Кіріспе
1830 жылы Тасманияның Хобарт қаласында шхуна құрылысы басталды. Enterprize, сондай-ақ Enterprise деп те жазылып, бейнеленген, 1830 жылы Уильям Пендермен Хобартта салынды. Ол көмір, мал және басқа да жүктерді жағалау бойымен тасымалдау үшін пайдаланылды. Джон Паско Фокнер 1835 жылдың сәуір айында кемені сатып алып, сол кезде Жаңа Оңтүстік Уэльстің оңтүстік бөлігі болған Порт-Филлип шығанағындағы болашақ қоныстану ісі үшін қолданды. Бірақ кеменің жеткізілуі бірнеше аптаға кешікті, себебі Enterprize кеме иесінің өкілі Ньюкаслға көмір жеткізумен айналысты. 18 шілдеде 1835 жылы Фокнер Лансестонда (Тасмания) Enterprize-ды 430 фунт стерлингке сатып алды. Бастапқы бағасы 450 фунт стерлинг болған, кешігуіне байланысты 20 фунт стерлингке жеңілдік берілді. Фокнер 1835 жылдың тамызында Порт-Филлип шығанағына аттануға дайын болды, бірақ соңғы сәтте кредиторлар саяхатқа қатысуына бөгет қойды, ал экспедиция онысыз жолға шықты. Тасманияның Джорджтаун портынан шығатын кезде Enterprize бортында капитан Джон Лэнси, теңіз саяхатшысы (Фокнердің өкілі); Джордж Эванс, құрылысшы; Уильям Джексон және Роберт Марр, ағаш шеберлері; Джордж Эванстың қызметшісі Эван Эванс; және Фокнердің қызметшілері Чарльз Уайс, жыртықшы, Томас Морган, жалпы қызметші, Джеймс Гилберт, ұста және оның жүкті әйелі Мэри, капитан Питер Хантер болды. 15 тамызда 1835 жылы Enterprize Ярра өзеніне кірді. Жоғары ағысқа тартылғаннан кейін, ол қазіргі Уильям көшесінің басына тоқтады. 30 тамызда 1835 жылы қоныс аударушылар дүкен салу және көкөніс өсіру үшін жерді тазалау үшін кемеден түсті. Қалған жеті қоныс аударушы: капитан Джон Лэнси, Джордж Эванс, Эван Эванс, Чарльз Уайс, Томас Морган және Джеймс пен Мэри Гилберт. Джон Бэтменнің Порт-Филлип қауымдастығының мүшесі Джон Хелдер Уедж 7 тамызда 1835 жылы Лансестондан шығып, қауымдастық жаңа жерлер деп мәлімдеген жерге де қоныс құруға кетті. Уедж Ярра өзеніне жеткен кезде Фокнердің тобы бұрыннан қоныстанған еді. Фокнерлер 16 қазан 1835 жылы, жұма күні, Enterprize-дың екінші сапарында жаңа қонысқа келді. Фокнердің күнделігінде: "Бассейнге дейін тартылып, 2 сиыр, 2 бұзау және 2 жылқы түсірілді". Осы кезде Порт-Филлип шығанағындағы жерге Порт-Филлип қауымдастығының кез келген ерекше талаптары губернатор Бурк 26 тамызда 1835 жылы жариялаған жарлықпен жойылды. Заң бойынша Фокнер, Бэтмен және Уедж, және олардың тиісті топтары Корольдік жерге заңсыз кірген деп есептелсе де, олар Мельбурн деп аталған жаңа қоныста қалды. Enterprize Мельбурнның негізін қалаудағы рөлінен кейін он жылдан астам уақыт бойы жағалау саудасымен айналысты. Ол ақырында Хобарт кеме тізілімінен жоғалып кетті, 1847 жылдың 5 шілдесінде Жаңа Оңтүстік Уэльстің солтүстігіндегі Ричмонд өзенінің басындағы кеме апатқа ұшырап, екі адамның өмірін қиды. Enterprize-дың нағыз тағдыры ұқсас атаумен аталатын кемемен шатасу салдарынан шамамен 100 жыл бойы белгісіз болды. 16 қыркүйекте 1850 жылы "Энтерпрайз" атты кеме оңтүстіктен соққан күшті желге түсіп, Уорнмбол жағалауындағы құмға сіңіп кетті. Экипажды жергілікті абориген Букавалл құтқарып қалды, ол қауіпті теңізде арқанмен жүзіп шықты. Бірақ кемені құтқару мүмкін болмады. 1880 жылдары төмен су деңгейі халыққа апатқа баруға мүмкіндік берді және көптеген бөлшектер алынып, "Фокнердің Enterprize" артефактілері ретінде сатылды. Ақырында апат құммен жабылып, қазір Лейди Бейдегі жерде тұрақты тұрақ салынды. Бұл кеме 1880 жылдардан 1970 жылдарға дейін Фокнердің Enterprize апаты болған деп есептелді, содан кейін кеме тізілімдері мен жергілікті газеттерді жан-жақты зерттеу мәселені анықтауға көмектесті. Enterprize-дың толыққанды жұмыс істейтін көшірмесі 1997 жылы Австралияның Мельбурн қаласында іске қосылды. Оны Виктория халқының атынан Enterprize Ship Trust басқарады. Enterprize-дың 1997 жылдан 2011 жылға дейінгі үй порты Уильямстаун (Мельбурнның оңтүстік-батысы) болды, онда ол он төрт жыл бойы тоқтады және жұмыс істеді. 2011 жылдың қыркүйегінде кеме өзінің үй портын Мельбурн доклендс аймағына көшірді. Ол Доклендтердегі үй портынан және Порт-Филлип шығанағының айналасындағы басқа жерлерден тұрақты сапарлар жасап тұрады.
