Америка Құқықтық Қозғалысы: Теңдікке Қарай Күрес (Amerıka Qūqıqtıq Qozğalysı: Teñdikke Qaray Kūres)

АҚШ-тағы азаматтық құқықтар қозғалысы (1896-1954): теңдік үшін күрес, нәсілдік кемсітуді жою, маңызды сот шешімдері (Plessy, Brown). Тарих, құқық, әлеуметтік өзгерістер.

39 мин оқу

100%

Дереккөз: Civil rights movement (1896–1954) — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Америка Құрама Штаттарындағы әлеуметтік қозғалыс

Азаматтық құқықтар қозғалысы (1896–1954 жж.) – барлық американдықтарға толық азаматтық құқықтар мен заң алдындағы теңдікті қамтамасыз ету мақсатындағы ұзақ, көбінесе зорлықсыз әрекеттер кезеңі болды. Бұл дәуір американдық қоғамға, оның тактикасына, азаматтық құқықтардың әлеуметтік және құқықтық жағынан қабылдануының артуына, сондай-ақ расизмнің кең таралғандығы мен салдарының ашық көрсетілуіне елеулі әсер етті. Қозғалыстың бастапқы және соңғы нүктелерін көрсететін екі маңызды АҚШ Жоғарғы Сотының шешімі бар: 1896 жылғы «Плесси против Фергюсон» ісі, ол «бөлек, бірақ тең» деген нәсілдік сегрегацияны конституциялық доктрина ретінде бекітті; және 1954 жылғы «Браун против Білім беру кеңесі» ісі, ол «Плесси» шешімін жоққа шығарды. Бұл – жаңа мүмкіндіктердің дәуірі болды, онда Маркус Гарвидің «Жалпынегріліктерді жақсарту қауымдастығы» сияқты кейбір қозғалыстар сәтті болды, бірақ ұзақ мерзімді мұра қалдырмады. Ал NAACP-тің мемлекеттік деңгейдегі сегрегацияға қарсы заңдық күресі сияқты басқалары алғашқы жылдары шамалы нәтижелерге жетті, мысалы, «Бьюкенен против Уорли» (1917) (аймақтық шектеулер), кейбір прогресс жасады, бірақ «Корриган против Бакли» (1926) (тұрғын үй) ісі сияқты кері соққыларға да ұшырады, содан кейін «Смит против Оллрайт» (1944) (дауыс беру), «Шелли против Крамер» (1948) (тұрғын үй), «Суэт против Пейнтер» (1950) (білім беру) және «Браун» істері сияқты маңызды жеңістерге қадам салды. Сонымен қатар, «Скотсборо ісі» 1935 жылы «Пауэлл против Алабама» және «Норрис против Алабама» шешімдеріне әкелді, бұл қылмыстық әділет жүйесінде расизмге қарсы сот практикасын күшейтті. Азамат соғысынан кейін АҚШ афроамерикандықтардың құқықтық мәртебесін кеңейтті. Конгресс 1865 жылы құлдықты тоқтатуға бағытталған түзетуді қабылдады және жеткілікті штаттар оны ратификациялады – АҚШ Конституциясының 13-ші түзетуі. Бұл түзету тек құлдықты ғана тыйым салған, азаматтық немесе тең құқықтарды қамтамасыз етпеген. 1868 жылы штаттар 14-ші түзетуді ратификациялады, ол афроамерикандықтарға азаматтық мәртебе берді, осылайша АҚШ-та туған барлық адамдар Конституцияның заңдарына сәйкес тең қорғау құқығына ие болды. 15-ші түзету (1870 жылы ратификацияланған) расаны ер адамдарды дауыс беру құқығынан айыру үшін пайдалануға болмайтынын мәлімдеді. Қайта құру кезеңінде (1865–1877) солтүстік әскерлері Оңтүстікті басып алды. Олар Бостандық бюросымен бірге жаңа конституциялық түзетулерді іске асыруға тырысты. Көптеген афроамерикандық көшбасшылар жергілікті және штаттық лауазымдарға сайланды, ал көптеген басқалары білім беруді қолдау үшін қоғамдық ұйымдар құрды. 1877 жылғы Солтүстік және Оңтүстік элиталары арасындағы келісімнен кейін Қайта құру аяқталды. Тараптар арасындағы президент сайлауын Рутерфорд Б. Хейс пайдасына шешу үшін, солтүстік штаттары қолдаған оның қарсыласы Сэмюэл Й. Тилденге қарағанда, келісімге сәйкес солтүстік әскерлері Оңтүстіктен шығарылды. Бұл 1868–1876 жылдардағы Оңтүстік сайлауларындағы зорлық-зомбылық пен алаяқтықтан кейін болды, бұл афроамерикандық сайлаушылардың қатысуын азайтып, Оңтүстік ақ демократтардың штаттық заң шығарушы органдарда билікті қайтаруына мүмкіндік берді. Келісім және федералды әскерлердің шығарылуы осы демократтарға кемсітушілік практикаларды енгізуге және күштеп орындауға көбірек еркіндік берді. Көптеген афроамерикандықтар федералды әскерлердің шығарылуына жауап ретінде 1879 жылғы Канзас көшіне қатысып, Оңтүстіктен кетіп қалды. Қайта құруды бастаған радикалды республикашылар заң арқылы мемлекеттік және жеке кемсітушілікті жоюға тырысты. Алайда, бұл күш-жігер Азаматтық құқықтар ісі бойынша Жоғарғы соттың шешімінен кейін тоқтатылды, онда сот 14-ші түзету Конгреске жеке тұлғалар немесе бизнеске қарсы нәсілдік кемсітушілікті тыйым салуға құқық бермейді деп шешті.

