Кіріспе

Мысыр армиясы (Копт тілінде: Ⲛⲉⲛⲁⲗⲁⲥⲱϯ ⲛ̀ⲕⲏⲙⲓ) немесе Мысыр құрлық әскерлері – Мысыр қарулы күштерінің құрлықтағы соғыс саласы. Бұл Мысыр қарулы күштерінің ең ірі әскер түрі. 1953 жылғы 18 маусымда Республика жарияланып, монархия жойылғанға дейін ол Корольдік Мысыр армиясы деп аталды. Қазіргі заманғы армия Мұхаммед Әли Паша (1805–1849) тұсында құрылған, ол «қазіргі Мысырдың негізін қалаушы» деп есептеледі. 20-шы ғасырдағы ең маңызды қақтығыстары Мысырдың Израиль мемлекетімен болған бес соғысында болды (1948, 1956, 1967, 1967–1970 және 1973 жылдары). Олардың бірі – 1956 жылғы Суэц дағдарысы, онда Мысыр армиясы Ұлыбритания және Франция армияларымен де шайқасты. Мысыр армиясы Солтүстік Йемендегі ұзаққа созылған азаматтық соғысқа және 1977 жылғы шілдедегі Мысыр-Ливия соғысына да белсенді қатысты. Соңғы ірі операциясы – 1991 жылы Кувейтті Ирак оккупациясынан босату операциясы болды, онда Мысыр армиясы одақтас күштердің екінші ірі контингентін құрады. 2023 жылғы мәліметтер бойынша армияның құрамында шамамен 310 000 адам бар, оның ішінде 90 000–120 000 кәсіби әскери қызметші және қалғаны мерзімі өткен әскерге шақырылғандар. Тағы 375 000 резервтегі әскери қызметші бар. Мысырды қоршаған шөл және құрғақ далаларда көшпелі тайпалар мекен еткен, олар Нил өзенінің құнарлы аңғарына шабуыл жасауға немесе қоныстануға әрекеттенген. Дегенмен, шөлдің кең аумағы өзен аңғарының қорғанышы болды және үлкен армиялардың өтуіне дерлік мүмкіндік бермейтін тосқауыл құрады. Мысырлықтар Нил дельтасының шығысы мен батысындағы, Шығыс шөліндегі және оңтүстіктегі Нубиядағы шекараларда бекіністер мен қарауылдық постерлер салған. Кішкентай гарнизондар ұсақ шабуылдарды болдырмауға мүмкіндік берді, бірақ үлкен күш анықталса, бас армия корпусына хабар жіберілді. Көптеген Мысыр қалалары қала қабырғалары мен басқа да қорғаныс құрылыстарынан мүлдем дерлік құралған жоқ.

