Кіріспе
Zanac (ザナック) – Compile компаниясы жасаған және Жапонияда Pony Canyon, Солтүстік Америкада FCI баспасынан шыққан вертикалды прокрулды ату ойыны. Ол MSX компьютері, Family Computer Disk System, Nintendo Entertainment System және Virtual Console үшін жарық көрді. Сонымен қатар, Zanac MSX2 компьютері үшін Zanac EX және PlayStation үшін Zanac X Zanac түрінде жаңартылды. Ойыншылар AFX 6502 Zanac деп аталған жалғыз жұлдыздық истребительмен он екі деңгейден өтеді; олардың мақсаты – адамзатты жоюға тырысатын, жартылай органикалық, жартылай механикалық Жүйені жою. Zanac Compile компаниясының негізгі әзірлеушілері – Масамицу "Моо" Нитани, Коджи "Джанус" Терамото және Такайуки "Джемини" Хироно жасаған. Бұл әзірлеушілер The Guardian Legend, Blazing Lazers және Puyo Puyo сериясы сияқты танымал ойындарды да жасады. Ойын өте қарқынды және жылдам ойын процесімен, қиындық деңгейімен және ойынның қарқынына сай келетін музыкасымен белгілі. Ол сонымен қатар, ойыншының шеберлігіне, оқ ату жылдамдығына және кеменің қазіргі қорғаныс қабілетіне қарай қиындық деңгейін автоматты түрде реттейтін бірегей адаптивті жасанды интеллектісі үшін мақталады.
Zanac (ザナック) is a shoot 'em up video game developed by Compile and published in Japan by Pony Canyon and in North America by FCI. It was released for the MSX computer, the Family Computer Disk System, the Nintendo Entertainment System, and for the Virtual Console. It was reworked for the MSX2 computer as Zanac EX and for the PlayStation as Zanac X Zanac. Players fly a lone starfighter, dubbed the AFX 6502 Zanac, through twelve levels; their goal is to destroy the System—a part organic, part mechanical entity bent on destroying mankind. Zanac was developed by main core developers of Compile, including Masamitsu "Moo" Niitani, Koji "Janus" Teramoto, and Takayuki "Jemini" Hirono. All of these developers went on to make other popular similarly based games such as The Guardian Legend, Blazing Lazers, and the Puyo Puyo series. The game is known for its intense and fast paced gameplay, level of difficulty, and music which seems to match the pace of the game. It has been praised for its unique adaptive artificial intelligence, in which the game automatically adjusts the difficulty level according to the player's skill level, rate of fire and the ship's current defensive status/capability.
Ойын процесі
Zanac ойынында ойыншы AFX 6502 Zanac ғарыш кемесін басқарады, ол әртүрлі планеталар, ғарыш станциялары мен ғарыш кеңістігі арқылы және ойынның басты қарсыласы – "Жүйе" қорғанысын құрайтын жаулар армадасы арқылы ұшады. Ойыншы он екі деңгей арқылы күресіп, Жүйені және оның қорғанысын жоюы керек. Мақсат – жауларды және снарядтарды атып түсіріп, ұпай жинақтау. Ойыншылар үш өмірмен бастайды, егер оларды жау немесе оқ тигізсе, бір өмірден айырылады. Бір өмірін жоғалтқаннан кейін ойын ойыншы экранға қайта оралып, бұрын жинақталған барлық күш-қуатын жоғалтумен жалғасады; ойыншы экранға қайта оралғаннан кейін бір сәт уақытша жеңілмейді. Ойын ойыншының барлық өмірі жоғалғанда немесе он екінші және соңғы аймақты аяқтағаннан кейін аяқталады. Алайда, ойыншы жоғары ұпай жинап, ойын барысында 1 өсімді (қосымша өмір) ала алады. Zanac ойыншыларға ойынды барлық өмірлерін жоғалтқан деңгейден қайта бастауға мүмкіндік беретін жалғастыру опциясына ие. Негізгі зеңбіректің қуаты артқан сайын, кемеден атылатын оқтардың саны мен жылдамдығы да