдайы
Condition of failing to see something in plain view
Көңілсіз соқырлық немесе қабылдау соқырлығы (сирек жағдайда назарсыздақ соқырлық деп аталады) – адамның көзге көрінетін күтпеген стимулды назардың жетіспеуі салдарынан байқамауы, көру қабілетінің кемістігінен емес. Белгілі бір жағдайдағы барлық стимулдарға назар аудару мүмкін болмағанда, уақытша "соқырлық" ефексізі пайда болуы мүмкін, нәтижесінде адамдар күтпеген, бірақ көбінесе айқын объектілерді немесе стимулдарды байқамай қалады. Көңілсіз соқырлық бойынша зерттеулер осы құбылыстың кез келген адамда, когнитивтік кемшіліктерге қарамастан, кездесуі мүмкін екенін көрсетеді. Алайда, соңғы деректерде АҚББ (көңіл шоғырландыру тапшылығы және белсенділік бұзылысы) бар пациенттер бақылау тобындағы пациенттерге қарағанда көңілсіз соқырлыққа қатысты тапсырмаларды орындауда жақсы нәтиже көрсеткені анықталды, бұл кейбір психикалық аурулар осы құбылыстың әсерін азайтуы мүмкін екенін көрсетеді. Жақындағы зерттеулер жас ерекшеліктері мен көңілсіз соқырлық деңгейлерін де қарастырды, нәтижелер адам жасы ұлғайған сайын әсердің күшейетінін көрсетті. Маңызды күтпеген стимулдардың көбірек байқалатыны туралы мәліметтер әртүрлі: кейбір зерттеулер адамдардың қауіпті стимулдарды қауіпсіз стимулдарға қарағанда оңайрақ анықтай алатынын көрсетеді, бірақ басқа зерттеулер мұндай емес екенін көрсетеді. Сыйлыққа байланысты объектілердің көбірек назар аударатынына қатысты деректер бар. Сондай-ақ, өнер туындылары көңілсіз соқырлықтың адамдардың қабылдауына да әсер ететінін көрсетті.
Inattentional blindness or perceptual blindness (rarely called inattentive blindness) occurs when an individual fails to perceive an unexpected stimulus in plain sight, purely as a result of a lack of attention rather than any vision defects or deficits. When it becomes impossible to attend to all the stimuli in a given situation, a temporary "blindness" effect can occur, as individuals fail to see unexpected but often salient objects or stimuli. Research on inattentional blindness suggests that the phenomenon can occur in any individual, independent of cognitive deficits. However, recent evidence shows that patients with ADHD (attention deficit hyperactivity disorder) performed better attentionally when engaging in inattentional blindness tasks than control patients did, suggesting that some mental disorders may decrease the effects of this phenomenon. Recent studies have also looked at age differences and inattentional blindness scores, and results show that the effect increases as humans age. There is mixed evidence that consequential unexpected objects are noticed more: Some studies suggest that humans can detect threatening unexpected stimuli more easily than nonthreatening ones, but other studies suggest that this is not the case. There is some evidence that objects associated with reward are noticed more. and art works have demonstrated that inattentional blindness also has an effect on people's perception.
Критерийлерді анықтау
Бір оқиғаны назарсыздық соқырлығы эпизоды деп жіктеу үшін келесі критерийлер қажет: 1) бақылаушы визуалды объектіні немесе оқиғаны байқамауы керек, 2) объект немесе оқиға толық көрінетін болуы керек, 3) бақылаушылар объектіні, егер оны саналы түрде қабылдаса, оңай анықтауға қабілетті болуы керек, және 4) оқиға күтпеген болуы керек, ал объектіні немесе оқиғаны көре алмау визуалды көріністің басқа жақтарына назар аударудың нәтижесі болуы керек, визуалды стимулдың өзінен емес. Ерте таңдау теориясының жақтаушылары стимулды қабылдау – таңдауды қажет ететін шектеулі процесс деп санайды. Бұл, нақты стимулдарға назар аудару шешімі физикалық ерекшеліктерді алғашқы зерттеуден кейін, өңдеудің ерте кезеңінде қабылданады дегенді білдіреді; тек таңдалған стимулдар ғана толық өңделеді. Ал кеш таңдау теориясының жақтаушылары қабылдау шексіз операция болып табылады және визуалды көріністегі барлық стимулдар бір мезгілде өңделеді деп мәлімдейді. Бұл жағдайда тиісті ақпаратты таңдау барлық стимулдар толық өңделгеннен кейін жүзеге асырылады. Бұл тақырыптағы алғашқы зерттеулер негізінен ерте таңдауға бағытталған болса, 1970 жылдардың соңынан бастап зерттеулер көбінесе кеш таңдау теорияларына қарай ауысты. Бұл өзгеріс, негізінен, назарсыздық соқырлығын зерттеуде қолданылатын парадигмалардың өзгеруінен туындады, бұл құбылыстың жаңа аспектілерін ашты. Бүгінгі күні кеш таңдау теориясы қабылданған және назарсыздық соқырлығына қатысты зерттеулердің көп бөлігі осы теорияға бағытталған.
The following criteria are required to classify an event as an inattentional blindness episode: 1) the observer must fail to notice a visual object or event, 2) the object or event must be fully visible, 3) observers must be able to readily identify the object if they are consciously perceiving it, and 4) the event must be unexpected and the failure to see the object or event must be due to the engagement of attention on other aspects of the visual scene and not due to aspects of the visual stimulus itself. Early selection theorists propose that perception of stimuli is a limited process requiring selection to proceed. This suggests that the decision to attend to specific stimuli occurs early in processing, soon after the rudimentary study of physical features; only those selected stimuli are then fully processed. On the other hand, proponents of late selection theories argue that perception is an unlimited operation, and all stimuli in a visual scene are processed simultaneously. In this case, selection of relevant information is done after full processing of all stimuli. While early research on the topic was heavily focused on early selection, research since the late 1970s has been shifted mainly to the late selection theories. This change resulted primarily from a shift in paradigms used to study inattentional blindness which revealed new aspects of the phenomenon. Today, late selection theories are generally accepted, and continue to be the focus of the majority of research concerning inattentional blindness.
Кейінгі таңдауға негізделген дәлелдер
Көрнекі тітіркендіргіштерді қабылдаудағы кеш таңдауды қолдайтын маңызды зерттеулер жинақталды. Кеш таңдауды зерттеудің танымал әдістерінің бірі – назардан тыс қалған ынталандырулардың бастапқы әсер ету қасиеттерін (яғни, келесі әрекеттерге ықпал етуін) бағалау. Мұндай эффектіні көрсету үшін көбінесе түбірді толықтыру тапсырмасы қолданылады. Әлдебір өзгерістер болғанымен, бұл зерттеулер әдетте қатысушыларға сөздердің басындағы бірнеше әріпті көрсетуден және олардан ағылшын тіліндегі сөзді құрастыру үшін әріптер тізбегін толықтыруды сұраудан тұрады. Бұл эффект сөздермен ғана емес, заттармен де сақталады. Егер заттардың суреттері қатысушыларға анықтап үлкермес түрімен көрсетілсе, кейіннен сол заттарды жаңа заттарға қарағанда тезірек анықтауға мүмкіндік береді.
A significant body of research has been gathered in support of late selection in the perception of visual stimuli. One of the popular ways of investigating late selection is to assess the priming properties (i. e. influencing subsequent acts) of unattended stimuli. Often used to demonstrate such effects is the stem completion task. While there exist a few variations, these studies generally consist of showing participants the first few letters of words, and asking them to complete the string of letters to form an English word. This effect holds when stimuli are not words, but instead objects. When photos of objects are shown too quickly for participants to identify, subsequent presentation of those items lead to significantly faster identification in comparison to novel objects.