Кәсіби әскер құру

Мұхаммед Әли пашаның тұсында Мысыр әскері әлдеқайда қатаң тәртіпке және кәсіби әскерге айналды. Жауынгерлер күнделікті азаматтық өмірден бөлініп, бейтарап заң деген сезім қалыптасты. Мұхаммед Әли паша бұрын судандық құлдар мен мамлюктерден әскер құруға тырысқан, бірақ көптегені пашаның қатаң әскери дайындығы мен тәжірибесі кезінде қайтыс болды. Оның орнына, паша 1822 жылы әскери міндеттілік енгізіп, жаңа сарбаздардың көп бөлігі египеттік шаруалар, яғни феллахтар болды. 1822 жылы әскери қызметке шақырылған 130 000 сарбаз 1824 жылы оңтүстікте көтеріліс жасады. Пашаның мақсаты – екі маңызды практика арқылы әскери тәртіпті орнату: оқшаулау және қадағалау. Бұрын әйелдер мен отбасылары әскермен бірге жылжып, лагерьде тұруға рұқсат етілетін. Енді мұндайға жол берілмейтін. Паша сарбазға азаматтық өмірден өзгеше жаңа өмір салтын қалыптастыруға тырысты. Әскери қызметке толыққанды бейімделу үшін олар күнделікті өмірден, әдеттерінен және салтынан айырылулары керек еді. Осы казармаларда сарбаздар жаңа тәжірибелерге де бейімделді. Ережелер мен жарлықтар сарбаздарды жазалау үшін емес, заңға құрмет сезімін қалыптастыру үшін жасалды. Жазалау мүмкіндігі оларды тәртіпте ұстап, дезертирлікке бармаудан сақтап қалуға жеткілікті болды. Күнде екі рет тізімдеме алынып, жоғалғандар дезертир деп жарияланып, жасаған әрекеттері үшін жазаға тартылуға тиіс еді. Әскерлерді бос уақыттан аулақ ұстау үшін, олар жұмыспен қамтылды. Сарбаздардың өмірін толтырған шағын тапсырмалар – оларды пайдалы жұмыстармен айналыстырып, қашу туралы ойламауға бағытталған әрекет болды. Пашаның осы қатаң оқшаулауды енгізуінің тағы да көп себептері болды. Бұрын сарбаздар қалаларды тонап, қайда барса да, тәртіпсіздік тудыратын. Әскери тәртіпсіздік жиі болғандықтан, бедуиндер сарбаздарды бақылауға тартылды. Бірақ бедуиндер де сондай қимылдар жасағанда бұл әрекет кері нәтиже берді. Осылайша, жаңа оқшаулау шараларының арқасында азаматтық өмірге бейбітшілік келді. Оқшаулау қадағалауды күшейтті. Мақсат – жазалау арқылы емес, бастапқыда мойынсұну арқылы тәртіпті нығайту еді. Бұл идея адами болғанымен, ой-өрісі сенімнен сенімсіздікке өтті, ал мойынсұнбаудың салдары көбінесе өлімге әкелді. Пашаның басты мақсаты – толық бағынушылық болды. Мұндай қатаң қадағалаудың мысалы – Тезкере. Тезкере – әскери шенеуніктің бекіту таңбасы бар куәлік, ол сарбазға лагерьтен шығуға рұқсат берді. Куәлікте сарбаздың мақсаты мен жолсапарының толық мәліметтері көрсетілген. Сапарға шыққанда сарбаз куәлігін көрсетуге міндетті болды. Лагерьтен тыс жерде де сарбазға мұқият бақылау жасалды. Пашаның өзі де қадағалаудың бір түрі болды. Заңның қатаң орындалуы пашаның үнемі қасында екенін сезіндірді. Паша заңға жоғары баға беріп, қоғамда қылмыс пен жазаның тығыз байланысын орнатты. Егер сарбаз қылмыс жасаса, оның анықталуы мен жазасы сөзсіз деп есептелді. Мысалы, дезертир 15 күн түрмеге қамалып, 200 қамшы соғатын еді. Қатаң жаза, және тізімдеме күніне үш рет алынуы сарбаздың қашу туралы ойын жойды. Бұрынғы жазалау түсінігі кек алудан сенімділікке ауысты. Осы кезеңдегі ең үлкен әскери реформа – әскери ой-өрісін кез келген наразылықтан аулақ болу үшін толық бағынушылыққа айналдыру болды. Әскерлер бұрынғы өмірін тастап, жаңа әскери өміріне ауысқанда, олар қоғамдағы жаңа орнын өздерінің ерекше заңдары мен тәжірибесі арқылы білді. Дене жазасын жазалау саясаты ретінде түрмеге қамауға ауысу Мысыр әскерінің жаңғыруы үшін маңызды болды. Себебі заң әрқашан қолданылуы мүмкін және сарбаз қылмысы үшін әрқашан жазалануы мүмкін, бұл қоғамдық дене жазаларынан гөрі қылмыстарға қарсы тиімді кедергі келтіреді. Алайда дене жазасы толығымен жойылған жоқ. Көбінесе, қамшылау сияқты дене жазасы түрмеге қамаумен бірге қолданылды. Түрме жазалары үш түрге бөлінді: жеңіл үй қамауы, ауыр үй қамауы және лагерь түрмесінде қамау. Жеңіл үй қамауында сарбаз екі айға дейін оқшауланған. Ауыр үй қамауы бір айға ғана созылды, күзетші тұтқынға қарап отыратын, ал соңғы нұсқа – лагерьдегі түрмеде он бес күнге дейін қамау. Әскердің жауынгерлік құрылымын жаңғырту бойынша да шаралар қабылданды. Сарбазға жеке нөмірлер берілді. Шендерді ажырату үшін әртүрлі киімдер қолданылды. Тіпті ғимараттарға да ережелер қойылды. Шатырлар бір-бірінен белгілі бір қашықтықта орналастырылды және әр ғимарат лагерь ішінде белгілі бір жерге орналастырылды. Осы шаралардың барлығы сарбаздың әрқайсысына тәртіп пен жиынтық рет сезімін сіңдіру үшін жасалды. Заңдарды қабылдау және қатаң жазалау режимі сарбаздарға бағынуға тиіс әскери ережелерді бойына сіңдіру үшін жеткіліксіз болды. Осының сәтті болуы үшін сарбаздар оқшауланып, сыртқы ықпалдардан алыстатылуы керек еді. Содан кейін олар әскери өмірмен байланысты ережелер мен жарлықтарды орындауға үйретілуі керек еді. Осы процесс феллахтарды тәртіпті сарбаздарға айналдыруға көмектесті.

