Француз драматургі және әйелдер құқығының жақтаушысы Габриель Легуве

Кіріспе

Француз драматургі Габриэль Жан Батист Эрнест Вильфрид Легуве (ғабʁиɛл ʒɑ̃ батист ɛʁнɛст вильфʁид лəгувɛ; 14 ақпан 1807 – 14 наурыз 1903) – француз драматургі.

Өмірбаян

Ақын Габриэль Мари Легувтың (1764–1812) ұлы, Париж қаласында дүниеге келген. 1810 жылы анасы қайтыс болды, ал одан кейін дереу әкесі психиатриялық ауруханаға жатқызылды. Бірақ балаға мол мүлік мұра болып, ол жақсы білім алды. Жан Николя Буйли (1763–1842) оның тәрбиешісі болды және жас Легувке әдебиетке деген құштарлықты сіңірді, бұған оның әкесі мен атасы Жан Батист Легувтың (1729–1783) мысалы оны бейімдеді. 1829 жылы ол баспа ісінің ашылуы туралы өлеңі үшін Француз академиясының сыйлығын жеңіп алды; ал 1832 жылы ол "Ерекше қайтыстар" атты қызықты өлеңдер жинағын жариялады. Осы алғашқы жылдары Легуве көптеген романдар жазды, олардың ішінде "Эдит де Фальсен" романы үлкен жетістікке ие болды. 1847 жылы ол әйелдердің рухани тарихы бойынша Франция колледжінде дәріс оқып, әйелдердің білімін және дамуын жетілдіруге бағытталған еңбегін бастады, бұл еңбегі 1848 жылы жинақталды және үлкен сәттілікке жетті. Легуве сахна үшін көп жазды, ал 1849 жылы А.Е. Скрибпен бірлесіп "Адриана Лекуврёр" пьесасын жазды. 1855 жылы ол "Медея" трагедиясын шығарды, оның табысы оның Француз академиясына сайлануына ықпал етті. Ол Ж.А. Анселоттың орнына отырды, оны Флюрен қабылдады, ол Легувтың пьесаларын оның ең маңызды жетістігі деп бағалады. Бірақ уақыт өте келе ол драматург ретінде емес, әйелдер құқықтары және балалардың жоғары білімі туралы лекция оқып, насихаттаушы ретінде танымал болды, және бұл салаларда ол француз қоғамындағы алғашқылардың бірі болды. Оның "Франциядағы XIX ғасырдағы әйел" (1864) кітабы, 1878 жылы қайта басылды және кеңейтілді; "Мырзалар балалар" (1868), "Париж конференциялары" (1872), "Біздің қыздарымыз бен ұлдарымыз" (1877) және "Жас қыздың тәрбиесі" (1884) кітаптары моральдық жағынан үлкен әсер етті. 1886–1887 жылдары ол екі томдық "Соңғы алпыс жыл естеліктері" автобиографиялық еңбегін жариялады, бұл өте жақсы автобиографиялық үлгі болды. 1887 жылы ол Ардагерлер легионының ең жоғары дәрежесіне ие болды және ұлттық мектептердегі әйелдер білімінің бас инспекторы лауазымын көп жылдар бойы атқарды. Легуве әрқашан дене шынықтыруды қолдады. Ол Франциядағы ең жақсы мергендердің бірі саналды, және ар-ұжданына қайшы болғандықтан, ол ешқашан дуэльге қатыспағанмен, қылышпен сайысуды өмір бойы хобби етті. 1888 жылы Дезире Нисардың қайтыс болуынан кейін Легуве Француз академиясының "атасы" атанды. Ол 1903 жылы Парижде қайтыс болды.

Son of the poet Gabriel Marie Legouvé (1764–1812), he was born in Paris. His mother died in 1810, and almost immediately afterwards his father was removed to a lunatic asylum. The child, however, inherited a considerable fortune, and was carefully educated. Jean Nicolas Bouilly (1763–1842) was his tutor, and instilled in the young Legouvé a passion for literature, to which the example of his father and of his grandfather, Jean Baptiste Legouvé (1729–1783), predisposed him. As early as 1829 he carried away a prize of the Académie française for a poem on the discovery of printing; and in 1832 he published a curious little volume of verses, entitled Les Morts Bizarres. In those early days Legouvé brought out a succession of novels, of which Édith de Falsen enjoyed a considerable success. In 1847 he began the work by which he is best remembered, his contributions to the development and education of the female mind, by lecturing at the College of France on the moral history of women; these discourses were collected into a volume in 1848, and enjoyed a great success. Legouvé wrote considerably for the stage, and in 1849 he collaborated with A. E. Scribe in Adrienne Lecouvreur. In 1855 he brought out his tragedy of Médée, the success of which had much to do with his election to the Académie française. He succeeded to the fauteuil of J. A. Ancelot, and was received by Flourens, who dwelt on the plays of Legouvé as his principal claim to consideration. As time passed on, however, he became less prominent as a playwright, and more so as a lecturer and propagandist on women's rights and the advanced education of children, in both of which directions he was a pioneer in French society. His La Femme en France au XIXe siècle (1864), reissued, much enlarged, in 1878; his Messieurs les enfants (1868), his Conférences Parisiennes (1872), his Nos filles et nos fils (1877), and his Une Éducation de jeune fille (1884) were works of wide reaching influence in the moral order. In 1886–1887 he published, in two volumes, his Soixante ans de souvenirs, an excellent specimen of autobiography. He was raised in 1887 to the highest grade of the Legion of Honor, and held for many years the post of inspector general of female education in the national schools. Legouvé was always an advocate of physical training. He was long accounted one of the best shots in France, and although, from a conscientious objection, he never fought a duel, he made the art of fencing his lifelong hobby. After the death of Désiré Nisard in 1888, Legouvé became the "father" of the Académie française. He died in Paris in 1903.