Дэвид Брайс: Шотландиялық сәулетші және өнертапқыш
David Bryce
Дэвид Брайс – шотланд су архитекторы (1803-1876). Уильям Бернмен серіктестігі, Дalkeith шіркеуі сияқты жобалармен аты шықты. Тарихы мен мансабы туралы біліңіз.
David Bryce FRSE FRIBA RSA (3 April 1803 – 7 May 1876) was a Scottish architect.
Өмір
Брайс Эдинбургтегі 5 South College Street мекенжайында дүниеге келді. Ол Дэвид Брайс (1763–1816) –тің ұлы, ол дүкен иесі және құрылыс саласында табысты қызмет еткен. Ол Корольдік орта мектепте білім алып, 1825 жылы 22 жасында сәулетші Уильям Берннің кеңсесіне жұмысқа орналасты. 1841 жылға қарай Брайс Берннің серіктесіне дейін көтерілді. Берн мен Брайс 1845 жылы серіктестіктерін ресми түрде тоқтатты, себебі Букклех герцогы үшін Далкит, Мидлотиандағы Сент-Мария шіркеуін салу мәселесінде дау туды. Берн Лондонға көшіп кетті, ал Брайс өте ірі және дамитын практикаға ие болды, оған ол өнерлі мінезінің ынтасымен және талмайтын еңбегімен берілді. Өмірінің соңына дейін белсенді түрде жалғасқан, қарбалас және табысты мансабында ол Шотландиядағы өз саласындағы жетекші орынға ие болды және елдің ірі қалаларының көпшілігінде маңызды жобаларды жүзеге асырды. 1830 жылдары Брайс Эдинбургтің Батыс бөлігіндегі Морей иелігіндегі 8 Great Stuart Street мекенжайында тұрды. 1835 жылы ол Шотландия Корольдік академиясының мүшесі болып сайланды, ал келесі жылы академик атағын алды. Ол сондай-ақ Ұлыбританиялық сәулетшілердің Корольдік институтының, Шотландия сәулет институтының, Эдинбург Корольдік қоғамының мүшесі болды және бірнеше жыл бойы Шотландиядағы Ұлы масон ложасының бас сәулетшісі қызметін атқарды. Ол 1876 жылдың 7 мамырында бронхиттен қысқа аурудан кейін қайтыс болды, көптеген маңызды жобалар аяқталмай қалды, олар бірнеше жыл бойы оның серіктесі болған және оның ісін жалғастырған туысының қадағалауымен аяқталды. Ол үйленбеген күйінде қайтыс болды, бірақ заңды әйелі Джанет Тодтан (1797–1884) Дэвид Брайс Тод деген ұлы болды, ол өмірінің соңында оны мойындады және өсиетіне енгізді. Ол Эдинбургтегі Жаңа Колтон зиратында, басты солтүстік-оңтүстік жолдың батысында, сонымен қатар сәулетші болған және өмірінің соңғы жылдары онымен бірге жұмыс істеген туысы Джон Брайспен бірге жерленген.
Bryce was born at 5 South College Street in Edinburgh, the son of David Bryce (1763–1816) a grocer with a successful side interest in building. He was educated at the Royal High School and joined the office of the architect William Burn in 1825, at the age of 22. By 1841, Bryce had risen to be Burn's partner. Burn and Bryce formally dissolved their partnership in 1845, with disputes over the building of St Mary's Church, Dalkeith, Midlothian, for the Duke of Buccleuch. Burn moved to London, and Bryce succeeded to a very large and increasing practice, to which he devoted himself with the enthusiasm of an artistic temperament and untiring energy and perseverance. In the course of a busy and successful career, which was actively continued almost down to his death, he attained the foremost place in his profession in Scotland, and designed important works in most of the principal towns of the country. In the 1830s Bryce was living at 8 Great Stuart Street on the Moray Estate in Edinburgh's West End. In 1835 he was elected an associate of the Royal Scottish Academy, and in the following year became an academician. He was also a fellow of the Royal Institute of British Architects, of the Architectural Institute of Scotland, of the Royal Society of Edinburgh, and officiated for several years as grand architect to the Grand Lodge of Masons in Scotland. He died on 7 May 1876, after a short illness from bronchitis, leaving many important works in progress, which were completed under the superintendence of his nephew, who had been his partner for some years, and who succeeded to his business. He died unmarried, but had one son with his common law wife, Janet Tod (1797 1884), David Bryce Tod, whom he recognised in later life, and in his will. He is buried in the New Calton Cemetery in Edinburgh just west of the main north south path, beside his nephew, John Bryce, also an architect, who worked with him in later life.
Фримасондық
Брайс Шотландия франкмасондығының «Роман Игл» ложасында, No. 160 (Эдинбург) қабылданып, үйірмеге кірді. Кейіннен ол Эдинбургтегі No. 97 «Сент-Джеймс Оперативтік» ложасының серіктес мүшесі болды. Ол 1845 жылдан 1850 жылға дейін өзінің ұстазы Уильям Бернмен бірге, ал 1851 жылдан өліміне дейін жеке Шотландияның Ежелгі, Еркін және Қабылданған Масондарының Ұлы Ложасының Бас Сәулетшісі қызметін атқарды. Ол сондай-ақ, «Royal Arch» деп белгілі франкмасондықтың тағы бір саласына қызығушылық танытты. Ол Эдинбургтегі No. 83 «Сент-Эндрю» шіркеуінде қабылданып, дәрежеге ие болды.
