Кіріспе

Миннеаполис қаласындағы, Миннесота штатындағы театр. 1963 жылы құрылған Гатри театры – Миннеаполистегі театрлық қойылымдарды, өндірісті, білім беруді және кәсіби дайындықты дамыту орталығы. Театр идеясы 1959 жылы сэр Тайрон Гатри, Оливер Риа және Питер Зейслер арасындағы бірнеше әңгімелер барысында туды. Бродвейден көңілі толмаған олар, жоғары кәсіби деңгейді сақтай отырып, классикалық пьесаларды айналма репертуарда ойнайтын тұрақты актерлік труппасы бар театр құруды жоспарлады. Гатри театры екі негізгі сахнада өнер көрсеткен. Бірінші ғимарат Ральф Рапсонның жобасы бойынша салынды, онда Таня Моисеивич еңбек еткен 1441 орындық иілген сахна болды және ол 1963-2006 жылдар аралығында пайдаланылды. 2005-2006 жылғы маусымын аяқтағаннан кейін театр Жан Нувель жобалаған қазіргі ғимаратына көшті. 1982 жылы театр «Тони» сыйлығын жеңіп алды.

Тарих

1959 жылы сэр Тайрон Гатри «The New York Times» газетінің драмалық бетіне тұрғындар театрына қатысуға шақырып, қауымдастықтардың қызығушылығын білдіру үшін шағын хабарлама жариялады. Жауап берген жеті қаланың ішінде Твин-Ситис жобаға ғана емес, ынта-жігер де көрсетті. Миннесота университеті театрының директоры Франк Уайтинг Гатриді Твин-Ситис өнер қауымдастығымен таныстырды және Гатриді Миннеаполисте театр ашуға көндіру үшін қолдау жинауға көмектесті. Жаңадан құрылған Тайрон Гатри Театр қорының көмегімен 2 миллионнан астам АҚШ доллары жиналды. Жаңа театр 1963 жылы 7 мамырда «Гамлет» спектаклінің премьерасына уақытында аяқталды. Бірінші маусымда Гатриде Хьюм Кронин, Джессика Танди және Зои Колдуэлл сияқты танымал актерлер ойнады, сондай-ақ Джордж Гризард, Эллен Гир және Джоан ван Арк сияқты жас актерлер де болды. Тайрон Гатри 1966 жылға дейін көркемдік директор болып қызмет етті және өлімінен екі жыл бұрын, 1969 жылға дейін өзі құрған театрда режиссерлік жұмыстарын жалғастырды. 1966 жылы Дуглас Кэмпбелл көркемдік директор болып тағайындалды. 1960 жылдары Гатри «Генрих V», «Сент-Жоан», «Кавказдық балшық шеңбері», «Үш қарындас» және «Атрей үйі» қойылымдарымен сыншылардың жоғары бағасын алды. 1968 жылы «Атрей үйі» қойылымы тұрғындар театры үшін алғаш рет болған ұлттық турға шықты. Оның жасаған өзгерістері сахна құрылымын икемдеуге мүмкіндік берді, соның арқасында әр қойылымның бірегей сахналық шешімі болды. Циулей жоспарлаған барлық мақсаттарына жете алмаса да, Гатридің американдық театрдың үздік үлгісі ретіндегі ұлттық және халықаралық беделін сақтап, дамыта алды және «Пир Гинт», «Фигароның үйленуі», «Жазғы түнгі арман», «Шағала» және «Тартуф» сияқты классикалық қойылымдарымен сыншылардың мақтауын алды. 1985 жылы өзінің соңғы маусымында көркемдік директор ретінде актерлік ансамбльдерге деген Гатридің міндеттемесін қайта жаңғырту үшін репертуарлық труппаны біріктірді. 1982 жылы театр Аймақтық театрдың «Тони» сыйлығын жеңіп алды. Сол жылы Гатри Гарланд Райтқа жүгінді, ол 1980 жылдардың басында Ливиу Циулейдің орынбасары болған және Циулейдің орнын басатын болды. Райт Циулеймен жаңа жұмыстарды және орындау тәсілдерін зерттеу үшін зертхана ретінде қызмет ететін екінші, кіші сахна құру туралы ортақ көзқарасқа ие болды. Осы көзқарас нәтижесінде Миннеаполис қойма ауданында орналасқан Гатри зертханасы (сондай-ақ Гатри зертханасы деп те аталады) құрылды. Райт резиденттік актерлік труппа тұжырымын сақтап қалуды қалады және өзінің ансамбльдерін тиімді пайдаланды. Ол сыншылардың және көрермендердің жоғары бағасын алған, үлкен, ынталы және адал көрермендер базасын қайта құруға көмектескен қойылымдар сериясын ұсынды. Осы кезеңдегі қойылымдарға «Мизантроп», «Ричард III», «Экрандар» және «Ричард II», «Генрих IV» (I және II бөлімдері) және «Генрих V», «Медея» және «Сізге қалай ұнайды» трилогиясы кірді. Райт сондай-ақ жастар арасында театрға қызығушылықты арттыруға және орта мектептер мен колледж оқытушыларын тартуға бағытталған бірнеше іс-шаралар бағдарламасын жасады. Гарланд Райт 1994 жылы отставкаға кететінін хабарлады және оның орнын іздеу үшін халықаралық іздеу жүргізілгеннен кейін Джо Даулинг Гатридің жетінші көркемдік директоры болып тағайындалды. Даулинг Ирландияның ұлттық театры – Абби театрындағы жұмысымен, соның ішінде Аббидің тарихындағы ең жас көркемдік директоры болғандығымен халықаралық беделге ие болды. Даулингтің көркемдік басшылығымен Гатри бұрын-соңды болмаған өсімге қол жеткізді. Абоненттер саны 32 000-нан асып, Даулингтің қызметі басталғаннан бері 50%-дан астам өсті. Даулингтің Гатри театрындағы жұмысы аймақтық гастрольдерге оралуымен, халықаралық театр компанияларымен (WorldStage Series) бірлесіп өндіріс жасауымен, жергілікті театр компанияларымен ынтымақтастығымен және классикалық туындыларды динамикалық қоюымен ерекшеленді. Даулинг 2014 жылы зейнеткерлікке шықты. Гатридің сегізінші көркемдік директоры – Джозеф Хадж, ол 2015 жылы қызметке кірісті.