Ерте іріктеу үшін дәлелдемелер
Кейінгі таңдалу гипотезаларын қолдайтын дәлелдер маңызды және тұрақты түрде қайталанады, бірақ назардан тыс қалған ынталандырулар тізімдік өңдеуден өте бермейтінін көрсететін зерттеулер де бар. Мысалы, Рис және әріптестері жүргізген функционалдық магниттік-резонанстық томография (фМРТ) зерттеуінде қатысушылар қабылдау тапсырмасын орындаған кезде мидың белсенділігі тіркелді. Олар мағыналы (сөздер) және мағынасыз (әріптер тізбегі) ынталандырулардың нейрондық өңделуін, назар аударғанда да, назар аудармағанда да қарастырды. Назардан тыс қалған ынталандырулар үшін белсенділік үлгілерінде ешқандай айырмашылық табылған жоқ, ал қатысушылар назар аударған мағыналы және мағынасыз ынталандырулар үшін нейрондық өңдеуде айырмашылықтар байқалды. Бұл нәтижелер назардан тыс қалған ынталандырулар мағына деңгейіне дейін өңделмейтінін, яғни назар аударған ынталандыруларға қарағанда аз өңделетінін көрсетеді. Қатысушылар саналы түрде назар аудармаған ынталандырулардың мағынасын анықтай алмайтын сияқты. Кейбір визуалды ақпарат тек бастапқы визуалды қабықшада (V1) ғана болады және визуалды санаға көрінбейді. Мұндай ақпараттың бірі – қай көздің қандай визуалды деректерді көретіндігі. Алайда, бұл ақпарат назар аудару немесе көздің қозғалысын бағыттайтыны байқалды, бұл визуалды деректер визуалды қабықшаға енген кездегі ең алғашқы кезеңде таңдау жасалатынын көрсетеді. Бұл ақпарат V2 визуалды жолында V1-ден кейін жойылады, себебі V2 нейрондарының визуалды деректерге жауабы олар қай көзден келгеніне байланысты емес.
While the evidence supporting late selection hypotheses is significant and has been consistently reproduced, there also exists a body of research suggesting that unattended stimuli in fact may not receive significant processing. For example, in a functional magnetic resonance imaging (fMRI) study by Rees and colleagues, brain activity was recorded while participants completed a perceptual task. Here they examined the neural processing of meaningful (words) and meaningless (consonant string) stimuli both when attended to, and when these same items were unattended. While no difference in activation patterns were found between the groups when the stimuli were unattended, differences in neural processing were observed for meaningful versus meaningless stimuli to which participants overtly attended. This pattern of results suggests that ignored stimuli are not processed to the level of meaning, i. e. less extensively than attended stimuli. Participants do not seem to be detecting meaning in stimuli to which they are not consciously attending. Some visual input information is only available in the primary visual cortex (V1) and not visible to visual awareness. One such information is regarding which eye sees which visual inputs. However, this information has been observed to guide attentional or gaze shifts, indicating a selection at the very first stage when visual inputs enter visual cortex. This information about the eye of origin of visual inputs is then deleted by V2, right after V1 along the visual pathway, since V2 neurons' responses to visual inputs do not depend on from which eye the visual inputs come from.
Түсінікті жүктеме
Бұл ерекше гипотеза ерте және кеш таңдау теориялары арасындағы қақтығысты шешеді. Авторлар ерте таңдау тұрғысынан, қабылдаудың шектеулі процесс (яғни танымдық ресурстар шектеулі) екенін, ал кеш таңдау теориялары қабылдауды автоматты процесс деп қарастыратынын біріктіреді. Осыған ұқсас зерттеуде, қатысушылар төмен немесе жоғары деңгейдегі азайту тапсырмаларын орындаған кезде fMRI жазбалары алынды. Осы жаттығулар кезінде жаңа визуалды бөгеттер ұсынылды. Тапсырманың қиындығы төмен болғанда және шектеулі ресурстардың аз бөлігі қолданылғанда, бөгеттер назарды тартып, негізгі көру қабығында мидың белсенділігі арқылы көрсетілгендей, визуалдық талдауды қозғады. Дегенмен, қабылдау жүктемесі жоғары болғанда бұл нәтижелер расталмады; осы жағдайда бөгеттерге көбінесе назар аударылмады және өңделмеді. Қысқасы, назардан тыс қалған амнезия – бұл тұрақты, айқын естелік құрудың сәтсіздігіне байланысты: қатысушыдан бір затты көргенін еске түсіруді сұрағанда, олардың осы стимулға қатысты естелігі жоғалып кетеді. Қабылдаудағы сәтсіздікті есте сақтаудағы сәтсіздіктен ажырату қиын болғамен, кейбір зерттеулер бұл мәселені түсінуге тырысты. Назардан тыс соқырлықтың классикалық зерттеуінде, қолшатыр ұстаған әйелдің көріністе жүргені байқалмайды. Ол аялдамадан өтіп бара жатқанда бейнетілетін тоқтатып, қатысушылардан екі адамның қайсысын көргенін анықтауды сұрағанмен, байқаушылар көбінесе қолшатырлы әйелді дұрыс анықтай алмады. Бейне күтілмеген оқиғадан кейін бірден немесе бірнеше сәттен кейін тоқтатылса да, ешқандай айырмашылық байқалған жоқ. Бұл нәтижелер назардан тыс қалған амнезия идеясына қайшы келеді, алайда теорияның жақтастары есте сақтау тестісі тым кеш жасалғанын және естелік бұрын-ақ жоғалғанын айта алады.
This particular hypothesis bridges the gap between the early and late selection theories. Authors integrate the viewpoint of early selection stating that perception is a limited process (i. e. cognitive resources are limited), and that of the late selection theories assuming perception as an automatic process. In a similar type of study, fMRI recordings were done while subjects took part in either low demand or high demand subtraction tasks. While performing these exercises, novel visual distractors were presented. When task demands were low and used a smaller portion of the finite resources, distractors captured attention and sparked visual analysis as shown by brain activation in the primary visual cortex. These results, however, did not hold when perceptual load was high; in this condition, distractors were significantly less often attended to and processed. In essence, inattentional amnesia refers to the failure in creating a lasting explicit memory: by the time a subject is asked to recall seeing an item, their memory for the stimulus has vanished. While it is difficult to tease apart a failure in perception from one in memory, some research has attempted to shed light on the issue. In a now classic study of inattentional blindness, a woman carrying an umbrella through a scene goes unnoticed. Despite stopping the video while she is walking through and immediately asking participants to identify which of two people they have seen – leaving as little delay as possible between presentation and report – observers very often fail to correctly identify the woman with the umbrella. No differences in performance were identified whether the video was stopped immediately after the unexpected event or moments later. These findings would seem to oppose the idea of inattentional amnesia, however advocates of the theory could always contend that the memory test simply came too late and that the memory had already been lost.
Күту
Көңілсіз соқырлық құбылысының өзі күтімсіз стимулға деген күтудің болмауымен сипатталады. Кейбір зерттеушілер соқырлықты назарсыздаудың нәтижесі емес, аталған стимулдарды күтпеудің салдары деп есептейді. Күтудің көңілсіз соқырлық эпизодтарына тигізетін әсерін зерттеген зерттеулер көрсеткендей, бақылаушыларға көрсетілетін стимулдардың маңыздылығы ескертілгенде, мысалы, кейін олар осы стимулдар бойынша тексерілетіні айтылғанда, бұл құбылыс көбінесе жоғалады. Көңілдік соқырлықтың басқа себептері жоғарыдан төменге және төменнен жоғарыға қарай жүзеге асырылатын ақпаратты өңдеу процестерін қамтиды.
The very phenomenon of inattentional blindness is defined by a lack of expectation for the unattended stimulus. Some researchers believe that it is not inattention that produces blindness, but in fact the aforementioned lack of expectation for the stimuli. Studies investigating the effect of expectation on episodes of inattentional blindness have shown that once observers are made aware of the importance of the stimuli to be presented, for example stating that one will later be tested on it, the phenomenon essentially disappears. Other bases for attentional blindness include top down and bottom up processing.