артады. Сонымен қатар, ойыншы негізгі зеңбіректен бөлек арнайы қаруды пайдаланады. Сегіз түрлі арнайы қару бар, әрқайсысы әртүрлі нөмірленген күш-қуаттармен бейнеленеді. Ойыншы әртүрлі нөмірленген күш-қуатты жинап, арнайы қарудың түрін өзгерте алады немесе қазіргі қаруына сәйкес келетін нөмірлі күш-қуатты жинап, қазіргі арнайы қаруын жаңарта алады. Бұл қарулар бағытталған оқтан бастап қалқанға дейін, жойылмайтын оқ-дәрілерге дейін жетеді. Ойыншылар бір өмірден айырылса, жинақталған барлық күш-қуаттарын жоғалтады. Zanac-тағы жаулар арасында метеорлар, түрлі оқ атушы жау ұшақтары, оққа төзімді дискілер, жер асты мұнаралары және барлау ұшақтары бар. Басшылар толығымен жер асты мұнараларынан тұратын тұрақты бекіністерден тұрады. Ойыншы бонус ұпайларын алу үшін белгіленген уақыт ішінде барлық мұнараларды жоюы керек. Әрбір сатыда бір немесе бірнеше тұрақты бекіністер бар. Сонымен қатар, ойын барысында "мини-басшылар" ретінде әрекет ететін үлкен жау кемелері пайда болады. Бұл кемелер ойыншының қару-жарағына төзімдірек; барлық оқ аз зақым келтіреді және мини-басстардан сүрініп кетеді, олар зақымдалған сайын түстерін өзгертеді. ALC сарапшылар үшін артады, бірақ тәжірибесіз ойыншылар үшін төмендейді. Blazing Lazers, Devil's Crush және Puyo Puyo сериясы сияқты басқа ойындарға жауапты сол компания. Compile сол жылы MSX2 компьютері үшін Zanac Ex ретінде ойынды қайта шығарды, онда жетілдірілген графика (тұйық жылжумен) және бастапқы MSX нұсқасына қарағанда кеңейтілген музыка болды. Содан кейін Zanac портталды және 1986 жылы 11 қарашада Жапонияда Family Computer Disk System-де, содан кейін 1987 жылы қазанда Солтүстік Америкада NES-те шығарылу үшін қайтадан қайта өңделді. NES нұсқасы кейінірек Wii Virtual Console қызметі үшін 2007 жылдың 3 желтоқсанында қайта шығарылды және D4 Enterprise баспасында жарық көрді. Бұл нұсқа 1987 жылы шыққан NES нұсқасымен бірдей. Compile компаниясы 2001 жылы 29 қарашада Жапонияда Sony PlayStation консолі үшін Zanac X Zanac атты жинақты шығарды. Бұл жинақта Zanac Neo деп аталатын Zanac-тың жаңартылған нұсқасы және ойынның NES нұсқасының үш нұсқасы, соның ішінде жетілдірілген графика мен дыбыс бар нұсқасы бар. Ойын екі ойыншымен кооперативтік ойынды, сондай-ақ ойынның саундтрегін ремикс етеді. Ойынның нұсқасы 2021 жылдың қаңтар айында G Mode Archives сериясы арқылы Nintendo Switch-те шығарылды.
Қабылдау және мұра
Zanac кейіннен Xevious сияқты ойындардың ойын элементтерін біріктіретін, әсіресе кең қуаттандыру жүйесімен және әуедегі де, жердегі де нысаналарды қамтитын тік прокрулды ойын жүйесімен ерекшеленетін бірегей ату ойыны деп есептеледі. Allgame-ден Бретт Алан Вайс Zanac-ты жоғары бағалап, оны өте қарқынды ату ойыны деп атады, онда ойыншы жау кемелері мен оқтармен толық қоршалған. Ол ойынның динамикасына үйлесетін музыкасын мақтап, оны "NES-те ату ойынын ойнағандағы медитация сезіміне ең жақын нәрсе" деп сипаттайды. GameSpot-тан Франк Прово Zanac-ты қиындық деңгейі, экранда баяулаусыз немесе қателерсіз көптеген графикалық элементтерді көрсету мүмкіндігі және осы ойынды жеке жанрға жатқызған бірегей жасанды интеллекті үшін мақтады. Дегенмен, сынға шағылысқан мәселелердің ішінде сапасыз және қарапайым музыка мен дыбыс, ойын мен қиындық деңгейіндегі күрделі үйрену қисығы, сондай-ақ ойынның өзіндегі және нұсқаулықтағы нашар аударма бар. Вайс сондай-ақ Zanac-тағы жаулардың қорқынышты болғанымен, "оларда көп жекелік жоқ" екенін айтады.