Bryce was Initiated into Scottish Freemasonry in Lodge Roman Eagle, No. 160, (Edinburgh). He later became an Affiliate Member of Lodge St James Operative, No.97, also in Edinburgh. He served, jointly, as Grand Architect of the Grand Lodge of Antient Free and Accepted Masons of Scotland, with his mentor, William Burn, from 1845 to 1850 and alone from 1851 until his death. He also took an interest in another branch of Freemasonry known as the Royal Arch. He was Exhalted (initiated) in Edinburgh St Andrew Chapter, No.83.
Бағалау
Брайс барлық стильдерде жұмыс істеді, бастапқыда «Палладиандық» және итальяндық Ренессанс стилінде, бірақ ол көп ұзамай өзін готикалық стильге, әсіресе «Шотланд бароны» деп аталатын түріне арнады, және осы стильдің ең көрнекті және шебер шебері атанды. Оның ең үлкен жетістіктері осы стильде болды, әсіресе ел бойынша сарайларды салу және қайта жаңартуда, олардың кем дегенде елуы оның жоспарлаудағы сау дауірі мен көркемдік эффектілерді бағалауын көрсетеді. Осы стильдегі ең жақсы қоғамдық ғимараттары, әлде Феттес колледжі мен Эдинбургтағы Корольдік ауруханасы болар; ал Эдинбургтың Ескі қаласының сұлулығына үлкен үлес қосатын Шотландия банкінің ғимараттары оны итальяндық стильде ең жақсы жағынан көрсетеді. Шотландия банкі үшін жасалған солтүстік перспективалық сурет 1863 жылы салынды, онда фасад барокко стилінде қайта жаңартылып, коринфтік бағаналармен және аллегориялық мүсіндермен безендірілуі, фонарьлары бар қанаттар қосылып, Флоренция стиліндегі орталық күмбез биіктеп, алтын «Даңқ» мүсінімен толықтырылуы жоспарланды. Дегенмен, оның даңқы негізінен француз готикасын қайта жаңғырту қабілетіне байланысты, ол қазір Шотландияда «Барониял» деген атпен кең таралды; Корольдік шотланд академиясының сол жылғы есебінде «оның аты ұзақ жылдар бойы кейінгі заманның ең жақсы және ең ерекше үй архитектурасымен байланысты болады» делінген. Мансабында 230-дан астам ғимаратқа тапсырыс алған Брайс шотланд бароны стилін жетілдіргенімен танымал, ол үлкен және еркін жоспарланған ауылдық үйлерді, мысалы, Ренфруширдегі Крейгендс үйін салуға бастама берді. Оның дизайны 16 ғасыр шотланд архитектурасынан, соның ішінде қаңғыбас қабырғалар, мұнаралар және оюлы есіктерден шабыт алды. Өзінің банктері мен қоғамдық ғимараттарында ол итальяндық классикалық стильдерді пайдалануды ұнатты, бұл стиль Чарльз Барридің дизайндарына ұқсас, оның Феттес колледжінің (Эдинбург) дизайны француз шато стилін қайта жаңғыртудың алғашқы үлгілерінің бірі болды. Чарльз Киннер, Джон Старфорт, Джеймс М. Уордроп, Джеймс Макларен, Джон Милн, Дж. Дж. Стивенсон, сэр Джеймс Гованс, Уильям Гамильтон Бити және Джеймс Кэмпбелл Уокер сияқты бірнеше сәулетшілер Брайстың жетекшілігімен тәлім алды.
Bryce worked in all styles, and at first chiefly in the so called Palladian and Italian Renaissance, but he soon devoted himself more exclusively to the Gothic, particularly that variety of it known as Scottish Baronial, of which he became the most distinguished and the ablest exponent. It was in this style that his greatest successes were achieved, particularly in the erection and alteration of mansion houses throughout the country, of which at least fifty testify to his sound judgement in planning, and to his appreciation of its opportunities for picturesque effects. The best of his public buildings in this style are probably Fettes College and the Royal Infirmary in Edinburgh; while the buildings of the Bank of Scotland, which so largely contribute to the beauty of the outline of the Old Town of Edinburgh, exhibit him at his best in the Italian style. The North perspective view for the Bank of Scotland was drawn in 1863, in which the front would be refurbished in a Baroque style, adorned with Corinthian columns and allegorical statues, wings with lanterns would be added, and the central dome would be made taller in Florentine style, topped with a golden statue of Fame. His fame is, however, mainly due to his ability in reviving the picturesque French Gothic, now naturalised in Scotland under the name of Baronial; the annual report of the Royal Scottish Academy in the year of his death said "there is no doubt that his name will long be honourably associated with much that is best and most characteristic in the domestic architecture of later times". With commissions for over 230 buildings during his career, Bryce is best known for perfecting the Scottish Baronial style, with which he pioneered the development of large and loosely planned country houses, for example Craigends House in Renfrewshire. His designs drew inspiration from 16th century Scottish architecture, including crow stepped gables, turrets and carved doorways. In his banks and public buildings, he preferred to use Italianate classical styles similar to those of Charles Barry his design for Fettes College, Edinburgh was one of the first to revive the French château style. Several other architects trained under Bryce including Charles Kinnear, John Starforth, James M. Wardrop, James McLaren, John Milne, J. J. Stevenson, Sir James Gowans, William Hamilton Beattie and James Campbell Walker.