Тәжірибелер
Назарсыздан туындаған соқырлықты тексеру үшін зерттеушілер қатысушылардан күтпеген стимул көрсетілген кезде негізгі міндетті орындауды сұрайды. Содан кейін зерттеушілер қатысушылардан негізгі міндет орындалғанда қандай да бір ерекше нәрсе көргендерін сұрайды. Ариен Мак пен Ирвин Рок 1998 жылы жарық көрген «Назарсыздан туындаған соқырлық» кітабында назарсыздан туындаған соқырлықты көрсеткен тәжірибелер сериясын сипаттады.
To test for inattentional blindness, researchers ask participants to complete a primary task while an unexpected stimulus is presented. Afterwards, researchers ask participants if they saw anything unusual during the primary task. Arien Mack and Irvin Rock describe a series of experiments that demonstrated inattentional blindness in their 1998 book, Inattentional Blindness.
Көрінбейтін горилла сынағы
Көңілсіз соқырлықты көрсететін ең белгілі зерттеу – «Көрінбейтін горилла тесті», оны Иллинойс университетінің Урбана-Шампейн қаласындағы Дэниел Симонс және Гарвард университетінің Кристофер Шабрис жүргізген. Бұл зерттеу 1975 жылы Ульрик Ниссер, Ниссер және Беклен жүргізген бұрынғы зерттеулердің қайта қарастырылған нұсқасы болды. Бақылаушыларға екі топтың (қара және ақ футболка киген) баскетболды бір-біріне лақтырып беруін көрсететін қысқа видео көрсетілді. Олардан бір команданың лақтырған пастарын санау немесе жоғарыдан лақтырылған пастарды, жерге секіріп түскен пастардан ажырату сұралады. Видеоның әртүрлі нұсқаларында адам қолшатырмен (жоғарыда айтылғандай) немесе толық горилла костюмін киіп сахнадан өтеді. Видеоны көргеннен кейін, қатысушылардан ерекше жағдайды байқап-байқамағаны туралы сұралады. Көптеген топтардағы қатысушылардың 50% горилланы (немесе қолшатыр ұстаған адамды) көрмегендерін хабарлады. Аномалияларды қабылдамаудың себебі – допты лақтыруды санау сияқты қиын міндетке ден қоймауында. Бұл нәтижелер адамның көру қабілеті мен қабылдауының арақатынасы бұрынғыдай емес, көбінесе назарға байланысты екенін көрсетеді. Тестке қатысқан 228 адамның ішінде тек 194-і – дұрыс санағандар – статистикалық мақсаттар үшін пайдаланылды. 16 тесттің бірінде бұл көрсеткіш 8%-ға дейін төмендеді. Симонс пен Шабристің бұл зерттеуі британдық теледидарда велосипедшілерге қауіпті жағдай тудыруы мүмкін көлік жүргізушілерінің көңілсіздігін көрсету мақсатындағы қоғамдық қауіпсіздік туралы хабарлама ретінде қайта қолданылды. Хабарламада горилланың орнына айдап жүретін аю бейнеленді.
The best known study demonstrating inattentional blindness is the Invisible Gorilla Test, conducted by Daniel Simons of the University of Illinois at Urbana–Champaign and Christopher Chabris of Harvard University. This study, a revised version of earlier studies conducted by Ulric Neisser, Neisser and Becklen in 1975, asked subjects to watch a short video of two groups of people (wearing black and white T shirts) passing a basketball around. The subjects are told either to count the passes made by one of the teams or to keep count of bounce passes vs. aerial passes. In different versions of the video a person walks through the scene carrying an umbrella (as discussed above) or wearing a full gorilla suit. After watching the video, the subjects are asked whether they noticed anything out of the ordinary taking place. In most groups, 50% of the subjects did not report seeing the gorilla (or the person with the umbrella). Failure to perceive the anomalies is attributed to failure to attend to it while engaged in the difficult task of counting passes of the ball. These results indicate that the relationship between what is in one's visual field and perception is based much more on attention than was previously thought. Out of 228 participants of the tests, only 194 – those who did count the passes correctly – were used for statistical purposes further. The percentage was even as low as 8% in one of the 16 tests performed. The basic Simons and Chabris study was reused on British television as a public safety advert designed to point out the potential dangers to cyclists caused by inattentional blindness in motorists. In the advert the gorilla is replaced by a moonwalking bear.
Нақты тәжірибе
1995 жылы офицер Кенни Конли атыс жасады деген күдіктіні қуа жұрді. Сол жерде жасырын офицер де болған, оны басқа офицерлер қателесіп атып тастаған, ал Конли қашып бара жатқанда байқамаған. Кейіннен қазылар алқасы офицер Конлиді жалған куәлік беруге және әділетке кедергі келтіруге айыптап, ол төбелес куәсі болғанына сеніп, әріптес офицерлерін қорғау үшін жалған айтқанын, бірақ ол өзі көрмегенін мойындады. Кристофер Шабрис, Адам Вайнбергер, Мэтью Фонтейн және Дэниел Симонс осы оқиғаның мүмкін екенін тексеруді өздеріне міндет етті. Олар тәжірибе жасады, онда қатысушылардан тәжірибешінің артынан шамамен 9 метрдей қашықтықта жүгіріп, ол басына неше рет қол тигізгенін санауды сұрады. Төбелес жолдан 8 метрдей қашықтықта, шамамен 15 секундқа көрінетіндей етіп қойылды. Тәжірибе жалпы алғанда 2 минут 45 секундқа созылды, содан кейін қатысушылардан тәжірибешінің бір қолымен (орташа жүктеме), екі қолымен (жоғары жүктеме) немесе ешқандай санау тапсырмасы болмаған (төмен жүктеме) жағдайда басына неше рет қол тигізгенін баяндау сұралды. Жүгірістен кейін қатысушылардан 3 сұрақ қойылды: 1) олар төбелесті байқады ма; 2) олар жонглерді байқады ма; 3) олар баскетбол допты дриблингпен ойнайтын адамды байқады ма. 2- және 3-сұрақтар – назарды аудару үшін қойылған бақылау сұрақтары еді және ешкім оларды жалған деп хабарламады. Қатысушылар тәжірибе күндіз жүргізілген кезде төбелесті көруге көбірек бейім болды, қараңғыда емес. Сонымен қатар, төбелесті көру орташа жүктеме (56%) немесе жоғары жүктеме (42%) жағдайына қарағанда төмен жүктеме жағдайында (72%) көбірек тіркелді. Бұл нәтижелер назарда болмаған соқырлықтың нақты оқиғада кездесетін жағдайын көрсетеді және офицер Конлидің назары басқа нәрсеге аударғандықтан төбелесті байқамауы мүмкін екенін көрсетеді. Бұдан бөлек, бұл нәтижелер қабылдау жүктемесі артқан сайын, назар аудармайтын элементтерді өңдеуге жұмсалатын ресурстар азаяды және назарда болмаған соқырлық эпизодтары жиілеуі мүмкін екенін көрсететін білім қорына үлесін қосады.