Дүниежүзілік соғыстар

1882 жылы Мысыр тәуелсіздігін жойды, ол британдық оккупация астына өтті. Белгілі бір дәрежеде автономиясын сақтап тұрғанмен, ол британдықтардың марионеттік мемлекетіне айналды. Британдық басқаруда ол Осман империясына қарсы Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысты.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

1914 жылы Мысыр армиясы көбінесе отандық қорғаныс күштерінен құралды. Оның құрамында 17 жаяу әскер батальоны (8 судандық және 9 мысырлық), 3 атты жаяу әскер ротасы, түйе корпусы, материалдық-техникалық қамтамасыз ету және түрлі жергілікті жасақтар болды. Бұл армия соғысқа дейінгі жылдары британдықтар тарапынан ұйымдастырылып, кеңейтіліп, жабдықталды және британдық офицерлер басқарды. 1915 жылдың басында Суэц каналын қорғауға бірнеше далалық артиллерия бөлімдері ерікті түрде қатысқанмен, Мысыр армиясының негізгі міндеті қиын жағдайға тап болған Суданда тәртіпті сақтау болды. Суэц каналының стратегиялық маңыздылығын ескере отырып, Осман империясы британдық кемелердің қатынасын үзу және британдық Мысырды басып алу мақсатымен Синайға бірнеше шабуылдар мен әскери науқандар ұйымдастырды. Бірақ Осман әскері жеңіліп, британдықтар Палестинаға ілгеріледі. 1917 жылға қарай 15 000 мысырлық ерікті Мысыр армиясында қызмет етті, олар негізінен Суданда, ал үш батальоны Мысыр экспедициялық корпусында орналасқан. Сонымен қатар, 98 000 жұмысшы жұмылдырылды, олардың 23 000-ы шетелде қызмет етті. Мысырлықтардың әскери қызметке шақырылу санын арттыру мүмкін болмады, себебі міндетті әскери қызмет қажетті азық-түлік пен мақта өндірісіне, сондай-ақ Мысырдың тұрақтылығына қауіп төндіретін еді. Осы кезде Мысырдағы мақта, қант, астық және мал азырау өндірісі үшін аса маңызды емес теміржол желілерінің көп бөлігі әскери теміржолға ауыстырылды, тек Александриядан Дабаға дейінгі Хедвия теміржолы төтенше жағдайлар үшін қолжетімді болды. Хусейн Камельдің билігі тұсында Бірінші дүниежүзілік соғысқа миллион мысырлықтың (көбінесе жұмысшылар) қатысқандығы есептеледі, олардың жартысы қаза тапты.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын "он тоғыздан жиырма жеті жасқа дейінгі ерлер үшін әскери қызмет міндетті болды, бірақ армияның шектеулі мөлшері – 1939 жылы шамамен 23 000 адамды құрады, сондықтан шақырылғандардың саны аз болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Мысыр әскерінің саны шамамен 100 000-ға жетті. Ұлыбритания оған күшті ықпал етіп, жабдықтармен, оқумен және техниктермен қамтамасыз етті. 1936 жылғы Англо-Мысыр келісімінің шарттарына сәйкес, британ әскерлері Суэц каналын қорғау үшін елде қалды". 1940 жылы Мысыр армиясы үш жаяу әскер бригадасынан, жеңіл автомобиль полкіне негізделген шағын жылдам әрекет ететін күштен және әр түрлі мөлшердегі сегіз артиллериялық топтан тұрды. Италияның Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысуымен, 1940 жылдың қыркүйегінде Италияның 10-армиясы Киренаикадан Египетке шабуыл жасады. Италиялықтардың басып кіруінен кейін Мысыр Оксіс державаларымен қарым-қатынасын үзді, бірақ соғыстың соңына дейін техникалық тұрғыдан бейтарап қалды. Италия Суэц каналын бақылауға тырысты, бірақ инженерлердің жол салуын және қосымша жабдықты күтіп, Сиди Барраниде алға жылжуын тоқтатты. 1940 жылдың желтоқсанында Ливияға шабуыл жасау арқылы британдық "Компас" операциясы басталды. Айтарлықтай табыстарға жеткеннен кейін, олар неміс генералы Эрвин Роммель басқарған неміс күштерінің қарсы шабуылына ұшырады, ол Египетке қайта басып кірді және екінші Эль-Аламейн шайқасынан кейін қайтадан ығыстырылды. 1952 жылы АҚШ дипломаттары 1929-1930 жылдардан бері колледж білімі алған жас офицерлер мен Ұлыбританияда штаб курсын оқығандар арасында, сондай-ақ "кәрі, нашар білімді жоғары лауазымды офицерлердің оларды қызметтен шеттетуге тырысқанын" жазды. Палестина соғысы кезінде осы ересек офицерлер арасындағы парақорлық пен жемқорлықтың кең ауқымы анық болды. 1950 жылы жас офицерлер қару-жарақ ісін толыққанды тергеуге қол жеткізді, нәтижесінде Бас қолбасшы Хайдар Паша, Штаб бастығы Осман Махди Паша және элиталық Шекара корпусының (Мысыр) қолбасшысы Сири Амер Паша сияқты жоғары лауазымды генералдардың көпшілігі зейнетке шықты. Алайда, осы офицерлер зейнетке шыққаннан кейін көп ұзамай патша оларды бұрынғы лауазымдарына қайта тағайындады, ал кіші офицерлер тағы да сарайлық топтың парақорлығы мен жақындықтарының құрбаны болды". 1950 жылы король Фарук армияға кеңес беру үшін бұрынғы неміс Вермахты офицерлерін тартты, бұл 1947 жылы Мысырдан кеткен британдық әскери миссиясының орнын толтырды. Кеңесшілер тобын генералдар Вильгельм Фармбахер мен Оскар Мюнцель басқарды, олар 1958 жылға дейін қызмет етті. Фармбахер және алты көмекшісі 1950 жылы Мысырға 30 офицерден тұратын топтың алғашқы бөлігі ретінде келді.

