Кіріспе

Циклдік ауыспалы үлгі (қысқаша CAP) – 1985 жылы Терцано және авторлар тобы сипаттаған, ұйқы кезінде кездесетін екі ұзаққа созылатын, ауыспалы электроэнцефалограмма (ЭЭГ) үлгісі. Бұл – сенсорлық стимуляция болмағанда үздіксіз жүретін, спонтанды қабық қызметі. Бұл – қоршаған ортаның өзгеруіне бейімделген, ұйықтап жатқан мидың қайта ұйымдастырылуы және бір минутқа дейін жиілігімен қайта оралатын, мерзімді бұрыс электрокортикальді қызметпен сипатталады. Бұл «ұйқының тұрақсыздығының ЭЭГ маркері» деп есептеледі. CAP REM кезінде пайда болмайды. Леннокс-Гасто синдромында CAP клиникалық құрысулар мен жалпыланған эпилепсиялық разрядтардың пайда болуын «гейт-бақылау» механизмі арқылы реттейді. CAP – ұйқының тұрақсыздығының маркері және ол жылдам көз қозғалысы жоқ ұйқы кезінде кездеседі. CAP екі фазадан – А және В – тұратын, бір-бірінен кейін келетін циклдардан құралған. А фазасы фазалық құбылыстарды қамтиды, яғни үздіксіз емес. CAP-тың А фазасының түрлері ағымдағы күйлерді ішкі және сыртқы факторларға бейімдеуге мүмкіндік береді. В фазасы CAP кезіндегі негізгі ырғақты көрсетеді. Сонымен қатар, CAP ми қызметіне қатысады және автономды және моторлық функцияларға әсер етеді. CAP пен нейровегетативті ауытқулар мен моторлық оқиғалар арасындағы өзара әрекеттесу бірнеше ұйқы бұзылыстарының патофизиологиясын және үнемі оң қысымды жолмен (CPAP) емдеуге (CPAP обструктивті ұйқы апноэсін немесе ОСА емдеу үшін қолданылады) дәрі-дәрмектің әсерін анықтайды. CAP – NREM тұрақсыздығының маркері және ұйқы фазаларында сақталатын кезеңдік өтулерге сүйемелдейтін «бас сағат» болып табылады, ол ЭЭГ-де де, автономдық функциялар арқылы жүйелі ауытқулар арқылы да байқалады. CAP нарколепсия, көп жүйелік атрофия, кейбір жағдайларда дәрілік препараттарды қолдану кезінде, ОСА үшін CPAP емдеу кезінде және ұзақ уақытқа созылған ұйқысыздықтан кейін түнгі қалпына келтіру ұйқысы кезінде төмендейді. 1992 жылы AASM оянуды ұйқының бұзылуының маркері деп анықтады, бұл ұйқыға зиянды. Бозелли және авторлар тобының 1998 жылғы мәлімдемесіне сәйкес, спонтанды ояну ұйқыда табиғи және өмір бойы артады.