In 1995, Officer Kenny Conley was chasing a shooting suspect. An undercover officer was in the same vicinity and was mistakenly taken down by other officers while Conley ran by and failed to notice. A jury later convicted Officer Conley of perjury and obstruction of justice, believing he had seen the fight and lied about it to protect fellow officers, yet he stood by his word that he had, in fact, not seen it. Christopher Chabris, Adam Weinberger, Matthew Fontaine and Daniel J. Simons took it upon themselves to see if this scenario was possible. They designed an experiment in which participants were asked to run about 30 feet behind an experimenter, and count how many times he touched his head. A fight was staged to appear about 8 meters off the path, and was visible for approximately 15 seconds. The procedure in its entirety lasted about 2 minutes and 45 seconds, and participants were then asked to report the number of times they had seen the experimenter touch his head with either hand (medium load), both hands (high load), or were not instructed to count at all (low load). After the run, participants were asked 3 questions: 1) If they had noticed the fight; 2) if they had noticed a juggler, and 3) if they had noticed someone dribbling a basketball. Questions 2) and 3) were red herring control questions, and no one falsely reported these as true. Participants were significantly more likely to notice the fight when the experiment was done during the day as opposed to in the dark. Additionally, sightings of the fight were most likely to be reported in the low load condition (72%) than in either the medium load (56%), or high load conditions (42%). These results exemplify a real world occurrence of inattentional blindness, and provide evidence that officer Conley could indeed have missed the fight because his attention was focused elsewhere. Moreover, these results add to the body of knowledge suggesting that as perceptual load increases, less resources remain to process items not explicitly focused on, and in turn episodes of inattentional blindness become more frequent.
Компьютерлік қызыл крест эксперименті
Тағы бір экспериментті Стивен Мост, Дэниел Симонс, Кристофер Шабрис және Брайан Шолл жүргізді. Баскетбол ойынының орнына олар компьютерлік дисплейлер арқылы көрсетілетін стимулдарды пайдаланды. Бұл тәжірибеде компьютер экранында нысандар кездейсоқ түрде қозғалды. Қатысушылардан қара нысандарға назар аударып, ақ нысандарды елемеу немесе керісінше істеу сұралды. Бірнеше рет қайталағаннан кейін, күтпеген жерден қызыл крест пайда болып, бес секунд бойы экранда болды. Эксперимент нәтижелері көрсетті, крест түсі мен пішіні бойынша қара және ақ нысандардан ерекшеленсе де, қатысушылардың шамамен үштен бірі оны байқамаған. Олар адамдардың назары белгілі бір қабылдау өлшемдеріне, мысалы, жарыққа немесе пішінге бағытталуы мүмкін екенін анықтады. Көңіл бөлмегеннен туындайтын соқырлық, егер күтпеген стимулдар қоршаған ортаға ұқсас болса, орын алуы мүмкін.
Another experiment was conducted by Steven Most, along with Daniel Simons, Christopher Chabris and Brian Scholl. Instead of a basketball game, they used stimuli presented by computer displays. In this experiment objects moved randomly on a computer screen. Participants were instructed to attend to the black objects and ignore the white, or vice versa. After several trials, a red cross unexpectedly appeared and traveled across the display, remaining on the computer screen for five seconds. The results of the experiment showed that even though the cross was distinctive from the black and white objects both in color and shape, about a third of participants missed it. They had found that people may be attentionally tuned to certain perceptual dimensions, such as brightness or shape. Inattentional blindness is most likely to occur if the unexpected stimuli presented resembles the environment.
Бір дөңгелекті клоун
Бір тәжірибе ұялы телефондардың жүру сияқты қарапайым тапсырмаларды орындау кезінде назарсыздыққа қалай себеп болатынын көрсетті. Осы тәжірибенің стимулы – бір дөңгелекті велосипедте шарқынша түсті клоун болды. Тәжірибеге қатысушылар төрт топқа бөлінді: телефонмен сөйлескендер, цифрлық аудио плеер тыңдағандар, жеке жүргендер және жұппен жүргендер. Зерттеу көрсеткендей, ұялы телефонмен әңгімелескен адамдар клоунды ең аз байқады.
One experiment displayed how cell phones contributed to inattentional blindness in basic tasks such as walking. The stimulus for this experiment was a brightly colored clown on a unicycle. The individuals participating in this experiment were divided into four sections. They were either talking on the phone, listening to a digital audio player, walking by themselves or walking in pairs. The study showed that individuals engaged in cell phone conversations were least likely to notice the clown.
Бекітілгенге қарамастан соқырлық
Дэниел Меммерт эксперимент жүргізді, ол адамның бір затқа тікелей қараса да, оны қабылдамайтынын көрсетеді. Бұл эксперимент «көрінбейтін горилла» экспериментіне негізделген. Қатысушылардың орташа жасы 7,7 жас болған балалар еді. Қатысушылар алты ойыншыдан тұратын баскетбол ойынының қысқаша видеосын қарады (үшеуі ақ көйлек, үшеуі қара көйлек киген). Қатысушыларға тек қара көйлек киген ойыншыларды бақылап, команданың допты қанша рет пас бергенін санау тапсырылды. Видеоның барысында горилла киімін киген адам кадрдан өтеді. Фильм үлкен экранға (3,2 м х 2,4 м) проекцияланды, ал қатысушылар экраннан 6 метр қашықтықтағы орындыққа отырды. Видео кезінде қатысушылардың көз қозғалысы мен тоқтаулары жазылды, содан кейін қатысушылар бірқатар сұрақтарға жауап берді. Қатысушылардың тек 40% ғана горилланы көргенін хабарлады. Екі топ арасында есептеудің дәлдігінде маңызды айырмашылық болған жоқ. Көз қозғалысы және тоқтау деректерін талдау екі топ арасында ойыншыларға (қара немесе ақ) қараған уақытта ерекше айырмашылықты көрсетпеді. Дегенмен, горилланы көрмеген 60% қатысушы оны байқамағандарына қарамастан, гориллаға орташа есеппен 25 кадр (шамамен бір секунд) бойы назар аударды. «Үш карталы Монте» ойынында фиксацияға қарамастан соқырлықтың жиі кездесетін мысалы көрсетілген.
Daniel Memmert conducted an experiment which suggests that an individual can look directly at an object and still not perceive it. This experiment was based on the invisible gorilla experiment. The participants were children with an average age of 7.7 years. Participants watched a short video of a six player basketball game (three with white shirts, three with black shirts). The participants were instructed to watch only the players wearing black shirts and to count the times the team passed the ball. During the video a person in a gorilla suit walks through the scene. The film was projected onto a large screen (3.2 m X 2.4 m) and the participants sat in a chair 6 meters from the screen. Participants' eye movement and fixations were recorded during the video, and afterward the participants answered a series of questions. Only 40% of the participants reported seeing the gorilla. There was no significant difference in accuracy of the counting between the two groups. Analyzing the eye movement and fixation data showed no significant difference in time spent looking at the players (black or white) between the two groups. However, the 60% of participants who did not report seeing the gorilla spent an average of 25 frames (about one second) fixated on the gorilla, despite not perceiving it. A more common example of blindness despite fixation is illustrated in the game of Three card Monte.
Сараптаманың әсері
Дэниел Меммерттің тағы бір эксперименті әртүрлі деңгейдегі тәжірибеліліктің назарсыздық соқырлығына тигізетін әсерін зерттеді. Бұл экспериментке қатысушылардың құрамында алты түрлі топ болды: орташа есеппен он екі жыл тәжірибесі бар ересек баскетбол сарапшылары, орташа есеппен бес жыл тәжірибесі бар жас баскетбол сарапшылары, ойынды орташа есеппен екі жыл бойы ойнаған балалар және әр жас тобы үшін бастаушы деңгейдегі қатысушылар. Эксперимент барысында қатысушыларға «көрінбейтін горилла» атты видео көрсетілді. Қатысушыларға тек ақ киім киген ойыншыларды бақылап, команданың допты қанша рет пас бергенін санау тапсырылды. Нәтижелер көрсеткендей, сарапшылар бастаушыларға қарағанда пас бергендерді дәлірек санамады, бірақ ересек қатысушылар кіші жастағы және балаларға қарағанда дәлірек санады. Сарапшылардың үлкен пайызы бастаушылармен және тіпті тәжірибелі балалармен салыстырғанда горилланы байқады. Ересек сарапшылардың 62%-ы және кіші сарапшылардың 60%-ы горилланы байқады, бұл бес және он екі жылдық тәжірибе арасындағы айырмашылықтың назарсыздық соқырлығына минималды әсер ететінін көрсетеді. Дегенмен, ересектердің 38%-ы, жасөспірімдердің 35%-ы және балалардың ешқайсысы горилланы байқамады. Екі жыл тәжірибесі бар балалардың тек 18%-ы ғана байқады. Бұл жас пен тәжірибе екеуі де назарсыздық соқырлығына маңызды әсер ете алатынын көрсетеді. Яғни, олар түрлі тітіркендіргіштерге функционалды түрде «көрмейтін» сияқты. Мұндай бұзылыстар сезімдердің жетіспеушілігіне алып келмейді, сондықтан кемшіліктер назар процесінің жетіспеушілігімен түсіндіріледі, онда париеталды қабық маңызды рөл атқарады. Бұл құбылыстар бір-бірімен тығыз байланысты, себебі екі жағдайда да тітіркендіргіштер байқалады, бірақ назарда болмағандықтан хабарланбайды.