1952 жылғы Египет революциясынан кейін

1948 жылғы Араб-Израиль соғысында Мысыр әскерінің жеңілісінен кейін, наразы болған Мысыр офицерлері "Еркін офицерлер" деген құпия ұйым құрды. Мұхаммед Нагиб пен Гамал Әбдел Насер басқарған Еркін офицерлер 1952 жылғы Мысыр төңкерісінде патша Фарукты құлатты. Содан кейін Еркін офицерлер Ұлыбританиямен 1954 жылғы қазан айында қол қойылған Англо-Мысыр келісімін жасады. Келісімде британдық әскерлердің Суэц базасынан кезең-кезеңмен шығарылуы, 20 ай ішінде (яғни 1956 жылдың маусымында) барлық әскердің толықтай шығарылуы, базаны күтіп ұстауды жалғастыру және Ұлыбританияға жеті жыл бойы қайта оралу құқығы берілуі көзделді. Соңғы британдық жауынгерлік бөлімі 1956 жылдың 24 наурызында кетіп қалды. Одан кейін Суэц дағдарысы басталды, ол Мысыр мен араб әлемінде Үшжақты агрессия деп белгілі болды. Суэц дағдарысына дейін лауазымға тағайындауда әскери қабілеттен гөрі саяси біліктілік басты назарда болды. Мысырдың бас қолбасшысы, фельдмаршал Абдель Хаким Амер, Насермен жақын достығының арқасында лауазымға тағайындалған саяси тағайындалған адам еді. Ол көп ішетін болғандықтан, дағдарыс кезінде генерал ретінде өте тиімсіз екенін көрсетті. Мысыр армиясында офицерлер мен қатардағы сарбаздар арасындағы қатаң тәртіп өзара "сенімсіздік пен жеккөрушілікке" әкеп соқты. Мысыр әскерлері қорғаныс операцияларында өте жақсы болды, бірақ "бірлескен жұмыс пен тиімді кіші бөлімдерді басқарудың" болмауынан шабуылдық операцияларға қабілеттілігі шектеулі болды. Цурас 1956 жылдың қазан айында армияның жұмылдырылған күшінің 18 бригадада 100 000 адамды құрағанын жазды (оның ішінде 10 жаяу әскер, 2 бронетанктік, 1 бронетанктік оқу және 1 орташа пулеметтік бригада). Басты маневрлік құрамалар Синайда (екі дивизияда 30 000 адам) немесе Канал аймағында (бір дивизия) шоғырландырылған. Әскери құрамалар британдық және американдық әскери техникасын советтік әскери техникасына ауыстырумен айналысты. Бірақ Израильдің шабуылы басталғаннан кейін, "[Синайдағы Мысырлықтардың] ешқандай мүмкіндігі болмады". Израильдіктер басымдыққа ие болып, Мысыр күштерінің ұйымдасқан құрылымындағы барлық осал жерлерді қиып, олардың қорғанысын жойды. Насер Синайдан шегінуге бұйрық берді, ол жеңіліске ұшырады. 1957 жылдың қарашасында ЦРУ Мысырдың жер күштерінің жауынгерлік бөлімдерінде 70 000 адам, жалпы саны 100 000 адамға жуық екенін хабарлады. Үш жаяу әскер дивизиясы мен бір бронетанктік дивизия штабы болғанымен, олар тек әкімшілік міндеттерді орындады. Мысырдың ең ірі жауынгерлік бөлімдері жеті жаяу әскер бригадасы және төрт бронетанктік топ болды. Кейін армия 1962 жылдан 1967 жылға дейінгі Солтүстік Йемендегі Азамат соғысында және 1967 жылғы Алты күндік соғыста қатысты.

