Кіріспе

Неміс барокко композиторы (1687–1755)

Иоганн Георг Писендель ( – 25 қараша 1755) – неміс барокко кезеңінің скрипкашысы және композиторы. Ол көп жылдар бойы Дрездендегі сарай оркестріне концертмейстер ретінде жетекшілік етті, ол кезде бұл оркестр Еуропадағы ең көрнекті аспаптық ансамбль саналатын. Писендель өз заманының ең басты скрипкашысы болды, ал Томасо Альбинони, Георг Филипп Телеманн және Антонио Вивальди сияқты композиторлар оған арнап скрипкаға жазылған шығармалар жазды.

Өмір

Писендель Нюрнбергке жақын Кадольцбург деген шағын қалада дүниеге келді, онда оның әкесі Симон Писендель хор жетекшісі және ағзашыл болған. Тоғыз жасында Иоганн Георг Ансбах сарайының шіркеу хорында әнші болды, онда әнші Франческо Антонио Пистокки музыка директоры, ал скрипкашы және композитор Джузеппе Торелли концертмейстер болды. Писендельдің Тореллиден скрипканы үйренгені айтылады. Дауысы өзгергеннен кейін Писендель сарай оркестрінде скрипка ойнауға кірісті. 1709 жылы ол музыкалық білімін жетілдіру үшін Дрезденнен Лейпцигке сапарлады. Лейпцигке жолда Ваймарда Иоганн Себастьян Бахпен кездесті. Писендель Георг Филипп Телеман құрған Collegium Musicum мүшесі болды және Мельхиор Хоффман концерттік турнеге кеткенде 1710/11 жылдары оны басқарды. 1711 жылы Дармштадтта Кристоф Граупнердің операсында өнер көрсеткеннен кейін Писендельге сондағы сарай оркестрінде жұмыс ұсынылды, бірақ ол бас тартты. 1711 жылы оған Дрезден сарай оркестрінде жетекші скрипкашы лауазымы ұсынылды, ол оны қабылдап, 1712 жылдың қаңтарында жұмысын бастады. Ол сонда Иоганн Давид Хайнихенмен композицияны оқыды. Өмірінің соңына дейін Дрезден оркестрінде қызмет етті. Ол 1714 жылы Парижге, 1715 жылы Берлинге және 1716 жылы Венецияға, онда тоғыз ай бойы тұрып, Антонио Вивальдиден сабақ алды, Дрезден мәдениетін Еуропаға таныстыру үшін сайлаушы Фридрих Август II тарапынан жіберілді. 1730 жылы Писендель Дрезден сарай оркестрінің концертмейстері болды, бұл лауазымды ол 1728 жылы Жан Батист Волюмиер қайтыс болғаннан бері атқарып келген. Писендельдің шәкірттерінің ішінде Франц Бенда және Иоганн Готлиб Граун болды. Писендель Дрезденде дүние салды.

Жұмыс

Пизендельдің сақталған шығармаларының саны аз болғанымен, олардың сапасы жоғары. Оның бар сақталған туындылары аспаптық музыкадан тұрады. Олардың арасында скрипкаға арналған он концерт, оркестрге арналған төрт концерт және екі скрипкалық соната бар. Оның скрипкаға арналған, А минорындағы соло сонатасы Бахтың осы жанрдағы шығармаларына ықпал еткен болуы мүмкін. Бах өзінің скрипкалық сонаталарын Пизендел үшін жазған болуы да мүмкін. Томасо Альбинони, Вивальди және Телеманн оған шығармаларын арнаған. Хофкирхедегі «Шранк II» (Кабинет II) деп аталатын XVIII ғасырдың бірінші жартысынан сақталған аспаптық шығармалар жинағында осы арнаулар, Пизенделдің өзінің қолымен жазылған орындау туралы көптеген нұсқаулары және оның көшірген ноталары бар. Саксон мемлекеттік және университеттік кітапханасы (Дрезден) мен Германия ғылыми қоры 2011 жылдың жазында «Шранк II» жинағын толыққанды цифрландырып аяқтады, бұл Пизенделдің музыкалық мұрасын одан әрі зерттеуге зерттеушілерге мүмкіндік берді.

Жазбалар

Писендел. Жаңа сонаттар. Писенделдің скрипка мен континуо үшін жаңадан ашылған сонаталары. Скармуччия (Snakewood Editions, 2020)
Дрездендегі скрипкалық концерттер. Писендель, Хайнихен, Фаш, Гендель, Телеман. Иоганн Прамсолер. Халықаралық барокко музыканттары. (Raumklang RK 3105)
Дж. Г. Писендель: Дрезден концерттері. Concerti con varii strumenti (Әртүрлі аспаптарға арналған концерттер). Фрайбург барокколық оркестрі Готфрид фон дер Голц пен Петра Мюллейанс, соло скрипкашылармен, Готфрид фон дер Голцтің жетекшілігімен орындады. (Carus 83301)
Мсье Писендел үшін. Вивальди, Альбинони және Писенделдің скрипкалық сонаталары. Адриан Чандлер жетекшілік еткен La Serenissima орындады (Avie 0018). Писенделге арналған немесе оның өзі құраған алты скрипкалық соната. 1717 жыл. Италияға саяхат естеліктері. Писендель, Вивальди, Монтанари, Фанфани, Валентини және Альбинони. Скарамучча ансамблі. (Snakewood Editions, 2018). Писенделдің Италияға сапары кезінде жинаған немесе құраған музыкасы.
G минорындағы скрипка мен оркестрге арналған концерт, Il pomo d'oro, Дмитрий Синковский, скрипка және дирижер. CD Naîve 2019.