The topsail schooner Enterprize, also spelled and illustrated as Enterprise, was built in Hobart, Tasmania in 1830 by William Pender. It was used for coastal transport of cargo such as coal, livestock, and supplies. John Pascoe Fawkner bought the ship in April 1835 for use in his forthcoming settlement activity in Port Phillip Bay, in what was then the southern part of New South Wales. However, the delivery of the vessel was delayed several weeks as the Enterprize was engaged in delivering coal in Newcastle, NSW by the ship owner's agent. On 18 July 1835 Fawkner took possession of the Enterprize in Launceston, Tasmania, for a total of £430. The original price of £450 being discounted by £20 due to the delay. Fawkner was finally ready to leave for Port Phillip Bay in August 1835, but at the last moment creditors prevented Fawkner from joining the voyage and the expedition set off without him. On board the Enterprize as it departed the Tasmanian port of George Town were Captain John Lancey, Master Mariner (Fawkner's representative); George Evans, builder; William Jackson and Robert Marr, carpenters; Evan Evans, servant to George Evans; and Fawkner's servants, Charles Wyse, ploughman, Thomas Morgan, general servant, James Gilbert, blacksmith and his pregnant wife, Mary, under Captain Peter Hunter. On 15 August 1835, the Enterprize entered the Yarra River. After being hauled upstream, she moored at the foot of the present day William Street. On 30 August 1835 the settlers disembarked to build their store and clear land to grow vegetables, and the Enterprize returned to George Town. Seven settlers remained: Captain John Lancey, George Evans, Evan Evans, Charles Wyse, Thomas Morgan, and James and Mary Gilbert. Separately, John Helder Wedge, a member of John Batman's Port Phillip Association, had left Launceston on 7 August 1835, to also set up a settlement on what the association claimed as its new lands. By the time Wedge reached the Yarra River, Fawkner's party was already settled. The Fawkners finally arrived at the new settlement on Friday, 16 October 1835, on the second trip of the Enterprize. Fawkner's diary reads: 'Warped up to the Basin, landed 2 cows, 2 calves and the 2 horses." By that time any special claims that the Port Phillip Association may have had to the land at Port Phillip Bay were dashed by Governor Bourke's Proclamation of 26 August 1835. Though legally Fawkner and Batman and Wedge, and their respective parties, were considered trespassers on Crown land, they remained in the new settlement, which came to be called Melbourne. Enterprize continued operating as a coastal trading vessel for more than a decade after her role in Melbourne's foundation. She eventually disappeared from the Hobart shipping register, having been wrecked on the bar of the Richmond River in northern New South Wales, on 5 July 1847, with the loss of two lives. The true fate of the Enterprize remained uncertain for approximately 100 years due to confusion with a similarly named ship. On 16 September 1850 a ship called Enterprise was caught by a strong southerly wind and embedded on a sandbar off the coast of Warrnambool. The crew were rescued by a local aboriginal named Buckawall who swam out with a rope in dangerous seas. The ship however, was unable to be salvaged. In the 1880s low tides enabled the public to walk out to the wreck and many pieces were taken and sold as artefacts of "Fawkner's Enterprize". The wreck eventually became covered in sand and a caravan park has now been built over the site in Lady Bay. This ship was thought to have been the wreck of Fawkner's Enterprize from the 1880s until the 1970s when extensive research involving shipping registers and local newspapers was undertaken to clarify the issue. A fully operational replica of the Enterprize was launched in Melbourne, Australia in 1997. It is managed by the Enterprize Ship Trust on behalf of the people of Victoria. The Enterprize's home port from 1997 to 2011 was Williamstown (South West of Melbourne), where it moored and operated for fourteen years. In September 2011 the ship moved its home port to the Melbourne Docklands precinct. It conducts regular voyages from its home port in Docklands and other places around Port Phillip Bay.
Мұра
Мельбурндағы Ярра өзенінің жағасында орналасқан Энтерпрайз паркі Мельбурнге алғашқы қоныс аударушылардың келгенін еске салады. Мельбурн күнін тойлау мақсатында әр жылдың 30 тамызында ресми түрде ту көтеру рәсімі өткізіледі, соның ішінде Вурунджери тайпасының ақсақалдарының жерге қош келгендерін қабылдау рәсімі де бар. 1997 жылы салынған «Энтерпрайз» кемесінің көшірмесі Мельбурн қаласының бас флагманы ретінде және Мельбурнге алғашқы қоныс салудағы түпнұсқа «Энтерпрайз» кемесінің ролін еске алу үшін жасалған. Көшірме кеме Порт-Филлип шығанағы, Виктория және Тасмания айналасында теңіз саяхаттарын жүзеге асырады және жалпы жұртшылыққа теңіз саяхаттары мен кемеге қарап тексеруге мүмкіндік береді. VicRoads компаниясы кеме көшірмесін салуға қаржы жинау үшін «Melbourne City of Enterprize» деген арнайы автокөлік тіркеу нөмірлерін сатты. Қазіргі таңда оларды Enterprize Ship Trust қорынан алуға болады. Мельбурн қаласындағы Спенсер көшесіндегі «Энтерпрайз» қонақ үйі осы кеменің құрметіне аталған.