Солтүстік Йемендегі азаматтық соғыс

1962 жылы Йеменге әскер жібергеннен кейін үш ай ішінде Насер бұл операция күткеннен де көп күш-қуатты талап ететінін түсінді. 1963 жылдың басында ол египет әскерін Йеменнен шығару үшін төрт жылдық науқанды бастады, бірақ бұл күш-жігер сәтсіз аяқталып, оны одан да көп әскер жіберуге мәжбүр етті. 1962 жылдың қазан айында 5 мыңнан кем әскер жіберілді. Екі айдан кейін Мысыр 15 мың тұрақты әскерін орналастырды. 1963 жылдың соңына қарай бұл сан 36 мыңға дейін артты, ал 1964 жылдың соңында Йемендегі египет әскерінің саны 50 мыңға жетті. 1965 жылдың соңы египет әскерінің Йемендегі ең көп санына жеткен кез еді – 55 мың әскер, олар бір артиллерия дивизиясының 13 жаяу әскер полкіне, египеттік бронетанкті корпустың бір танк дивизиясына, сондай-ақ бірнеше арнайы күштер мен әуе десанттық полктерге бөлінді (Абуль Энейн, 21 б.). Соғыстың алғашқы айларында египеттік майдан командирлерінің барлығы топографиялық карталардың толыққанды болмауына шағымданып, қиындықтарға тап болды.

1967 жылғы соғыс

1967 жылғы маусым соғысына дейін армия құрамын төрт аймақтық басқаруға бөлді (Суэц, Синай, Нил дельтасы және Суданға дейінгі Нил аңғары). Египет аумағының қалған 75% астам бөлігі Шекаралық корпустың (Египет) толық жауапкершілігінде болды. 1967 жылғы мамыр айында Насер Тиран бұғазын израиль кемелері үшін жапты. 26 мамырда Насер: «Бұл соғыс жалпыға бірдей болады және біздің басты мақсатымыз Израильді жою» деп мәлімдеді. Израиль Тиран бұғазының жабылуын соғысқа себеп болатын фактор деп қарастырды. Египет армиясы екі бронетанктік және бес жаяу әскер дивизиясынан тұрды, олардың барлығы Синайда орналасқан. Алты күндік соғыс басталғанға дейінгі апталарда Египет армиясының ұйымдастыру құрылымында бірнеше маңызды өзгерістер жасалды. Фельдмаршал Амер генерал штаб пен Шығыс әскери округінің қолбасшысы генерал-лейтенант Салах ад-Дин Мухсиннің арасына жаңа басқару құрылымын енгізді. Бұл жаңа Синай майданының басқаруы 1967 жылғы мамыр айында Йеменнен оралған генерал Абдель Мохсин Муртагиге берілді. Синайдағы жеті дивизияның алтауында (20-шы «Палестиналық» жаяу әскер дивизиясынан басқа) командирлер мен штаб бастықтары ауыстырылды. Аз ғана қолда бар мәліметтер, мысалы Поллак сияқты авторлардың пікірінше, Әмердің армияның тиімділігін арттыруға тырысқанын, саяси тағайындалғандарды Йемен соғысының қатысушыларымен алмастырғанын көрсетеді. 1967 жылғы 5 маусымда соғыс басталғаннан кейін Израиль Египетке шабуыл жасап, Синай түбегін басып алды. Египеттің алдыңғы қатардағы күштері үш жерде, соның ішінде 1967 жылғы Абу Агила шайқасында, израильдік шабуылдардың салдарынан талқандалды, және каналдан шығысқа қарай 50 шақырымдай жердегі тау өткелдеріне шегінуге бұйрық берілді. Бұл шегініс дүрліккінатты түрге айналды, өйткені израильдік әскерлер жерден де, әуеден де шегініп бара жатқан әскерлерді қудалады.