Another experiment conducted by Daniel Memmert tested the effects of different levels of expertise can have on inattentional blindness. The participants in this experiment included six different groups: Adult basketball experts with an average of twelve years of experience, junior basketball experts with an average of five years, children who had practiced the game for an average of two years, and novice counterparts for each age group. In this experiment the participants watched the invisible gorilla experiment video. The participants were instructed to watch only the players wearing white and to count the times the team passed the ball. The results showed that experts did not count the passes more accurately than novices but did show that adult subjects were more accurate than the junior and child subjects. A much higher percentage of experts noticed the gorilla compared with novices and even the practiced children. 62% of the adult experts and 60% of the junior experts noticed the gorilla, suggesting that the difference between five and twelve years of experience has minimal effect on inattentional blindness. However, only 38% of the adult, 35% of the junior, and none of the child novices noticed the gorilla. Only 18% of the children with two years of practice noticed. This suggests that both age and experience can have a significant effect on inattentional blindness. That is, they appear to be functionally blind to a range of stimuli. Since such lesions do not result in any sensory deficits, shortcomings have been explained in terms of a lack of attentional processing, for which the parietal cortex plays a large role. These phenomena draw strong parallels to one another, as in both cases stimuli are perceptible but unreported when unattended.
Құрып кету
Өшіру құбылысында науқастар зардап шеккен жақта ұсынылған бір тітіркендіргіштің бар екенін хабарлай алады, бірақ "жақсы" (ипсилатеральды) жақта екінші тітіркендіргіш бір мезгілде ұсынылған кезде оны анықтай алмайды. Мұнда зардап шеккен жақтағы тітіркендіргіш, назар бәсекелестігінің жағдайларында, ипсилициялық алаптан келген тітіркендіргіштердің әсерінен жоғалады. Көрінбей қалу және назарсыздық соқырлығының екеуінде де, тітіркендіргіштерге назар аудармаған жағдайда да, белгілі бір деңгейде өңдеу жүзеге асады. Осылайша, бақылаушылар тітіркендіргіштердің кейбір бейнесін қабылдайды, бірақ шын мәнінде ол тітіркендіргіштің не екенін білмейді. Себебі тітіркендіргіш нақты бір нәрсе ретінде кодталмайды, сондықтан ол кейін есте қалмайды. Адамдар тітіркендіргішті алып тастағаннан кейін оның қандай екенін хабарлай алмайды. Дегенмен, тітіркендіргіштерді толық өңдеу қабілетінің болмауына қарамастан, тәжірибелер маңызды тітіркендіргіштердің бастапқы әсерін көрсетті. Бұл бастапқы әсер тітіркендіргіштердің белгілі бір дәрежеде өңделген болуы керек екенін көрсетеді, тіпті бақылаушылар тітіркендіргіштің не екенін айта алмаса да.
In the phenomenon of extinction, patients can report the presence of a single stimulus presented on the affected side, but then fail to detect it when a second stimulus is presented simultaneously on the "good" (ipsilateral) side. Here the stimulus on the affected side seems to lose under conditions of attentional competition from stimuli in the ipsilesional field. Apparently in both neglect and inattentional blindness, there is some level processing of stimuli even when they are unattended. Thus observers perceive some representation of the stimuli but are actually unaware of what that stimulus is. It is because the stimulus is not encoded as a specific thing, that it later is not remembered. Individuals fail to report what the stimuli is after it has been removed. However, despite a lack in ability to fully process the stimuli, experiments have shown a priming effect of the critical stimuli. This priming effect indicates that the stimuli must have been processed to some degree, this occurs even if observers are unable to report what the stimuli is.
Көздің соқырлығын өзгерту
Көңілсіз соқырлық – бұл көздің көріс өрісіндегі нысанды, мысалы, затты көре алмау жағдайы. Ал өзгеріске көз жеткізбеу – визуалды бейнедегі өзгерісті байқамау. Өзгеріске көз жеткізбеу тікелей есте сақтаумен байланысты, себебі өзгеріске көз жеткізбеудің әсерін сезінген адамдар визуалды бейнедегі бір сәттен екінші сәтке дейінгі өзгерісті байқамайды. Осы құбылысты тексеру үшін жүргізілетін эксперименттерде қатысушыларға сурет көрсетіледі, содан кейін бір өзгеріс енгізілген сол суреттің тағы бір көшірмесі көрсетіледі. Қатысушылардан екі суретті салыстырып, олардың айырмашылықтарын анықтап, қандай өзгеріс болғанын табу талап етіледі. Көңілсіз соқырлық эксперименттерінде қатысушылар бір дисплейдегі кейбір ынталандыруды анықтай алмайды, бұл құбылыс есте сақтауға емес, өзгеріске көз жеткізбеуге байланысты. 2015 жылғы зерттеуде Кэри Стотхарт, Уолтер Бут және Дэниел Симонс Грехам мен Берктің 2011 жылғы зерттеуінен және Стивен Мост пен оның әріптестерінің 2000 жылғы Amazon Mechanical Turk-те жүргізген зерттеуінен алынған нәтижелерді қайталауға және кеңейтуге тырысты. Бұл зерттеуде қатысушыларға бірнеше ақ қозғалатын нысанның дисплейдің тік ортасынан неше рет өткенін санау міндеті қойылды, ал қара қозғалатын нысандарға назар бөлмеу керек болды. Күтпеген нысан – дисплейде тік ортасынан әртүрлі қашықтықта қозғалатын сұр крест болды (бұл қатысушылар арасында өзгертілді). Зерттеушілер жас ұлғайған сайын көңілсіз соқырлыққа бейімділіктің артатынын анықтады, бұл Грехам мен Берктің нәтижелерін растайды. Шындығында, әр 10 жылға сайын көңілсіз соқырлықтың пайда болу ықтималдығы 1,3 есеге артатыны анықталды. Сондай-ақ, байқаушының назары мен күтпеген нысан арасындағы қашықтық артқан сайын көңілсіз соқырлықтың ықтималдығы артатыны анықталды, бұл Мост пен оның әріптестерінің зерттеуін қайталайды. Алайда, жас пен көңілсіз соқырлық арасындағы байланыс күтпеген нысанның назар ошағынан қашықтығына байланысты өзгермейтіні анықталды, бұл пайдалы көріс өрісінің жас пен көңілсіз соқырлық арасындағы байланысқа әсер етпейтінін көрсетеді.
