Кіріспе

Он шиллинг (10s) (deich shilling) – 1966 жылы Ирландияда Пасхалық көтерілістің 50 жылдығын белгілеу үшін шығарылған бір реттік естелік монета. Он шиллинг – ондық жүйеге дейінгі ирланд фунтының бөлігі, ол ирланд фунтының жартысына тең, сондықтан бұл ондық жүйеге дейінгі ең құнды монета болды. Монетаның құрамында 83,1/3% күміс және 16,2/3% мыс бар. Оның диаметрі және салмағы 18,144 граммды құрайды, демек, оның құрамында күміс бар. Монета көпшілікке ұнаған жоқ, сондықтан өндірілген екі миллион монетаның 1 270 000 данасы қайтарылып, қайтадан балқытылды. Бұл танылмауының себебі сол кезде айналыста болған А сериялы он шиллингтік банкноттар болуы мүмкін. Жібектей қораптарда 20 мың монета сынама ретінде шығарылды. Монетаның артқы жағында аңыз бойынша ирланд батыры Ку Хулайнның өлімі бейнеленген. Ку Хулайнның мүсіні Дублиндегі Бас пошта ғимаратындағы Оливер Шепардтың мүсінінің кіші нұсқасы. Монета Пасхалық көтерілістің 50 жылдығына арналып шығарылды және 1966 жылдың 12 сәуірінде айналысқа түсті, оның дизайнын Томас Хамфри Пейджет жасады. Он шиллинг – ирланд евро монеталарына дейін жиегінде жазуы бар жалғыз ирланд монетасы, ол «Éirí Amach na Cásca 1916» деп жазылған, яғни «1916 жылғы Пасхалық көтеріліс» деп аударылады; жазу гаэль тілінде тегіс жиекке жазылған. Жазулардың шамамен жартысы кері жазылған, сондықтан олар тік жазылғандарынан сирек кездеспейді. Бұл монетаның ерекшелігі – ол Еуро енгізілгенге дейін айналыста болған жалғыз заманауи ирланд монетасы, алдыңғы жағында арфаның суреті емес, революционер Патрик Пирстің портреті бейнеленген. Сондай-ақ, бұл монета ирланд монеталарының арасында бірегей болып табылады, өйткені монархтардан басқа ирланд тарихымен немесе саясатымен байланысты адамның суреті бейнеленген жалғыз монета. Бұл монета – Ирландия мемлекеті шығарған алғашқы естелік монета, адам бейнеленген алғашқы заманауи ирланд монетасы және 1916 жылғы Пасхалық көтерісті еске алуға арналған алғашқы ресми монета. Сонымен қатар, монетаның қалыңдығы біркелкі емес, шеті ортасынан қалың. Брендан Кориш монетаға барлық жеті қол қойған адамның есімдерін жазуды сұрады, бірақ бұл «іске аспады». Монета 2002 жылдың 10 ақпанында, яғни евроға ауысу кезінде ресми түрде айналыстан алынды. 1966 жылдан бері кеңінен айналыста болмаса да, монета ондық күні сақталды және құны елу жаңа пенс болды.