Президент Садат пен Мұбарак

1967 жылғы апаттан кейін Суэцке орналасқан Екінші және Үшінші армиялар құрылды. Қарулы күштер сондай-ақ 1969–1970 жылдардағы Израиль позицияларына қарсы, әсіресе Синайда соғысты. 1973 жылғы қазан соғысы египеттік әскердің Суэц каналын жаппай және сәтті кесіп өтуімен басталды. Мысыр әскерлері атысты тоқтату желісінен өтіп, Синай түбегіне дерлік қарсылықсыз еніп кірді. Сириялықтар Голан биіктігіне жасаған шабуылды Мысырдың шабуылымен синхронды түрде ұйымдастырды және бастапқыда Израиль бақылауындағы аумаққа қауіпті кірді. Мысыр президенті Анвар Садат Сирияның жағдайына алаңдағанда, Синайдың ішінде орналасқан екі стратегиялық тау өткелін басып алу келіссөздерде оның ұстанымын нығайтады деп сенді. Сондықтан ол египеттік әскерге қайтадан шабуылға өтуді бұйырды, бірақ шабуыл тез таратылды. Израильдіктер Екінші және Үшінші армиялардың қосылған жерінде қарсы шабуыл жасады, Суэц каналын кесіп, Мысырға өтіп, бір аптадан астам уақыт бойы қатты шайқаста оңтүстік және батысқа қарай баяу жылжыды, екі тарапқа да ауыр шығын келтірді. 18–22 қазан аралығында Израиль қорғаныс күштері Мысырдың екінші армиясын қоршау үшін Исмаилия порты қаласында шайқасты, бірақ қаһармандық қарсылықтан кейін қаланы басып алуға қол жеткізбеді. 22 қазанда Біріккен Ұлттар Ұйымының делдалымен жасалған атысты тоқтату келісімі тез бұзылды, әр тарап бір-бірін бұзушылыққа айыптады. 24 қазанға қарай израильдіктер өздерінің позицияларын жақсартты және Мысырдың Үшінші армиясын және Суэц қаласын толық қоршауға алды. Бұл жағдай АҚШ пен КСРО арасындағы шиеленісті күшейтті. Нәтижесінде, 25 қазанда соғысты аяқтау үшін екінші атысты тоқтату келісімі жасалды. Соғыс аяқталған кезде Израиль әскерлері Дамасктан шамалы ғана қашықтықта, ал Қайырдтан да жақын болды. Египет қазан соғысында жеңіске жеткенін мәлімдеді, өйткені Синайда бекініс орнатудың әскери мақсаты орындалды. 1977 жылы армия Ливия-Египет соғысына қатысты. 1977 жылдың шілде айының басына қарай Египет-Ливия шекарасына орналастырылған екі дивизия толық күшке жетіп, бекініске кірді. Олар бірнеше "Сақа" күштерінің коммандолық батальондарымен және қолдау бөлімшелерімен нығайтылды, ал Қайыр маңында орналасқан үшінші дивизия және басқа коммандолар қысқа мерзімде қайта орналасуға дайын болды. Соғыс кезінде шекараға 40 000-нан астам әскер жөнелтілді. 1989 жылы армияның құрамы 320 000 адамды құрады деп есептелді. Олардың шамамен 180 000-ы мерзімді қызметкерлер еді. Шығыстағы Екінші және Үшінші армиядан басқа, қалған әскерлердің көп бөлігі Нил дельтасы аймағында, Жоғарғы Нил бойында және Ливия шекарасында орналасты. Бұл әскерлер сегіз әскери округке бөлінді, кейін бес негізгі аймаққа дейін қысқартылды. Коммандолық және әуедегі әскерлер Каир маңында орталық бақылауда орналасты, бірақ қажет болған жағдайда далалық армиялардың біріне жылдам ауыстырылуы мүмкін еді. Округ командирлері, әдетте генерал-майор шенімен, ішкі қауіпсіздік мәселелері бойынша губернаторлармен және басқа да азаматтық билік органдарымен байланыс ұстады. 1980-ші жылдарда армиядағы шешім қабылдау орталықтандырылған күйінде қалды. Бригада деңгейінен төмен офицерлер сирек тактикалық шешімдер қабылдады және кез келген операцияны өзгерту үшін жоғары деңгейдегілердің мақұлдауын алуды қажет етті. Жоғары әскери шенділер бұл жағдайды біліп, төменгі деңгейдегі басқаруда бастамашылықты ынталандыру үшін қадамдар жасады. Әскерге жақсы даярланған сарбаздардың жетіспеушілігі армия үшін күрделі қару-жарақ жүйелерін қабылдағандықтан, маңызды проблемаға айналды. 1986 жылы байқаушылардың пікірінше, әскери қызметке шақырылғандардың 75 пайызы сауатсыз болған.