Inattentional blindness is the failure to see a stimulus, such as an object that is present in a visual field. However, change blindness is the failure to notice something different about a visual display. Change blindness is directly related to memory, individuals who experience the effects of change blindness fail to notice something different about a visual display from one moment to the next. In experiments that test for this phenomenon participants are shown an image that is then followed by another duplicate image that has had a single change made to it. Participants are asked to compare and contrast the two images and identify what the change is. In inattentional blindness experiments, participants fail to identify some stimulus in a single display, a phenomenon that doesn't rely on memory the way change blindness does. In a 2015 study, Cary Stothart, Walter Boot, and Daniel Simons attempted to replicate and extend the findings from both Graham and Burke's 2011 study and Steven Most and colleague's 2000 study on Amazon Mechanical Turk using a sample of 515 participants that varied in age. In this study, participants were tasked with counting the number of times a number of white moving objects crossed the vertical midpoint of a display while ignoring a number of black moving objects. The unexpected object in this case was a gray cross that moved horizontally across the display at various distances from the vertical midpoint (this was manipulated between participants). Overall, they found that inattentional blindness susceptibility increases with age, which replicates the finding from Graham and Burke. In fact, they found that every 10 years of age was associated with a 1.3 fold increase in the probability of displaying inattentional blindness. They also found that the probability of inattentional blindness increases as the distance between the observer's focus of attention and the unexpected object increases, which replicates the finding from Most and colleagues. However, they also found that the relationship that age has with inattentional blindness does not change as a function of the unexpected object's distance from the focus of attention, suggesting that useful field of view does not mediate the relationship between age and inattentional blindness.
Стимулдардың ұқсастығы
Бірқатар зерттеулер ұқсастықтың қазіргі стимулды қабылдауға қалай әсер ететінін тексеру үшін жүргізілді. Зерттеу барысында қатысушылардан компьютер экранының орталық нүктесіне назар аударып, экран шеттерінен ақ немесе қара әріптердің қанша рет секіргенін санау сұралды. Алғашқы екі сынақ күтпеген оқиғаны қамтымады, бірақ үшінші сынақ – шешуші сынақ болды, онда әріптермен бірдей өлшемдегі және түсі әртүрлі (ақ / ашық сұр / қою сұр / қара) крест экранның оң жағынан сол жағына жылжыды және орталық нүктеден өтті. Нәтижелер келесідей болды: шешуші оқиға кезінде крестің түсі назар аударған әріптердің түсіне неғұрлым ұқсас болса, қатысушылар оны байқау ықтималдығы соғұрлым жоғары болды, ал крестің түсі назар аударған түске неғұрлым аз ұқсас болса, кресті байқау ықтималдығы төмендеді. Қара әріптерге назар аударған қатысушылардың 94%-ы қара кресті, 44%-ы қою сұр кресті, 12%-ы ашық сұр кресті, ал тек 6%-ы ақ кресті қабылдады. Сол сияқты, егер қатысушы ақ әріптерге назар аударса, олар крест ақ болғанда (94%) ашық сұр (75%), қою сұр (56%) немесе қара (0%) болғанға қарағанда байқауға көбірек бейім болды. Бұрынғы зерттеулер қысқаша саналылық жаттығуларын орындаудың назарсыздықтан туындаған соқырлықты азайтатынын, бірақ күтпеген алаңдатушының кодталу тереңдігін жақсартпағанын көрсетті. Осы тәжірибенің қатысушылары аудио тапсырма арқылы саналы түрде жүзім жеуге қатысты, бұл Кабат Зинннің саналылыққа негізделген стрессті азайту бағдарламасында кең таралған тапсырма, немесе жүзім туралы фактілерді тыңдады. Осы тәжірибеде саналы күйлерді өзгерту үшін қолданылған аудио жазбалар онлайн режимінде тегін қол жетімді. Жүзім жеу тапсырмасын орындаған қатысушылардың экранда секіріп өтетін күтпеген қызыл кресті байқау мүмкіндігі 41%-ға жоғары болды. Кейін қатысушылардан 3 қызыл және 3 жасыл пішіннің арасынан күтпеген жерден пайда болған пішінні (яғни, қызыл крестті) таңдау сұралды. Саналылық жағдайындағылар бақылау жағдайындағылардан қызыл кресті таңдауда ешқандай артықшылыққа ие болған жоқ. Бұл күтпеген алаңдатушыны анықтау статистикалық түрде бақыланған жағдайда да осылай болды. Осы тәжірибе назарсыздықтан туындаған соқырлыққа саналылықтың ғана емес, күтпеген алаңдатушының егжей-тегжейлі кодталуы күтпеген алаңдатушының анықталуынан бөлек болатынын көрсетті.
A series of studies conducted to test how similarity can influence the perception of a present stimulus. In the study, they asked participants to fixate on a central point on a computer screen and count how many times either white or black letters bounced off the edges of the screen. The first 2 trials did not contain an unexpected event, but the third trial was the critical trial in which a cross that had the same dimensions as the letters and varied in colour (white/light gray/dark gray/black) moved from the right side of the screen to the left side and passed through the central point. The results revealed the following: during the critical event, the more similar the colour of the cross was to the colour of the attended letters, the more likely the participants were to perceive it, and the less similar the colour of the cross was to the attended colour decreased the likelihood of the cross being noticed. For the participants attending to the black letters, 94% perceived the black cross; 44% perceived the dark gray cross; 12% perceived the light gray cross, and only 6% perceived the white cross. Similarly, if the participant was attending to the white letters, they were more likely to notice the cross it was white (94%) than if it was light gray (75%), dark gray (56%), or black (0%). found evidence that completing a brief mindfulness exercise reduced rates on inattentional blindness, but did not improve the depth of encoding of the unexpected distractor. Participants in this experiment engaged in a guided audio task of mindfully eating a raisin, a well known task introduced by Kabat Zinn in his mindfulness based stress reduction program, or listened to factual descriptions about raisins. The audio recordings used to manipulate mindful states in this experiment are freely available online. Participants who completed the raisin eating task had 41% greater odds of noticing an unexpected red cross that floated across the screen. Participants were then asked to select the shape that had unexpectedly appeared (i. e., the red cross) out of a line up of 3 red and 3 green shapes. Those in the mindfulness condition were no better than those in the control condition at selecting the red cross out of the line up. This was true regardless of whether or not detection of the unexpected distractor was statistically controlled. This experiment demonstrated that not only does mindfulness affect inattentional blindness, but that detailed encoding of the unexpected distractor can be dissociated from the detection of the unexpected distractor.
