Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық химик (1902–1995)
Рассел Эрл Маркер (12 наурыз 1902 – 3 наурыз 1995) – американдық химик, ол «Этил» корпорациясында жұмыс істеген кезде октан санының шкаласын ойлап тапты. Мансабының кейінгі кезеңінде ол Мексикада стероид өнеркәсібін құрды, Мексика жаңғағында табылған химиялық құрауыштардан жартылай синтетикалық прогестеронды «Маркер ыдырауы» деп аталатын әдіс арқылы сәтті өндірді. Бұл, әрі қарай, «Syntex» компаниясында біріктірілген орал контрацепциялық таблетка мен синтетикалық кортизонның жасалуына, сондай-ақ Мексиканың барбаско саудасының дамуына алып келді.
American chemist (1902–1995)
Russell Earl Marker (March 12, 1902 – March 3, 1995) was an American chemist who invented the octane rating system when he was working at the Ethyl Corporation. Later in his career, he went on to found a steroid industry in Mexico when he successfully made semisynthetic progesterone from chemical constituents found in Mexican yams in a process known as Marker degradation. This eventually led to the development at Syntex of the combined oral contraceptive pill and synthetic cortisone – and to the development of the Mexican barbasco trade.
Өмірбаян
Ол 1902 жылғы 12 наурызда Мэриленд штатының Хагерстаун қаласында дүниеге келген. 1923 жылы Мэриленд университетінен бакалавр, ал 1924 жылы сол институттың физикалық химиядан магистр дәрежесін алды. 1938 жылы ол сарсасапогениннің жаңа молекулалық құрылымын ұсынды, онда екі оттегі атомы бір көміртекке қосылғандықтан, бүйір тізбек химиялық тұрғыдан реакцияға қабілетті болды. Бүйір тізбектің жаңадан ашылған реакциялық қабілеті оның көптеген атомдарын жоюға мүмкіндік берді. Бүйір тізбектегі көптеген атомдар алынып тасталғаннан кейін стероид сақинасы қалды. Кейбір химиялық өзгерістерден кейін стероид сақинасы прогестеронның түзілуіне әкелуі мүмкін. Бұл прогестеронның алғашқы практикалық синтезі болды және кортизон дайындаудағы алғыр материал ретінде де қолданылды. Маркер лилия тұқымдасына жататын Бета түбірінде сарсасапогенинге ұқсас құрылым бар екенін тапқаннан кейін, Маркер деградациясын әзірлеу жұмыстарын бастады. 1944 жылғы наурызда Syntex компаниясын құрды. 1945 жылғы мамырда ол компанияны тастап, Botanica Mex компаниясын құрды. 1949 жылы Botanica Mex компаниясынан кетті. Ол 1995 жылғы 3 наурызда, жұма күні қайтыс болды.
He was born on March 12, 1902, in Hagerstown, Maryland. He received his B. S. in 1923 from the University of Maryland and an M. S. in physical chemistry in 1924 from the same institution. In 1938, he proposed a new molecular structure for sarsasapogenin where the side chain was chemically reactive due to the two oxygen atoms connected to the same carbon. The newly found reactivity of the side chain can be used to remove most of the atoms in the side chain. After most of the atoms are removed from the side chain, a steroid ring is left. After a few chemical modifications, a steroid ring can lead to the creation of progesterone. This was the first practical synthesis of progesterone. It was also a precursor in the preparation of cortisone. When Marker found that there was a similar structure to sarsasapogenin in Beth Roots, a member of the lily family, he began his work to develop the Marker degradation. In March 1944 he formed Syntex. He left the company in May 1945 to found Botanica Mex. In 1949 he left Botanica Mex. He died on Friday, March 3, 1995.
Маркерлердің бұзылуы
Эмерик Сомло, Федерико Леман және Рассел Маркер Мексикада Syntex SA деп аталатын жаңа компания құру үшін бірікті. Бұл компания прогестерон жасау үшін мексикалық Cabeza de Negro (Dioscorea mexicana) өсімдігін пайдаланды. Dioscorea туысына жататын түрлерде диосгенин қамтылған: бұл сапонин, құрылысы жағынан бета түбірінде кездесетін сарсасапогенинге ұқсас. 1944 жылдың наурыз айында компания алғашқы килограмм прогестеронды жасады, ол граммына 50 долларға сатылды. 1945 жылы компания ішіндегі даудан кейін Маркер Syntex SA-мен байланысын үзіп қойды. Маркер компанияда прогестеронды синтездеуді білетін жалғыз адам болғандықтан, олар енді бұл дәріні өндіре алмады. Бірақ Маркер Текскокода орналасқан Botanica mex компаниясымен жұмыс істеуге көшті. Кейін бұл компания Gedeon Richter Ltd. компаниясына сатылды, онда олар прогестерон жасау үшін Cabeza de Negro және барбаско (ямс) екеуін де қолдана бастады. Бүгінде прогестерон кортизон және ауызша қабылданатын контрацептивтер жасауға қолданылады.
Emeric Somlo, Federico Lehmann and Russell Marker came together to make a new company in Mexico named Syntex SA. This company used Mexican plant, Cabeza de Negro (Dioscorea mexicana), to create progesterone. Species of the genus Dioscorea contain diosgenin: a saponin similar to the structure of sarsasapogenin found in beth root. In March 1944, the company made the first kilo of progesterone, which was sold at $50/gram. After a dispute in the company in 1945, Marker severed ties with Syntex SA. Because Marker was the only person in the company who knew how to do the synthesis of progesterone, they could no longer produce the drug. Marker however went to work with Botanica mex, a company based in Texcoco. The company later was sold to Gedeon Richter Ltd. where they started using both cabeza de negro and barbasco (yam) to make progesterone. Today, progesterone can be used to make cortisone and oral contraceptives.