1990 жылдар және одан кейінгі жылдар

1980 жылдан бері армия АҚШ-пен тығыз байланыс орнатты, бұл екі жыл сайынғы "Жарқын жұлдыз" операциясы жаттығуларында айқын көрінеді. Бұл ынтымақтастық 1990-1991 жылдардағы Перс шығанағы соғысы коалициясына Мысыр армиясының интеграциясын жеңілдетті. Осы кезеңде генерал-майор Салах Халаби басқаратын Мысырдың II корпусы, 3-ші механикаландырылған дивизиясы мен 4-ші бронетанкті дивизиясы Араб Бірлескен Күштерінің Солтүстік тобының құрамында шайқасты. Бірақ армияның өкілдерінің жұмысы көңіл көншітпейтін болды. Олар АҚШ-тың Бас қолбасшысы Норман Шварцкопфтың сұрауымен бірінші шабуылды бастауға кешікті; "керексіз" ирактық артиллериясының атысынан кейін тоқтады; соғыстың үшінші күні таңертеңге дейін тіпті бірінші күндік мақсаттарына жете алмады; және Шварцкопф Хосни Мубаракты Мысыр командиріне тікелей бұйрық беруге көндіргенге дейін Кувейт қаласына салтанатты арабтардың бірлескен кіруіне қатысуға шақыруды қабылдау үшін қайта бағдарлана алмады. 1996 жылы Синай түбегінде "Бадр-96" жаттығуы өтті. Оқу-жаттығудағы шартты жау Израиль болды. Синайдағы жаттығулар жалпы саны 35 000 адамды қамтыған ірі жаттығудың бір бөлігі болды. 2014 жылы Мысыр 1996 жылдан бергі ең ірі әскери жаттығуды өткізді. Салқын соғыс аяқталғанға дейін Египеттің БҰҰ бейбітшілік операцияларына қатысуы Конгодағы ONUC батальонымен шектелген еді. Египеттік әскерлер 1960 жылдың қыркүйегінде келген, бірақ БҰҰ рөліне қатысты даудан кейін 1961 жылдың басында елдеріне қайтқан. Бірақ 1991 жылдан кейін Біріккен Ұлттар Ұйымының көптеген әскери бақылаушылары мен әскерлері, кейде полициямен бірге жіберілді. Әскери бақылаушылар Батыс Сахарада (MINURSO), Анголада (UNAVEM II), бұрынғы Югославиядағы Біріккен Ұлттар Ұйымының Қорғау күштерінде (UNPROFOR), Сомалиде, Мозамбикте, Грузияда, Македонияда, Шығыс Славонияда, UNMOP (Prevlaka) және Сьерра-Леонеде қызмет етті. БҰҰ ресми деректері Египеттің UNCRO-ға қатысқанын көрсетеді, бірақ Берман мен Самс, БҰҰ-дағы Египеттік делегацияның ресми деректеріне сілтеме жасай отырып, бұл ақиқат емес екенін айтады. Әскерлер UNPROFOR (410 адамнан тұратын батальон), Сомалидегі UNOSOM II, Орталық Африка Республикасындағы Біріккен Ұлттар Ұйымы Миссиясына (MINURCA) (1999 жылдың маусымында 328 әскер) және MONUC-қа (2004 жылы 15 әскер) жіберілді. Конгодағы Египеттің үлесі 2004 жылдан кейін едәуір өсті; 2013 жылы миссияға Мысыр батальоны кірді, кем дегенде бір рота Оңтүстік Кивудағы Кавуму әуежайында орналасты. Бүгінде жоғары білімі жоқ сарбаздар үш жыл қатардағы әскер болып қызмет етеді. Жалпы орта білім алған сарбаздар екі жыл қатардағы әскер болып қызмет етеді. Жоғары білімі бар сарбаздар 14 ай қатардағы әскер болып немесе 27 ай резервтік офицер болып қызмет етеді.