The civil rights movement (1896–1954) was a long, primarily nonviolent action to bring full civil rights and equality under the law to all Americans. The era has had a lasting impact on American society – in its tactics, the increased social and legal acceptance of civil rights, and in its exposure of the prevalence and cost of racism. Two US Supreme Court decisions in particular serve as bookends of the movement: the 1896 ruling of Plessy v Ferguson, which upheld "separate but equal" racial segregation as constitutional doctrine; and 1954's Brown v Board of Education, which overturned Plessy. This was an era of new beginnings, in which some movements, such as Marcus Garvey's Universal Negro Improvement Association, were very successful but left little lasting legacy; while others, such as the NAACP's legal assault on state sponsored segregation, achieved modest results in its early years, as in, Buchanan v. Warley (1917) (zoning), making some progress but also suffering setbacks, as in Corrigan v. Buckley (1926) (housing), gradually building to key victories, including in Smith v. Allwright (1944) (voting), Shelley v. Kraemer (1948) (housing), Sweatt v. Painter (1950) (schooling) and Brown. In addition, the Scottsboro Boys cases led to a pair of 1935 rulings in Powell v. Alabama, and Norris v. Alabama, that served to make anti racism jurisprudence more prominent in the context of criminal justice. Following the civil war, the United States expanded the legal rights of African Americans. Congress passed, and enough states ratified, an amendment ending slavery in 1865 — the 13th amendment to the US constitution. This amendment only outlawed slavery; it provided neither citizenship nor equal rights. In 1868, the 14th amendment was ratified by the states, granting African Americans citizenship, whereby all persons born in the US were extended equal protection under the laws of the constitution. The 15th amendment (ratified in 1870) stated that race could not be used as a condition to deprive men of the ability to vote. During Reconstruction (1865–1877), northern troops occupied the South. Together with the Freedmen's Bureau, they tried to administer and enforce the new constitutional amendments. Many Black leaders were elected to local and state offices, and many others organized community groups, especially to support education. Reconstruction ended following the Compromise of 1877 between northern and southern White elites. In exchange for deciding the contentious presidential election in favor of Rutherford B. Hayes, supported by northern states, over his opponent, Samuel J. Tilden, the compromise called for the withdrawal of northern troops from the South. This followed violence and fraud in southern elections from 1868 to 1876, which had reduced Black voter turnout and enabled southern White Democrats to regain power in state legislatures across the South. The compromise and withdrawal of federal troops meant that such Democrats had more freedom to impose and enforce discriminatory practices. Many African Americans responded to the withdrawal of federal troops by leaving the South in the Kansas Exodus of 1879. The Radical Republicans, who spearheaded Reconstruction, had attempted to eliminate both governmental and private discrimination by legislation. Such effort was largely ended by the Supreme Court's decision in the civil rights cases, in which the court held that the 14th Amendment did not give Congress power to outlaw racial discrimination by private individuals or businesses.

Джеки Робинсонның баскетбол лигасының тұңғышы, 1947 жыл

Джеки Робинсон азаматтық құқық қозғалысының спорттағы алғашқысы болды, ол ірі лигада кәсіби спортпен айналысқан алғашқы афроамерикалық ретінде танымал. Робинсон 1947 жылдың 15 сәуірінде Үлкен Лига Бейсболының «Бруклин Доджерс» командасы сапында дебют жасады. Оның алғашқы ірі лига матчы АҚШ армиясы біріктірілместен бір жыл бұрын, «Браун против Білім беру кеңесі» ісі шешілместен жеті жыл бұрын, Роза Паркстің наразылығынан сегіз жыл бұрын және Мартин Лютер Кинг қозғалысты жетектегенге дейін өтті.