Мүмкін себептері
Назарсыздандыру соқырлығы туралы жасалған зерттеулер осы құбылыстың төрт мүмкін себебін көрсетеді. Олар: көзге түсетіндігі, ақыл-ой жүктемесі, күтулер және сыйымдылық. Екінші жағынан, кейбір зерттеушілер адамдар арасындағы айырмашылықтарды және олардың жұмыс жадының сыйымдылығын назарсыздандыру соқырлығының басты анықтауышы деп санайды. Мысалы, 2011 жылы Сигмиллер, Уотсон және Стрейер жұмыс жадының жеке ерекшеліктерін және оның нақты бір тапсырмаға назар аударуға қалай әсер ететінін зерттеді. Олар Симонс пен Шабристің «Көрінбейтін горилла» бейнесін пайдаланды (жоғарыда айтылғандай), бірақ қатысушылардың математикалық тестті аяқтауын және олардың сыйымдылығын өлшеуін қосты. Нәтижесінде, олар адамның жұмыс жадының сыйымдылығы мен назарсыздандыру соқырлығына бейімділігі арасындағы жоғары корреляцияны анықтады. Төмен сыйымдылығы бар адамдар көбірек соқырлыққа ұшырайды. Сол жылы Крейц және оның командасы жеке адамдардың танымдық қабілеттеріне ерекше назар аударды. Олар түрлі статикалық және динамикалық тапсырмаларды қолданып, алдын ала танымдық сыйымдылығы өлшенген қатысушыларды салыстырды. Әртүрлі тапсырмаларды пайдаланғандарына қарамастан, қатысушылардың танымдық қабілеттері мен олардың назар аудару қабілеттері арасында өлшенетін байланыс болған жоқ. Дегенмен, олар белгілі бір стимулды байқау, тапсырманың тақырыбында (жоғарыда көрсетілгендей) тәжірибелі адамдарда жақсырақ болатынын дәлелдеді. Жалпы, Крейц когнитивтік/жұмыс жадының сыйымдылығы назарсыздандыру соқырлығының нақты өлшемі болмауы мүмкін деген қорытындыға келді. Керісінше, олар байқау жылдамдығы жағдайға байланысты және тапсырманың талаптарына тәуелді болуы мүмкін деп болжады. Сондай-ақ, жұмыс жадының назар соқырлығында өлшенетін рөл ойнамайтындығын растайтын зерттеушілер де бар. Бұл Крейц пен оның командасының зерттеуінен өзгеше, олар когнитивтік қабілеттердегі жеке ерекшеліктер байқау деңгейімен байланысты болмауы мүмкін екенін анықтады. 2012 жылы Бредмейер мен Симонс екі зерттеу жүргізді. Біріншісінде әріптердің орналасқан жерін анықтау және пішіндер тобының бір-біріне қанша рет тигенін санау кірді. Бұл тапсырмалар кеңістіктік және назар тапсырмалары ретінде қызмет етті. Екінші зерттеуде алдыңғы тапсырмалар қолданылды, бірақ сонымен қатар ауызша тапсырма да болды. Қатысушылар математикалық есептерді шешіп, әр теңдеуден кейін келетін әріпті есте сақтау керек еді. Нәтижелері бойынша екі зерттеуші белгілі бір стимулды байқау мен танымдық қабілеттердің арасында байланыс бар ма деп күмән келтірді. Бредмейер мен Симонс жұмыс жадының байқау қабілетіне басқа факторлардың әсер етуінің орнына, сыртқы айнымалылар осы байланыстың пайда болуын анықтайды деп болжады. Соңында екі зерттеуші зерттеулердің неге қарама-қайшы нәтижелерге әкелетінін түсіндіруге тырысты. Осы зерттеудің нақты қорытындыға келмеуінің себебі зерттеулердің құрылымындағы айырмашылықтар болуы мүмкін. Әдетте, әдістеме мен сынама алу процестерін ескергенде, зерттеулерде әртүрлі шатастыратын айнымалылар болуы мүмкін. Көп реттелетін, ірі масштабты эксперименттер одан да нақты нәтижелерге әкелуі мүмкін.
The research that has been done on inattentional blindness suggests that there are four possible causes for this phenomenon. These include: conspicuity, mental workload, expectations, and capacity. On the other hand, there are researchers who consider differences between individuals and their working memory capacity to be a stronger determinant of inattentional blindness. Seegmiller, Watson, and Strayer in 2011 for example, studied individual differences in working memory capacity and how that overall impacted their attention on a given task. They utilized the same Invisible Gorilla video Simons and Chabris did (as mentioned above), but they additionally had participants complete a mathematics test to measure their capacity. From their results, they were able to find a high correlation between an individual's working memory capacity and their susceptibility to inattentional blindness. Those who were calculated to have a lower capacity, more often experienced the blindness. In a follow up study the same year, Kreitz and her team looked specifically at the cognitive abilities between individuals. Her team employed a variety of tasks, both static and dynamic, to compare the participants who had their cognitive capacity measured beforehand. Even though they included different tasks to test individuals, there was not a measurable relationship between the cognitive abilities of a participant and their attention performance. They did, however, find evidence to support the idea that noticing a certain stimuli was better in those demonstrating expertise in the task subject (referenced above). Overall, Kreitz concluded that cognitive/working memory capacity might not be an accurate measure for inattentional blindness. Instead, they determined that the rate of noticing might be both circumstantial and dependent on the requirements of the task. There are also researchers who subscribe to the idea that working memory does not play a measurable role in attentional blindness. This is different from the study by Kreitz and her team finding that individual differences in cognitive abilities might not be relative to noticing rates. Bredemeier and Simons conducted two studies in 2012. The first involved identifying the location of letters as well as counting how many times a group of shapes touched one another. These served as spatial and attention tasks respectively. The second study utilized the same tasks as the previous, but included a verbal one. Participants had to solve math problems and then remember a particular letter that followed each equation. From their results, the two researchers questioned if there was a relationship between noticing a particular stimuli and cognitive abilities. Instead of other factors contributing to the working memory of an individual's noticing, Bredemeier and Simons postulated that external variables establish the appearance of this relationship. Finally, the two researchers attempted to explain why studies were yielding conflicting results. The reason for why this research seems particularly inconclusive might be a result of disparities between the design of the actual research. Essentially, a variety of confounded variables might be prevalent across the studies when considering methodology and sampling processes. A more regulated, large scale experiment could lead to more conclusive findings.
Күту
Адам белгілі бір нәрсені күткен кезде, ол басқа мүмкіндіктерге назар бөлмейді. Бұл назарсыздақ соқырлыққа алып келуі мүмкін. Мысалы, X адамы концертте досын іздеп жүр, және ол досының (Y адамы) сары күрте кигенін біледі. Y адамын табу үшін, X адамы сары түсті киім киген адамдарды іздейді. Көпшіліктің ішінде түсті табу, адамды табудан оңай. Бірақ, егер Y адамы күртесін шешсе, X адамы Y адамын қасынан өтіп кетіп, байқамай қалуы мүмкін, себебі ол сары күрте іздеп жүрген. Күтілімдердің арқасында, сарапшылар жаңадан бастаушыларға қарағанда назарсыздақ соқырлыққа көбірек бейім. Сарапшы белгілі бір жағдай туғанда не күту керектігін біледі. Сондықтан ол не іздеу керектігін де біледі. Бұл оның іздемеген басқа да маңызды егжей-тегжейлерді жіберіп алуына себеп болуы мүмкін.
When a person expects certain things to happen, he/she tends to block out other possibilities. This can lead to inattentional blindness. For example, person X is looking for their friend at a concert, and that person knows their friend (person Y) was wearing a yellow jacket. In order to find person Y, person X looks around for people wearing yellow. It is easier to pick a color out of the crowd than a person. However, if person Y took off the jacket, there is a chance person X could walk right past person Y and not notice because he/she was looking for the yellow jacket. Because of expectations, experts are more prone to inattentional blindness than beginners. An expert knows what to expect when certain situations arise. Therefore, that expert will know what to look for. This could cause that person to miss out on other important details that he/she may not have been looking for.
Қуаттылығы
Көңіл аудару қабілеті немесе нейрологиялық маңыздылық – бұл бір міндетті орындау үшін қанша назар қажет екенін көрсететін өлшем. Мысалы, тәжірибелі пианист көп ойланбастан пианинода ойнай алады, ал бастаушы әрбір нотаны саналы түрде ойлауға мәжбүр болады. Бұл қабілет есірткі, алкоголь, шаршау және жасқа байланысты төмендеуі мүмкін. Қабілеті төмен болса, нәрсені қабылдамау ықтималдығы артады. Сондықтан, мас адамнан оянған адам көбірек нәрсені жіберіп алады, ал жоғары назар қабілетіне ие адам зейінсіздіктен туындаған соқырлыққа ұшырау мүмкіндігі азырақ.
Attentional capacity, or neurological salience, is a measure of how much attention must be focused to complete a task. For example, an expert pianist can play a piano without thinking much, but a beginner would have to consciously think of every note they hit. This capacity can be lessened by drugs, alcohol, fatigue, and age. With a small capacity, it is more possible to miss things. Therefore, a drunk person will probably miss more than a sober person would, and a person with large attentional capacity is less likely to experience inattentional blindness.