Әкімшілік корпус пен бөлімдер

Әкімшілік тұрғыдан, армия корпустары мен бөлімшелеріне Мысыр бронетанк корпусы; жаяу әскер / механикаландырылған күштер; артиллерия корпусы; Мысыр әуеде жүретін корпусы, Сака күштері – Мысыр арнайы күштері; барлау корпусы; сигнал корпусы және электрондық соғыс күштері; инженерлік корпус; медициналық корпус, оның 2020 жылдардың басындағы далалық бөлімшелерінің мәртебесі расталмаған; жарақ-жабдық корпусы, ол квартирмейстер корпусымен бірдей ұйым болуы мүмкін; әскери полиция корпусы; химиялық соғыс корпусы; және тактикалық зымыран (ұзақ қашықтықтағы жер-жер зымыран күштері), олар артиллерия корпусының құрамында болуы мүмкін. Республика гвардиясының бронетанктік күштері әскермен тығыз байланысты. Сонымен қатар, шекаралық күзет / шекаралық корпус та қарулы күштерге қарасты. Қарулы күштердің медициналық қызмет департаменті Мысырдың бүкіл аумағында қырықтан астам ауруханалық мекемені басқарады. Каирдегі Кобри көпірінің көптеген әскери ауруханалар кешені (2011 жылы ашылды; 2019 жылға дейін қосымша жаңарулар жоспарланған) – Египет армиясының заманауи емдеу және науқастарға күтім көрсету жөніндегі үздіксіз күш-жігерінің бір бөлігі. Бұл кешенде 840 төсек-орын бар, олар негізгі хирургия, тыныс алу аурулары және шұғыл көмек бөлімдеріне бөлінген. Тіс, жүрек және офтальмологиялық көмекке арналған кішігірім мамандандырылған орталықтар тағы 205 төсек-орынмен қамтамасыз етілген. Мысырдың әскери-медициналық академиясы 1979 жылы Мысыр қарулы күштерінің барлық тармақтарындағы медициналық офицерлерді білім беру және даярлау мақсатында құрылды. Бұл мекеме Каирдегі Ихсан Абдул Қуддус көшесінде орналасқан. Ол 1827 жылы құрылған Қарулы күштердің медициналық колледжімен байланысты. Бұл Таяу Шығыстағы алғашқы заманауи медицина мектебі және Мұхаммед Әли Пашаның басқару кезеңінде құрылған Мысырдың жаңадан құрылған Әскери денсаулық сақтау департаментінің нәтижесі болды.

Униформа

Мысыр армиясы 2012 жылы енгізілген шөлді маскировкасы бар британдық үлгідегі әскери киімдерді қолданады. Мысыр армиясының түрлі әскерлерін униформаның сол жақ иығындағы таңбасы және беретінің түсі бойынша ажыратуға болар еді. Әуе шабуыл тобы, шабуыл жасаушылар және Республикалық гвардия бөлімдері әрқайсысы өздерінің маскировкаланған киімдерін пайдаланады.

Жабдық

Мысыр армиясының әртүрлі қару-жарақтары логистикалық қолдауды қиындатады. 1970 жылдардан бері ұлттық саясатта египеттік ірі құрлықтағы жүйелерді өндіру мақсатымен, қолданыстағы жабдықтарды өз күштерімен күтіп-жөндеуге және жаңартуға қабілетті отандық қару-жарақ өнеркәсібін құру (соның ішінде Араб өнеркәсіптік ұйымын) көзделді. 1985 жылға қарай Египет 659 М60 танкын сатып алды, ал АҚШ Қорғаныс министрлігі тағы 94 М60А3 танкын жеткізу туралы ұсыныс жасады, бұл 659 танкыға қоса. АҚШ сонымен қатар Мысырға 500-ге жуық AGM 114 Hellfire танкқа қарсы басқарылатын зымыранын сатты. 1984 жылдың екінші жартысында General Dynamics компаниясы Каирдің сыртында "жаңа танк зауытын" салуға 150 миллион долларлық келісімшарт алды, ол "200-зауыт" деп аталды. Алғашқыда ол АҚШ-тың M60 танкыларын және M88 эвакуациялық машиналарын күрделі жөндеуден өткізді. M1 Abrams танкыларын шығару 1992 жылы басталды. Бүгінде Египет армиясы АҚШ, Ресей және басқа ұлттық жеткізушілерден түрлі қару жүйелері мен техниканы пайдаланады.