Лилия-ақ қозғалысы

Азамат соғысынан кейін афроамерикалық көшбасшылар Республикалық партияда өкілдік құруда маңызды прогресс жасады. Ең танымалдарының бірі – Норрис Райт Куни, 19 ғасырдың соңында Техас штатындағы Республикалық партия төрағасы. Бұл табыстар демократтарды қолдаған көптеген ақ нәсілді сайлаушылардың наразылығын тудырды. 1888 жылғы Техас Республикалық конвенциясында Куни ақ консерваторлардың афроамерикалықтарды партия басшылығынан ығыстыру және партияны бөлу үшін дүрлік шығаруға бағытталған әрекеттерін сипаттау үшін «лилия ақ қозғалысы» терминін енгізді. Бұл қозғалыстың күшейе түскен ұйымдасқан күш-жігері партиядан афроамерикалық көшбасшыларды бірте-бірте сызып тастады. Жазушы Майкл Фонтрой бұл күш-жігердің демократтармен үйлестірілгенін, 19-шы және 20-шы ғасырлардың басында Оңтүстікте афроамерикалықтарды сайлау құқығынан айыруға бағытталған кең қозғалыстың бір бөлігі болғанын айтады, бұл үшін сайлаушы тізіміне қатысты шектеулер күшейтілді. Бірнеше штаттарда популисттік-республикалық коалициялардың жеңісінен кейін, 19-шы ғасырдың соңында Демократиялық партия Оңтүстіктегі көптеген штаттық заң шығарушы органдарды қайта бақылауға алды. 1890 жылдан 1908 жылға дейін олар афроамерикалықтарды, ал кейбір штаттарда кедей ақтарды да сайлау құқығынан айырды. NAACP-тің қайта-қайта заңдық шағымдарына және кейбір табыстарына қарамастан, демократтар 1960 жылдарға дейін ақтардың алғашқы сайлауы сияқты афроамерикалықтардың сайлауға қатысуын шектеудің жаңа жолдарын ойлап табуды жалғастырды. Ұлттық деңгейде Республикалық партия афроамерикалықтардың мүдделерін қорғауға тырысты. 1901-1909 жылдары президент болған Теодор Рузвельт нәсілдік қатынастар мәселесінде қарама-қайшылықты ұстанымдарды танытты. Ол Оңтүстіктегі қамқорлық тағайындаулар бойынша Букер Т. Вашингтонның кеңесіне көп сенді. Ол Вашингтонды Ақ үйге кешкі асқа шақырып, нәсілшілдік көзқарастарға қарсы тұрды. Бірақ ол федералдық қызметкерлерді бөлу жүйесін енгізді және 1906 жылғы Браунсвилл дауасында бір-біріне қарсы куәлік беруден бас тартқан афроамерикалық сарбаздарды қатаң жазалады. 1912 жылы өзінің ізбасары Уильям Говард Тафтты жеңіп, Республикалық партияның кандидаттығына ие болу үшін Рузвельт Оңтүстікте «лилия ақ» саясатын ұстанды. 1912 жылы құрылған бұл прогрессивтік партия Солтүстікте афроамерикалықтардың құқықтарын қолдады, бірақ Оңтүстіктегі барлық афроамерикалық мүшелерін шеттетуге ұшырады. Конгресстегі республикашылар линчтерді тыйым салуға бағытталған федералдық заң жобаларын бірнеше рет ұсынды, бірақ олардың барлығы Оңтүстік блогының қарсылығына тап болды. 1920 жылы республикашылар линчтерге қарсылықты Республикалық Ұлттық конвенцияның платформасына енгізді. 20-шы ғасырдың басында Оңтүстікте, әсіресе афроамерикалық еркектерге қарсы линчтер көбейді. Сент-Луис штатынан ақ республикалық өкіл Леонидас С. Дайер NAACP-пен бірлесіп, Линчтерге қарсы заң жобасын Палатаға енгізу үшін жұмыс істеді, онда ол 1922 жылы маңызды қолдауға ие болды. Бірақ оның күш-жігері Сенаттағы Оңтүстік Демократиялық блогымен жеңіліске ұшырады, олар сол жылы, сондай-ақ 1923 және 1924 жылдары заң жобасын кешіктіру арқылы бұзды.

