Кіріспе
Калифорниядағы 18 ғасырдағы испан миссиясы – Сан-Диего-де-Алкала (lang es) миссиясы, Жаңа Испания провинциясы Калифорнияда (Сан-Фернандо-де-Великатадан кейін) францискан монахтары құрған екінші миссия болды. Қазіргі Сан-Диего қаласында орналасқан, ол 1769 жылдың 16 шілдесінде испан монахы Джуниперо Серра құрған. Миссия және оның төңірегіндегі аймақ католик әулиесі Дидакус Алькаланың құрметіне аталған, ол испандықтарда көбінесе Сан-Диего деп белгілі. Миссия Альта-Калифорниядағы алғашқы христиандық жерлеу орны саналады. Алғашқы миссия 1775 жылы жергілікті халықтың көтерілісі кезінде өртенді. Сан-Диего сондай-ақ аймақтағы алғашқы қоғамдық атылу оқиғасының орны ретінде танылады, ол 1778 жылы болған. 1775 жылғы миссияға қарсы көтерілісте қаза тапқан Калифорнияның алғашқы христиан шейіті – әке Луис Хайме. Миссия орны Ұлттық тарихи ескерткіш мәртебесіне ие.
Mission Basilica San Diego de Alcalá (lang es) was the second Franciscan founded mission in The Californias (after San Fernando de Velicata), a province of New Spain. Located in present day San Diego, California, it was founded on July 16, 1769, by Spanish friar Junípero Serra, in an area long inhabited by the Kumeyaay people. The mission and the surrounding area were named for the Catholic saint Didacus of Alcalá, a Spaniard more commonly known as San Diego. The mission was the site of the first Christian burial in Alta California. The original mission burned in 1775 during an uprising by local natives. San Diego is also generally regarded as the site of the region's first public execution, in 1778. Father Luis Jayme, California's first Christian martyr who was among those killed during the 1775 uprising against the mission, The mission site is a National Historic Landmark.
Тарих
Кумейаай Нипавайдағы бұрынғы испандық елді мекені сол аймақта орналасқан. Бұл аймақ Палеоиндиан кезеңінің соңында пайда болған және қазіргі уақытта Диэгуэньо деп танылатын жергілікті халықпен байланысты. Бұл атау Сан-Диего-де-Алкала миссиясында дін қызметкерлері қызмет еткен адамдарды көрсетеді. Соңғы ғасырлардағы жергілікті тұрғындар туралы көп мәлімет бар, бұл ішінара 1542 жылдың қазан айында Оңтүстік Калифорния жағалауын зерттеген Хуан Родригес Кабрильоның еңбегінің арқасы. Ол Оңтүстік Калифорния жағалауындағы ауылдарды және оның жағалаудағы елді мекендерін сипаттаған. Кабрильо қазіргі Калифорния штабына аяқ басқан және Сан-Диего шығанағын алғаш көрген еуропалық болды. 1542 жылдың 28 қыркүйегінде кешке Сан-Сальвадор және Виктория кемелері портына кірді, сол кезде Кабрильо оны "Сан-Мигель" деп атады. Сол экспедиция кезінде жағалауға десант түсірілді және жергілікті халықтың шағын тобымен қысқа ғана кездесу өтті. Алты жиырма жылдан кейін тағы бір испандық саяхатшы, Себастьян Вискаино, қазіргі миссия орнынан шамамен он шақырым жерге десант түсірді. Вискаиноның басшылығымен Сан-Диего, Санто-Томас және "Tres Reyes" фрегаты 1602 жылдың 10 қарашасында теңізге түсірілді, ал порт "Сан-Диего-де-Алкала" деп аталды. Испандықтар Сан-Диегоға тағы 167 жылдан кейін оралды. Христофор Колумбтың саяхаттарынан бастап, Испания Корольдігі Жаңа Испаниядағы ("Nueva España") мүшріктерді Рим католицизміне айналдыру және олардың жанын құтқару үшін, сондай-ақ осы жерлерді отарлауды жеңілдету үшін миссиялар құруға тырысты. Алайда, 1741 жылға дейін – Витус Беринг экспедициясы кезінде, Ресейдің Солтүстік Америкаға қатысты аумақтық талаптары белгілі болған кезде ғана – король Филипп V мұндай нысандардың Жоғарғы Калифорнияда қажет екенін сезінді. 1769 жылы Визитадор генерал Хосе де Гальвес Юниперо Серра мен Гаспар де Портола экспедициясын Сан-Диего мен Монтерейде миссиялар мен президиолар құруға жіберді (Портола экспедициясының уақыт жолын қараңыз), осылайша Кабрильо мен Вискаино ұсынған Тынық мұхитының жағалау портына Испанияның құқығын қамтамасыз етті. Екі топ Төменгі Калифорниядан жаяу жүріп келді, ал екі жүк кемесі (жабдықтарымен) Бажа Калифорния түбегінен жағалау бойымен жүрді. Алғашқы миссиялық шіркеу 1775 жылы жергілікті халықтың көтерілісі кезінде өртеніп кетті. Шамамен 800 "үндіс" миссияны тонады, оны өртеп жіберді және теміршіні, ағаш шеберін (өлімге жақын жараланған) және Калифорнияның алғашқы католик шейіті болған Джейм әкесін өлтірді. Бұл миссияны қайта құруды ұзақ және қиын процесс етті. Миссиялар азаматтарға сатылды, бірақ олар бағасын төлей алмады, сондықтан барлық миссиялық мүлік ранчоларға бөлініп, Испанияға қарсы тәуелсіздік соғысында шайқасқан бұрынғы әскери шенеуніктерге берілді. 1846 жылдың 8 маусымында Сантьяго Аргуэллоға Губернатор Пио Пико "үкіметке көрсеткен қызметі үшін" Сан-Диего-де-Алкала миссиясын сыйға берді. АҚШ Калифорнияны аннексиялағаннан кейін, Миссия 1846 жылдан 1862 жылға дейін әскерилердің қолдануында болды.
