Канаданың алғашқы әйел заңгері: Клара Бретт Мартин

Кіріспе

Канадалық заңгер (1874–1923 жж.)

Клара Бретт Мартин (25 қаңтар 1874 – 30 қазан 1923) – канадалық заңгер. 1897 жылы Британ империясында алғашқы болып заңгер атанған ол, Канадада әйелдердің заңгерлік мамандығына қол жеткізуіне жол ашты.

Өмір және мансап

Клара 1874 жылы Торонтода дүниеге келді. Ол ағылшын-ирландтық фермерлер Абрахам мен Элизабет Мартиннің он екінші және ең кіші баласы болды. Отбасы білімге үлкен мән берді; оның әкесі қалалық білім беру бөлімінің басшысы болған, ал кем дегенде үш бауыры мұғалім болды. Оның барлық бауырлары университетте оқыды. 1888 жылы Мартин Торонтодағы Тринити колледжіне қабылданды, ол әйелдерді қабылдауды бастағаннан кейін үш жыл өткен соң. 1891 жылы Мартин Юридикалық қоғамға адвокаттық практикамен айналысу үшін студенттік мүшелігіне рұқсат беру туралы өтінішхат тапсырды, бұл клерк ретінде жұмыс істеуге, дәрістерге қатысуға және адвокаттық практикаға жарамдылық туралы куәлік алу үшін қажетті емтихандарға түсудің алғы шарты болды. Оның өтініші Юридикалық қоғамдағы қызу пікірталас нәтижесінде қабылданбады, ал арнайы комитет Юридикалық қоғамды құратын заңды тек ер адамдарға заңгерлік қызметпен айналысуға рұқсат беретіндей түсіндірді. У.Д. Балфур Юридикалық қоғамның заңнамасындағы «адам» сөзінің еркектер мен әйелдерді де қамтуы керек екенін көздейтін заң жобасын ұсынды. Мартиннің ісіне сол кездегі көрнекті әйелдер, соның ішінде Эмили Стоу және леди Абердин де қолдау көрсетті. Премьер-министр Оливер Моваттың қолдауымен 1892 жылдың 13 сәуірінде заң қабылданды, ол әйелдердің адвокаттар ретінде қабылдануына рұқсат берді. Канада 20-ғасырға қадам басқанда, әйелдерге заң жүйесіне қатысуға, тіпті оған әсер етуге немесе басқаруға тыйым салынды – әйелдер дауыс беруге, заң шығаруға, сот судьяларына, полиция шешендеріне, судьяларға немесе қазыларға құқылы болмады. Олар сотта дауласушы, куәгерлер және айыпталушылар ретінде көрінді. 1893 жылы Мартин Торонтодағы Мюлок, Миллер, Кроутер және Монтгомери фирмасында жұмыс істеді, бірақ оның әріптестері мен фирма хатшылары тарапынан нашар қарым-қатынасқа ұшырағандықтан, ол қазіргі Blake, Cassels & Graydon LLP деп аталатын Торонтодағы танымал Blake, Lash and Cassels заң фирмасына ауысуға мәжбүр болды. Мартин 1901 жылы Торонто білім беру кеңесінің мектепке сенімді өкілі болып сайланды және он жыл бойы мектеп кеңесіндегі жалғыз әйел ретінде қызмет етті. Мартин 2-аудандағы Торонто қалалық кеңесіне үміткер болды, бірақ 1920 жылғы жергілікті сайлауда жеңіліске ұшырады.

Clara was born in Toronto in 1874. She was the twelfth and youngest child of Abraham and Elizabeth Martin, Anglican Irish farmers. The family placed great importance on education; her father had been a superintendent of education for the township and at least three of her siblings became teachers. All her siblings attended university. In 1888, Martin was accepted to Trinity College in Toronto, only three years after it began to admit women. In 1891, Martin submitted a petition to the Law Society of Upper Canada to permit her to become a student member, a prerequisite to articling as a clerk, attending lectures and sitting the exams required to receive a certificate of fitness to practice as a solicitor. Her petition was rejected by the Law Society after contentious debate, with the Special Committee reviewing the petition interpreting the statute which incorporated the Law Society as permitting only men to be admitted to the practice of law. W. D. Balfour sponsored a bill that provided that the word "person" in the Law Society's statute should be interpreted to include females as well as males. Martin's cause was also supported by prominent women of the day including Emily Stowe and Lady Aberdeen. With the support of the Premier, Oliver Mowat, legislation was passed on April 13, 1892, and permitted the admission of women as solicitors. As Canada prepared to enter the 20th century, women were barred from participation in, let alone any influence on or control over, the legal system at its fullest—women could not be voters, legislators, coroners, magistrates, judges or jurors. They were visible in the courts as litigants, witnesses & accused persons. In 1893, Martin articled with the Toronto firm of Mulock, Miller, Crowther, and Montgomery, but was treated so poorly by her articling peers and the firm's secretaries that she was forced to switch to prominent Toronto law firm Blake, Lash and Cassels, now known as Blake, Cassels & Graydon LLP. Martin was elected a school trustee on the Toronto Board of Education in 1901 and served on the body for a decade as the only woman on the school board. Martin ran for Toronto City Council in Ward 2 but was defeated in the 1920 municipal election.

Өлім және мұра

Мартин 49 жасында жүрек талмасынан қайтыс болды және Сент-Джеймс зиратында жерленді. Заманауи еске алулар оның кәсіби мамандықтағы әйелдерге жаңа мүмкіндіктер ашқан пионер ретінде қайтыс болғанына күйінді.

Танымал мәдениетте

"Мердок құпиялары" криминалды драмасының "Водолинияда (2-бөлім)" атты эпизодында Патрисия Фаган сомдаған Мартин кейіпкері енгізіліп, әйелдердің сайлау құқығын қолдауға күш салатын әйел тұлғаларға көмектеседі.