Винеленд ордасы

Жоғары кәсіби стандарттарға ие тұрақты актерлік труппамен бірге инновациялық философияны ұсынатын, сахнаның өзіндегі бірегей дизайн тұжырымы болды. 1963 жылғы театр ғимаратын салу үшін Ральф Рапсон таңдалды. Рапсон 1940 жылдардың соңынан 1950 жылдарға дейін Шығыс жағалауындағы сәулет өнерінің модернистік қозғалысына үлкен үлес қосты және 1950 жылдардың соңында Миннесота университетінің сәулет мектебінің басшысы болды. Рапсон Гутри құрылысына Винеланд-плейстегі жерді сыйға тартқан Уокер өнер орталығының алдын ала эскиздерімен де жұмыс істеген. Гутри мен Рапсон артқы қабырғадан тіреу сахнасы шығып тұратын, оның үштен екі бөлігін қоршап тұратын дөңгелек сахна дизайнын таңдады. Гутридің дизайны Ральф Рапсонның Уокер өнер орталығымен жұмысынан және Уокердің мұражайға жақын жерде шағын зал үшін қарастырған идеяларынан туындады. Нәтижесінде, 1963 жылы есігін алғаш рет ашқанда 1441 адам отыратын Рапсон жобалаған театр пайда болды. Таня Моисеивич жасаған оның бейреттелген пішінді сахнасы 7 жақты және 104 м² аумақты құрады. Орындықтар сыртқа және жоғары қарай сәулеленді, ал төбеге асимметриялық тақырыбын театрдың жоғарғы бөлігіне жеткізетін акустикалық панельдер ілінді. Дизайн тұжырымы үлкен декорацияларды барынша азайтуға бағытталды. 1974 жылы жылдар бойы ауа райынан зақымданған ерекше сыртқы экран алынып тасталды. 1980 жылы көркемдік жетекші Ливиу Чиулей сахнаны қайта жобалады. Сахнаның мөлшері, пішіні және биіктігі реттелетіндей етіп өзгертілді, сондай-ақ артқы қабырға тереңдік үшін ашылды. 2002 жылы Ұлттық тарихи сақтау қоры театр орналасқан жерге кеңейту жоспарларына жауап ретінде ескі Гутри ғимаратын АҚШ-тағы ең қауіпті тарихи мүліктер тізіміне енгізді. Алайда, 2006 жылдың соңында ескі Гутри ғимараты мен Уокер арасындағы ортақ аумақтан бастап бұзу жұмыстары басталды. Бұл жер жасыл кеңістікке айналдырылды және Миннеаполис мүсіндер бағының кеңейтілген бөлігіне айналды.

Өзенде

2006 жылы Гатри Миннеаполис қаласының орталығында Миссисипи өзенінің жағасында 125 миллион долларлық жаңа театр ғимаратын салуды аяқтады. Бұл жобаны Жан Нувель мен Минеаполис архитектуралық фирмасы Architectural Alliance бірлесіп жасады. Ғимаратта үш театр орналасқан: 1) 1100 орындық, театрдың ерекше алға қарай жылжымалы сахнасы, 2) 700 орындық рампалық сахна және 3) икемді орналасқан орындықтары бар қара қорап студиясы. Сондай-ақ, Миссисипи өзеніне дейін 178 фут созылған көпір (ол "Шексіз көпір" деп аталады) бар, ол жұмыс уақытында келушілерге ашық. Ғимараттың сыртқы қабырғалары үлкен панельдермен жабылған, олардың үстінде өткен қойылымдардан алынған фотосуреттердің үлкен мозаикалық бейнесі бейнеленген, ол түнгі уақытта жақсы көрінеді. Жан Нувель театрлардың сахналық безендірілуі үшін dUCKS scéno және Жак Ле Маркемен, ал акустикалық жүйесі үшін The Talaske Group және Kahle Acoustics компанияларымен бірлесіп жұмыс істеді. Жаңа орындағы Гатридің алғашқы қойылымы – Саймон Левидің сахнаға бейімдеген және Дэвид Эсбьорнсон қойған "Ұлы Гэтсби" пьесасы, ол 2006 жылдың 15 шілдесінде ашылды.