Following the Civil War, black leaders made substantial progress in establishing representation in the Republican Party. Among the most prominent was Norris Wright Cuney, the Republican Party chairman in the late 19th century Texas. These gains led to substantial discomfort among many white voters, who generally supported the Democrats. During the 1888 Texas Republican Convention, Cuney coined the term lily white movement to describe efforts by white conservatives to oust black people from positions of party leadership and incite riots to divide the party. Increasingly organized efforts by this movement gradually eliminated black leaders from the party. The writer Michael Fauntroy contends that the effort was coordinated with Democrats as part of a larger movement toward disenfranchisement of black people in the South at the end of the 19th and beginning of the 20th century by increasing restrictions in voter registration rules. Following biracial victories by a Populist Republican slates in several states, by the late 19th century the Democratic Party had regained control of most state legislatures in the South. From 1890 to 1908, they accomplished disenfranchisement of blacks and, in some states, many poor whites. Despite repeated legal challenges and some successes by the NAACP, the Democrats continued to devise new ways to limit black electoral participation, such as white primaries, through the 1960s. Nationally, the Republican Party tried to respond to black interests. Theodore Roosevelt, president 1901–1909, had a mixed record on race relations. He relied extensively on the backstage advice of Booker T. Washington regarding patronage appointments across the South. He publicly invited Washington to dinner at the White House, thereby challenging racist attitudes. On the other hand, he began the system of segregating federal employees; and he cracked down on black soldiers who refused to testify against each other in the Brownsville Affair of 1906. In order to defeat his successor William Howard Taft for the Republican nomination in 1912, Roosevelt pursued a Lily white policy in the South. This new progressive party of 1912 was supportive of black rights in the North, but excluded all black members in the South. Republicans in Congress repeatedly proposed federal legislation to prohibit lynching, which was always defeated by the Southern block. In 1920 Republicans made opposition to lynching part of their platform at the Republican National Convention. Lynchings, primarily of black men in the South, had increased in the decades around the turn of the 20th century. Leonidas C. Dyer, a white Republican Representative from St. Louis, Missouri, worked with the NAACP to introduce an anti lynching bill into the House, where he gained strong passage in 1922. His effort was defeated by the Southern Democratic block in the Senate, which filibustered the bill that year, and in 1923 and 1924.

Талапкерлік құқығынан айыру

Қаралардың азаматтық құқықтарына қарсыласқандар 1870 және 1880 жылдары сайлауларда экономикалық қысым көрсету және жиі зорлық-зомбылық қолданып, қара нәсілділерді сайлауға тіркелуден немесе дауыс беруден жаңылдырды. Миссисипи мен Каролинадағы «Қызыл жейделілер» және Луизианадағы «Ақ лига» сияқты жартылай әскери ұйымдар Демократиялық партия атынан ашық қорқыту тактикасын қолданды. 20 ғасырдың басында ақ демократтар басымдығын күзеген Оңтүстік штаттарының заң шығарушы органдары заңдар мен конституциялық қағидалардың жиынтығы арқылы жасы жеткен африкалық американдық сайлаушылардың басым бөлігін сайлау құқығынан айырды. Бұл талаптар барлық азаматтарға қатысты болғанымен, іс жүзінде олар қараларға, кедей ақтарға (және Техастағы мексикалық американдықтарға) бағытталған және субъективті түрде қолданылды. Тексас университетінің саясатқа арналған сайтындағы «Президенттік және аралық сайлаулардағы қатысу» деген бетте Оңтүстік штаттарында осы ережелер күшке енген кезде дауыс беру көрсеткішінің күрт төмендегені және осы шаралардың ұзақтығы көрсетілген. Мысалы, Миссисипи 1890 жылы жаңа конституцияны қабылдады, онда сайлау салығы, сауаттылық сынақтары (ақ тіркеушілердің қалауынша шешілетін) және тұру орнын растау үшін күрделі тіркемелер көзделген, бұл тіркеле алатын қаралардың санын едәуір азайтты. Бұл мәселе Жоғарғы сотта қарастырылды. 1898 жылы «Уильямс Миссисипиге қарсы» ісінде сот штаттың әрекетін қолдады. Басқа Оңтүстік штаттары «Миссисипи жоспарын» жылдам қабылдады, ал 1890 мен 1908 жылдар аралығында он штат қаралардың көпшілігін және көптеген кедей ақтарды сайлау құқығынан айыратын жаңа конституцияларды қабылдады. Штаттар осы топтарды сайлау құқығынан айыруды ондаған жылдар бойы жалғастырды, 1960 жылдардың ортасына дейін федералды заңнама конституциялық дауыс беру құқықтарын қадағалау және сақтауды қамтамасыз еткенше. Ең көп зардап шеккендер қаралар болды, олардың көптеген Оңтүстік штаттарындағы сайлауға қатысуы нөлге дейін төмендеді. Кедей ақтар да сайлау құқығынан айырылды. Мысалы, 1941 жылы Алабама штатында 600 000 кедей ақ және 520 000 қара сайлау құқығынан айырылды. 20 ғасырда ғана афроамерикандықтардың осындай ережелерге қарсы Жоғарғы соттағы іс-қимылдары белгілі бір табысқа жетті. 1915 жылы «Гуинн АҚШ-қа қарсы» ісінде сот Оклахома штатының «әжелік ереженің» конституцияға қайшы екенін жариялады. Шешім әжелік ережені қолданған барлық штаттарға әсер еткенімен, штат заң шығарушылары сайлау құқығын жоюды жалғастыру үшін жаңа тәсілдерді жылдам пайдаланды. Әр ереже немесе заң жеке қарастырылуы керек болды. 1909 жылы құрылған NAACP осындай көптеген ережелерге қарсы сотқа жүгінді. Демократиялық партияның 20 ғасырдың басында Оңтүстік штаттарында кеңінен қолдана бастаған бір тәсілі – ақтардың алғашқы сайлауы болды, ол ондаған жылдар бойы сайлауға тіркелуге тырысқан азаматтардың сайлау құқығынан айырылуына себеп болды. Қараларға Демократиялық партияның алғашқы сайлауында дауыс беруге тыйым салу олардың жалғыз бәсекелестік сайлауда дауыс беруге мүмкіндігі жоқ екенін білдірді, өйткені Республикалық партия Оңтүстікте әлсіз болды. Ақтардың алғашқы сайлауы 1944 жылы «Смит пен Оллрайт» ісінде Жоғарғы сотпен тоқтатылғанша күшінде болды.

