Кіріспе

Неміс және орыс минералогы Иоганн Готтлоб Леманн (4 тамыз 1719 – 22 қаңтар 1767) – неміс минералогы және геологы, стратиграфия ғылымының дамуына үлкен үлес қосып, геологиялық жазбаларды зерттеумен белгілі.

Өмір және мансап

Леманн Саксония электоратындағы Лангенхеннерсдорф қаласында дүниеге келді. Виттенберг университетінде оқыды, онда 1741 жылы медицина докторы ғылымын қорғады, содан кейін Дрезденде тәжірибелік жұмыс істеді. Саксонияда тұрған кезінде ол жергілікті тау-кен өнеркәсібіне қызығушылық танытып, кен орындарының химиялық құрамы туралы жариялады. 1750 жылы Пруссия Корольдік ғылым академиясы оған Пруссияның барлық аймандарындағы тау-кен өндірісін зерттеуді тапсырды. 1761 жылы Ресей Императорлық ғылым академиясы оны Санкт-Петербургке шақырды, онда ол химия профессоры және императорлық мұражай директоры болды. Оралдағы Березовское кен орнында ол қызғылт-сары түсті минерал (PbCrO4) бар қорғасын кенін тапты, оны "Rotbleierz" (қызыл қорғасын кені) деп атады; қазіргі кезде ағылшын тілінде оны крокоит деп атайды. Леманн, Георг Кристиан Фюхсель және Джованни Ардуино стратиграфияның негізін қалаушылар болды. Леманның ең басты еңбегі – қабатты тау жыныстарын (Flötzgebirge) дәл сипаттауы. Ол Ильфельд пен Мансфельдтің қабатты жүйесіндегі отыз түрлі тау жыныстарын ажыратып, осы аймақтың геологиялық құрылымын көрнекті диаграммалар мен кескіндер сериясында баяндады. Тюрингия кен орындарын сипаттағанда ол көптеген терминдерді кеншілерден алды, және олар геологиялық әдебиетте сақталды; мысалы, Англиядағы Магнийлік әк тас және тақта тастар немесе Жоғарғы Диас тобына сәйкес келетін Зехштейн немесе кен тасы; және Rothliegende (Ротлигенде) немесе қызыл төменгі қабат, кенге толы қабаттардың астындағы өнімсіз негізгі қабаттар, және Төменгі Диасқа баламалы. Леманн Санкт-Петербургте мырышпен толтырылған ретортаның жарылуынан алған жарақаттардан қайтыс болды.