Артықшылықтары
Уильям Джеймс назардың пайдасын былай түсіндірді: "Мен байқаған нәрселер ғана менің сананы қалыптастырады – таңдаулы қызығушылық болмаса, тәжірибе толығымен хаосқа ұшырайды". Адам ақылы шектеулі, ол әр сәтте сезімдерге келіп түсетін барлық көріністерге, дыбыстарға және басқа да ақпараттарға назар аудара алмайды. Назардан тыс қалған соқырлық – бұл пайдалы механизм, ол назармен бірге дамып, маңызсыз ақпаратты сүзіп тастауға көмектеседі, соның арқасында маңызды ақпарат ғана санаға жетеді. Бұл адамдарға шектеулі ақыл-ойымызды қоршаған ортада тиімдірек пайдалануға мүмкіндік береді. Мысалы, New және авторлар адамның тірі қалуы үшін адам және жануарларды бақылау қажет екенін айтады, бұл адам түрінің эволюциялық бейімделу қабілетінің бір бөлігі болып табылады. Олар қатысушыларға жылдам өзгеріп отыратын сурет көрсеткенде, суреттегі өзгерістерге жанды немесе жансыз объектілер қосылғанда, қатысушылардың адамдар мен жануарларды анықтау қабілеті айтарлықтай жақсарғанын анықтады. New және авторлар жануарлар мен адамдарды анықтаудағы жақсы нәтижелер жинақталған тәжірибе емес, адамның қабылдауындағы дамыған тірі қалу механизмі екенін дәлелдейді. Тиімсіз маркетинг тұтынушылардың назарын аударуға бағытталған бастамаларды елемеуіне ықпал етеді. Бұл құбылыс "мақсатты соқырлық" деп аталады. Баннерлік соқырлық тұтынушылардың тез үйреніп, маңызсыз маркетингтік хабарламаларды елемеуге дағдыланатынын көрсетеді.
William James addressed the benefits of attention by saying, "Only those items which I notice shape my mind – without selective interest, experience is utter chaos". Humans have a limited mental capacity that is incapable of attending to all the sights, sounds and other inputs that rush the senses every moment. Inattentional blindness is beneficial in the sense that it is a mechanism that has evolved with attention to help filter out irrelevant input, allowing only important information to reach consciousness. This allows humans to focus our limited mental resources more efficiently in our environment. For example, New et al. maintain that survival required monitoring animals, both human and non human, to become part of the evolutionary adaptiveness of the human species. They found that when participants were shown an image with a rapidly altering scene where the scene change included an animate or inanimate object that the participants were significantly better at identifying humans and animals. New et al. argue that better performance in detecting animals and humans is not a factor of acquired expertise, rather it is an evolved survival mechanism in human perception. Irrelevant marketing makes it more likely for consumers to ignore initiatives that aim at capturing their attention. This phenomenon called 'purposeful blindness' has a compelling illustration regarding banner ads. Banner blindness shows that consumers can adopt fast and become good at ignoring marketing messages that are not relevant.
Кең ауқымды әсері
Назарсызданудың соқырлығы зерттеулерінің көп бөлігі зертхана жағдайында жүргізілгенімен, бұл құбылыс күнделікті өмірдің түрлі жағдайларында кездеседі. Контекстке қарай, назарсызданудың соқырлығы ұятты немесе күлкілі жағдайлардан бастап, аса қауіпті салдарларға дейін әкелуі мүмкін.
Although the bulk of inattentional blindness research has been conducted in laboratory studies, the phenomenon occurs in a variety of everyday contexts. Depending upon the context, the occurrence of inattentional blindness could range from embarrassing and/or humorous to potentially devastating.
Қауіпсіздік
Жақын арада жүргізілген бірнеше зерттеулер нақты назарды тартуды қарастырып, байқаушылардың басқа бір нысанға немесе оқиғаға назар аударғанда, олар көбінесе назарсыздықтан туындаған соқырлықты (инарттенционалды соқырлық) сезінетінін көрсетті. 1997 жылы Торонтодағы жол апаттарының деректеріне негізделген зерттеуде, ұялы телефонды қолданып көлік жүргізудің қаупі, мас күйде көлік жүргізумен салыстырылатындығы анықталды. Екі жағдайда да, ұялы телефонды қолданбайтын, сау жүргізушіге қарағанда, апатқа ұшырау қаупі үш-алты есе жоғары болды. Сонымен қатар, Strayer және авторлар (2006) жүргізудің қиындығы мен тапсырманы орындау уақытын ескере отырып, ұялы телефонмен сөйлейтін жүргізушілердің жоғары дәлдіктегі жүргізу симуляторында мас жүргізушілерге қарағанда көбірек бұзылыс көрсеткенін анықтады. Инарттенционалды соқырлық авиацияда да жиі кездеседі. Ұшқыштар үшін жасалған алдын-ала көрсету дисплейі (HUD), ақпаратты желкенге немесе каскаға орнатылған дисплейге проекциялайды, ұшқыштарға назарын желкенде ұстауға мүмкіндік берді, бірақ симуляторлық зерттеулер HUD ұшу-қону жолағындағы жағдайларға, яғни бір ұшақтың екіншісімен соқтығысуына себеп болуы мүмкін екенін көрсетті. Қатысушылар "жоғалып бара жатқан зат" сиқырлы тәжірибесін тамашалайды. Бастапқы сынақтан кейін, қатысушыларға фокусшының қолынан зат түскенін анықтап алатынша тәжірибе көрсетіледі. Көптеген қатысушылар заттың екінші сынақта түсетінін көреді. Критикалық талдаулар, анықталған және анықталмаған сынақтар арасындағы көз қозғалысының айырмашылықтарын қарастырды. Бұл қайталама сынақтар, инарттенционалды соқырлық парадигмасындағы толық назар сынағына ұқсас, себебі екеуі де күтпеген оқиғаны анықтауды қамтиды және екінші сынақта күтпеген оқиғаны анықтау арқылы, оқиғаның оңай байқалатынын көрсетеді. Инарттенционалды соқырлық пен шатастыру арасындағы басты айырмашылық, назардың қалай манипуляцияланатынында. Инарттенционалды соқырлық тапсырмалары нақты алаңдатушыны қажет етеді, ал шатастыруда назарды аудару, жасырын, бірақ жүйелі түрде ұйымдастырылады.
Several recent studies of explicit attention capture have found that when observers are focused on some other object or event, they often experience inattentional blindness. A study published in 1997, based on accident data in Toronto, found the risk involved in driving while using a cell phone to be similar to that of driving drunk. In both cases, the risk of a collision was three to six times higher compared to a sober driver not using a cell phone. Moreover, Strayer et al. (2006) found that when controlling for driving difficulty and time on task, cell phone drivers exhibited greater impairment than intoxicated drivers, using a high fidelity driving simulator. Inattentional blindness is also prevalent in aviation. The development of heads up display (HUD) for pilots, which projects information onto the windshield or onto a helmet mounted display, has enabled pilots to keep their eyes on the windshield, but simulator studies have found that HUD may cause runway incursion accidents, where one plane collides with another on the runway. participants watch a "vanishing item" magic trick. After the initial trial, participants are shown the trick until they detect the item dropping from the magician's hand. Most participants see the item drop on the second trial. The critical analyses involved differences in eye movements between the detected and undetected trials. These repetition trials are similar to the full attention trial in the inattentional blindness paradigm, as both involve the detection of the unexpected event and, by detecting the unexpected event on the second trial, demonstrate that the event is readily perceivable. The main difference between inattentional blindness and misdirection involves how attention is manipulated. While inattentional blindness tasks require an explicit distractor, the attentional distraction in misdirection occurs through the implicit yet systematic orchestration of attention.
Полиция атыстары
Полиция қызметкерінің оқиғаны баяндауы бейнежазбалармен немесе сараптамалық дәлелдермен қайшы келген жағдайларда, қорғаушы адвокаттар назарсызданудан туындаған соқырлықты мүмкін себеп ретінде қарастырған. Осы қорғанысқа қатысты сын – мұндай көзқарас полицияның кез келген атысын ақтауға пайдаланылуы мүмкін дегенді білдіреді.
When a police officer's version of events differs from video or forensic evidence, inattentional blindness has been used by defense lawyers as a possibility. The criticism of this defense is that this view could be used to defend nearly any police shooting.