Кіріспе

Американдық лингвист және Киелі кітап зерттеушісі Роберт Дик Уилсон, PhD, DD (4 ақпан 1856 - 11 қазан 1930) – американдық лингвист және пресвитериандық Ескі өсиет зерттеушісі. Ол өмірін Еврей Киелі кітаптарының дұрыстығын дәлелдеуге арнады. Алғашқы түпнұсқа қолжазбалардың дәлдігін анықтау үшін Вильсон 45 тілді, оның ішінде еврей, арамей және грек тілдерін, сондай-ақ 600 жылға дейін Киелі кітапқа аударылған барлық тілдерді үйренді.

Өмірбаян

Уилсон Индиана штатында, Пенсильванияда дүниеге келген. Ол әлде қашан студент кезінде-ақ тілдерді жақсы меңгергенін көрсетті. Принстон университетінде оқып жүргенде ол Жаңа Өсиетті тоғыз тілде оқи алды. 20 жасында Принстон университетін бітіріп, кейін магистратура және докторлық дәрежесін алды. Ол Германияда Берлиннің Гумбольдт университетінде аспирантурада оқыды. 1883 жылы Уилсон Батыс теологиялық семинариясында (кейін Питтсбург теологиялық семинариясы деп аталды) Ескі Өсиеттің профессоры болды, онда ол өз аспирантурасын оқыған. 1900 жылы Уилсон Принстон теологиялық семинариясында Уильям Генри Гриннің семит тілдері және Ескі Өсиет сыншылығы бойынша профессоры болып Принстонға оралды. Өмірі бойы ол Киелі кітаптың көптеген тұстарында дұрыс еместігін және тарихи жағынан сенімсіз екенін айтқан жоғары сыншыларға қарсы тұрды. Профессор Уилсон былай деп жазды: «Мен Ескі Өсиеттің шындығына шабуыл жасауға ешкімнің жеткілікті білімі жоқ деп түсіндім. Бірде біреулер зерттеу үшін жеткілікті деректік «дәлелдерді» жинаған сайын, түпнұсқа мәтіндегі Киелі кітаптың фактілері жеңіске жетіп, сынақтан өтеді» (Р. Пашедің «The Inspiration and Authority of Scripture» кітабынан алынған). 1920 жылдардың соңында ол Принстоннан шығып, жаңа консервативті Вестминстер теологиялық семинариясында сабақ берді. Уилсонның басқа да еңбектерінің ішінде XX ғасырдың басындағы танымал Киелі кітап энциклопедиясына жазған мақалалары бар.