Кіріспе

Сан-Диего де-Алкала миссиясына қарасты "қосалқы миссия" Санта Исабель Ассистенсиясы 1818 жылдың 20 қыркүйегінде Сан-Диегоның шығысындағы (Элькуанан ауылының жанында) таулардағы Канадда-де-Санта-Исабельде құрылды. Бұл миссия Сан-Диего де-Алкала миссиясына қарасты "қосалқы миссия" ретінде, сондай-ақ Сан-Диего мен Сонора арасында саяхаттайтындар үшін демалыс орны ретінде қызмет ету үшін ашылды. Шамамен 450 неофиттен тұратын жергілікті тұрғындар Луисеньо және Диэгвеньо тайпаларынан құралған. Тарихи мәліметтерге сәйкес, Санта Исабель Калифорниядағы басқа миссиялармен салыстырғанда конверсия деңгейі жоғары болды. Миссияның шалғай орналасқандығына байланысты, 1830 жылдары миссиялар секуляризацияланғаннан кейін дін қызметкерлері оны сирек бақылап тұрды.

Миссиялық дәуір (1769-1833)

Ата Хуан Маринер бұл жерге алғаш рет 1795 жылы келген. 1816 жылы Сан-Диегодағы миссионерлік әкелер испан губернаторынан ассистенция құруға ресми түрде рұқсат сұрады. 1818 жылдың қыркүйек айының соңғы күні Фрай Мартин салтанаттық қасиетті миссаны өткізді. 1821 жылға қарай, осы жерде шіркеу, астық қоймасы, бірнеше саман үйлер және зират салынған болатын. Сол жылдың қыркүйек айында Калифорния миссияларының "Comisario Prefecto" -сы, отец Мариано Пайерас, Санта-Изабельді "ана" миссиясы етіп, ішкі миссиялардың толық тізбегін құру жоспары аясында бұл аймаққа сапар жасады. Алайда, бұл жоспар іске аспады.

Ранчо дәуірі (1834-1849)

1834 жылы миссиялар секуляризацияланды, ал Хосе Хоакин Ортега мен Эдвард Стоукс 1844 жылы Санта-Исабель ранчосының мексикалық жер грантын алды. Осы кезден бастап Сан-Диегодан Уорнер ранчосына дейінгі арба жолы осы жерден өтті. 1846 жылы генерал Стивен У. Кирни және "Батыс армиясы" Сан-Паскаль шайқасына бара жатқанда осы жолмен ранчода лагерь құрды. Сакагавеяның ұлы Жан Батист Шарбоно 1847 жылы Нью-Мексикодан Сан-Диегоға мормон батальонына жол көрсеткеннен кейін Миссияда тоқталды. 1849 жылы АҚШ армиясының лейтенанты А. В. Уиппл АҚШ және Мексика шекарасын зерттеу кезінде бұл жерге сапар шекті және Миссияның "құлай бастаған" жағдайын тіркеді.

Калифорния штаты (18501900)

1850 жылы шатыр құлап, діни қызметтерді жалғастыру үшін бір қабырғаға қарай баспаналар орнатылды. 1852 жылы Миссия маңынан өткен американдық саяхатшы Джон Расселл Бартлетт, бұл орынның шатыры жоқ шіркеу мен бірнеше қарапайым лашықтардан тұратынын байқады. Жылдар бойында күтімсіздік салдарынан бастапқы құрылыстардың ешқайсысы сақталмаған. 1857 жылға қарай онда американдық қоныс аударушылар пайда болды, сондай-ақ Сан-Диего мен Карризо Крик станциясы арасындағы Сан-Антонио – Сан-Диего пошталық желісінің дилижанстары үшін тоқтау орны болды, олар Уорнер ранчосы жолымен және одан әрі Оңтүстік көшпенділер жолы арқылы Ранчо Валле-де-Сан-Фелипе, Валлесито және Карризоға дейін сапарлаған. Сан-Исабель Уорнерден 24 шақырым, ал Сан-Паскуальден Ранчо Валле-де-Памо (сонымен қатар Ранчо Санта-Мария деп те аталады) арқылы 28 шақырым қашықтықта орналасқан. Бұл желі 1860 жылға дейін Сан-Исабель арқылы өтті. 1898 жылы Санта-Изабель үнді резерваты құрылды.

ХХ ғасыр және одан кейінгі (1901 қазіргі)

Рим-католик шіркеуіне үш акр жер қайтарылғаннан кейін, француз-канадтық миссионер Джозеф Экзалафат Лапонте 1903 жылы Санта-Изабельге жергілікті халықпен жұмыс істеу үшін келді. (Сандра А. Мейнес, «Падрес және индейлер: Сан-Диего округінің шекарасын бекіту», 2001). Жаңа, Миссиялық жаңғыру стиліндегі шіркеудің (бұрынғы саман үйдің орнында салынған) іргетасы 1924 жылдың 14 қыркүйегінде қаланды. ЛаПонте 1932 жылы қайтыс болды және шіркеудің жанына жерленді.

"Жоғалған қоңыраулардың құпиясы"

Кез келген миссияда қоңыраулар күнделікті өмір үшін өте маңызды болды. Қоңыраулар тамақ уақытында, миссия тұрғындарын жұмысқа және діни қызметтерге шақыру үшін, туған кезде және жерлеу рәсімдерінде, кеме келгенін немесе миссионердің оралғанын хабарлау үшін, сондай-ақ басқа да жағдайларда соғылды. Жаңадан келгендерге миссия қоңырауларын соғумен байланысты күрделі рәсімдер туралы үйретілді. 1846 жылы Мексиканың Баха Калифорния Сур штатындағы Мисион Нуэстра Сенора де Лорето Кончодан (Лоретоның Әйелді Анасы) екі қоңырау, алты есек жүк арпа мен бидайға айырбасталып алынды. Бұл қоңырауларға "N. S. De Loreto 1723" және "San Pedro 1767" деген жазулар салынған. 1830 жылдары Миссияның күйі нашарлағаннан кейін, қоңыраулар оң жақтағы суретте көрсетілген тіреуге ілінді. 1926 жылдың жазында бір түні қоңыраулар жоғалып кетті, олар ұрланған болуы мүмкін. Олар жоғалғаннан кейін бір күні жергілікті тұрғын Хосе Мария Осуна олардың тілшелерін (қоңырау соққыштарын) тауып, сақтау үшін үйіне әкеп алды. Осуна қайтыс болғаннан кейін тілшелер басқаларға берілді, содан кейін 1959 жылы Миссияға қайтарылды. 1966 жылы қоңыраулардың бірінің қалдықтары табылды, бірақ оның қайда және қалай табылғаны туралы мәліметтер әлі күнге дейін жарияланбады. 1993 жылы жергілікті қорытушы Эд Швасдалл мен оның ұлы Джон қоңыраудың жаңасын (көбінесе мырыштан және мыстан жасалған) соғып, Миссияның құрылғанына 175 жыл толуына орай сыйға тартты. 2012 жылы миссияның алғашқы екі қоңырауының бір бөлігі ауызша тарихтың жазбасындағы анонимді мәліметтердің жарыққа шығуынан кейін табылды.