Калифорния штаты (18501900)
1862 жылы 23 мамырда президент Абрахам Линкольн Рим-католик шіркеуіне Миссияның меншігін қайтару туралы жарлыққа қол қойды. Сан-Диего-де-Алкала миссиясы шіркеуге қайтарылғанда, ол қираған халде болды. 1880 жылдары Антоний Убах әке Миссияның ескі ғимараттарын қалпына келтіруді бастады.
ХХ ғасыр және одан кейінгі (1901 қазіргі)
Әкесі Убах 1907 жылы қайтыс болды, ал қалпына келтіру жұмыстары 1931 жылға дейін тоқтатылды. 1941 жылы Миссия тағы да приход шіркеуіне айналды, ол әлі күнге дейін Сан-Диего епархиясына қызмет ететін белсенді приход болып табылады. 1976 жылы Рим папасы Павел VI Миссия шіркеуін кіші базилика деп жариялады. Миссиялардың басты мақсаты – салыстырмалы түрде қысқа мерзімде өзін-өзі қамтамасыз ету болатын. Сондықтан да шаруашылық кез келген миссия үшін ең маңызды сала саналды. Миссиялар құрылмас бұрын, жергілікті халық сүйек, теңіз қабықтары, тас және ағаштан құрылысқа, құрал жасауға, қару-жараққа және тағы да көптеген нәрселерге пайдалану жолдарын білген. Миссионерлер үндістердің еңбекті еркектер үшін ар-ұятсыздық деп санайтынын анықтады және оларды өзін-өзі асырау үшін еңбек етуге үйрету қажеттігіне келді. Осының нәтижесінде ауыл шаруашылығы, қолөнер, мал шаруашылығы және мал күтімін қамтитын қолөнер мектебі құрылды. Жергілікті халық тұтынатын және пайдаланатын барлық зат падрелердің бақылауымен миссияларда өндірілді. Осылайша, неофиттер өздерін ғана емес, 1811 жылдан кейін Калифорнияның барлық әскери және азаматтық үкіметін де қолдады. Сан-Диегода бидай, жүгері, жүзім, арпа, бұршақ, ірі қара мал, жылқы және қой ең көп өндірілетін өнімдер болды. 1795 жылы су құбыры жүйесін салу басталды, ол суды егістікке және Миссияға жеткізуге арналған еді (Жоғарғы Калифорниядағы алғашқы суару жобасы). Құрылыс менеджері Фрай Педро Панто болды, ол жоба аяқталмас бұрын өзінің үнділік аспазы Назариомен уландырылды. Соттағы куәлігінде Назарио Фрай Пантоның үнемі ұрып-соғуынан монахты уладырғанын айтты. Сан-Диего Миссиясы негізінен Испанияның корольдік жер грантына кіретін жерлерден қолдау алды, ол қазіргі Сан-Диего қаласының шығыс бөлігінің үштен бірін, сондай-ақ Ла-Меса және Лимон Гроув қалаларының көп бөлігін қамтыды. Шекаралары нақты болмаса да, шамамен 805-ші тас жол, Мирамар жолы, 125-ші тас жол (Калифорния), Скайлайн драйв және Дивизион көшесі бойында орналасқан. Шекара көшесі (Солтүстік Парк ауданында 805-ші тас жолымен қатар жүреді) шекараның бір бөлігінде жатыр және атын содан алған.
Шарап
Калифорнияда алғашқы жүзімдіктер 1769 жылы миссияда отырғызылды. Осы бастапқы өсімдіктерді әулие Юниперо Серра отырғызған. Жүзімдіктер 16 ғасырда Мексикаға әкелінген Миссион сортынан еді. Өкінішке орай, алғашқы отырғызылғандар тірі қалмады, ал Mission San Juan Capistrano миссиясында алғашқы тірі қалған өсімдіктер болды. 1781 жылға қарай миссияда шарап өндіріліп жатыр еді. Бір дерек көздері миссия жерлеріндегі жүзімдіктердің көлемі 50 мың акрға дейін жеткенін мәлімдейді. Миссиялық жүзімдіктер кем дегенде 1823 жылға дейін сақталған.