Кіріспе

CiteULike – пайдаланушыларға ғылыми мақалаларға сілтемелерді сақтауға және бөлісуге мүмкіндік беретін веб-қызмет. Әлеуметтік сілтемелер принципіне негізделген бұл сайт зерттеушілер арасында ғылыми сілтемелерді ортақтастыруды және дамытуға бағытталған. Web-беттерді (Furl және delicious арқылы) немесе фотосуреттерді (Flickr арқылы) каталогтауға болатындай, ғалымдар CiteULike арқылы сілтеме туралы ақпаратты бөлісе алатын. Ричард Камерон CiteULike-ты жасаған. 2019 жылдың ақпан айында CiteULike 2019 жылдың 30 наурызынан бастап қызметін тоқтату туралы хабарлады. Зерттеу журналдарына шолу жасағанда, кітапша белгілерінде (bookmarklets) сақталған шағын скрипттер PubMed сияқты репозиторийлерден мақалаларды импорттауға мүмкіндік берді, ал CiteULike одан да көптерін қолдады. Содан кейін жүйе мақаланың метадеректерін (атауы, авторлары, журнал аты және т.б.) автоматты түрде анықтауға тырысты. Пайдаланушылар өз кітапханаларын еркін таңдалған тегтермен ұйымдастыра алады, бұл академиялық қызығушылықтардың фольклономиясын құрады.

Негізгі қағидалар

Бастапқыда CiteULike сілтемесін жеке бағдарламасыз, тікелей веб-браузерден қосуға болады. PubMed сияқты танымал онлайн дерекқорлар үшін автордың аты-жөні, тақырыбы және басқа да мәліметтер автоматты түрде импортталатын. Сілтемелерді топтастыру үшін тегтерді қолмен қосу мүмкіндігі болды. Веб-сайтты барлық қолданушылар немесе тек қана жеке сілтемелерді іздеу үшін пайдалануға болады. Кейіннен сілтемелер BibTeX немесе EndNote форматында экспортталып, жергілікті компьютерлерде қолданылуы мүмкін.

Кірістерді құру және кілт сөздерді анықтау

CiteULike ең көп таралған сайттардың веб-беттерінен сілтемелерді жылдам қосу үшін кітап белгілерін (bookmarklets) ұсынды. Бұл шағын скрипттер веб-беттен цитата туралы ақпаратты оқып, қазіргі уақытта тіркелген пайдаланушының CiteULike дерекқорына импорттады. Жартылай автоматты импорттауды қолдайтын сайттарға Amazon.com, arXiv.org, JSTOR, PLoS, PubMed, SpringerLink және ScienceDirect кірді. EndNote немесе Reference Manager сияқты коммерциялық библиографиялық бағдарламалар үшін RIS файл форматы да қолжетімді болды. Сондай-ақ, Firefox-тың тегін Zotero библиографиялық кеңейтуіне импорттауға мүмкіндік берді. Жеке жазбаларды немесе бүкіл кітапхананы экспорттауға болады. CiteULike жеке немесе ортақ библиографияларға тікелей веб арқылы қол жеткізуді қамтамасыз етті. Ол басқа пайдаланушылардың жариялаған мақалаларын, қосылған таңбаларды (tags), сондай-ақ мақалаға берген бағаларын және пікірлерін көруге мүмкіндік берді. Сондай-ақ, ұқсас қызығушылықтары бар адамдардың ашық кітапханаларын қарап, қызықты мақалалар табуға болады. Топтар пайдаланушыларға басқа пайдаланушылармен бірлесіп анықтамалық кітапхана құруға мүмкіндік берді. Деректер орталық серверде күнделікті сақталады.

Бағдарламалық жасақтама

CiteULike Tcl тілінде жазылған, Python, Perl, Ruby және Tcl тілдерінде пайдаланушылар қосымша плагиндермен толықтырылған; кейбір қосымша модульдер Java-да жазылды; деректер PostgreSQL арқылы сақталды. API болған жоқ, бірақ плагиндерді Subversion жүйесі арқылы қосу мүмкіндігі болды. Қызметтің негізгі бағдарламалық құралы жабық кодты болды, бірақ пайдаланушылар жинаған деректер жиынтығы жалпыға қолжетімді болды.

Сайт туралы

Бұл сайт жеке ғылыми қажеттіліктерден туындады. Алғашқы автор қолданыстағы библиографиялық бағдарламалық құралдарды ауырсынулы деп тапты. CiteULike 2004 жылдың қараша айында құрылып, 2006 жылдың желтоқсан айында одан әрі дамытылды және 2019 жылдың наурызына дейін жұмыс істеді. Сайт Ұлыбританияда орналасқан. Қызмет тегін болды және ешқандай нақты баспагерге тәуелсіз, кең құпиялылық саясатымен жұмыс істеді.