Opponents of black civil rights used economic reprisals and frequently violence at the polls in the 1870s and 1880s to discourage blacks from registering to vote or voting. Paramilitary groups such as the Red Shirts in Mississippi and the Carolinas, and the White League in Louisiana, practiced open intimidation on behalf of the Democratic Party. By the turn of the 20th century, white Democratic dominated Southern legislatures disfranchised nearly all age eligible African American voters through a combination of statute and constitutional provisions. While requirements applied to all citizens, in practice, they were targeted at blacks and poor whites (and Mexican Americans in Texas), and subjectively administered. The feature "Turnout in Presidential and Midterm Elections" at the following University of Texas website devoted to politics, shows the drastic drop in voting as these provisions took effect in Southern states compared to the rest of the US, and the longevity of the measures. Mississippi passed a new constitution in 1890 that included provisions for poll taxes, literacy tests (which depended on the arbitrary decisions of white registrars), and complicated record keeping to establish residency, which severely reduced the number of blacks who could register. It was litigated before the Supreme Court. In 1898, in Williams v. Mississippi, the Court upheld the state. Other Southern states quickly adopted the "Mississippi plan", and from 1890 to 1908, ten states adopted new constitutions with provisions to disfranchise most blacks and many poor whites. States continued to disfranchise these groups for decades, until mid 1960s federal legislation provided for oversight and enforcement of constitutional voting rights. Blacks were most adversely affected, and in many southern states black voter turnout dropped to zero. Poor whites were also disfranchised. In Alabama, for instance, by 1941, 600,000 poor whites had been disfranchised, as well as 520,000 blacks. It was not until the 20th century that litigation by African Americans on such provisions began to meet some success before the Supreme Court. In 1915 in Guinn v. United States, the Court declared Oklahoma's 'grandfather clause' to be unconstitutional. Although the decision affected all states that used the grandfather clause, state legislatures quickly employed new devices to continue disfranchisement. Each provision or statute had to be litigated separately. The NAACP, founded in 1909, litigated against many such provisions. One device which the Democratic Party began to use more widely in Southern states in the early 20th century was the white primary, which served for decades to disfranchise the few blacks who managed to get past barriers of voter registration. Barring blacks from voting in the Democratic Party primaries meant they had no chance to vote in the only competitive contests, as the Republican Party was then weak in the South. White primaries were not struck down by the Supreme Court until Smith v. Allwright in 1944.

Қылмыстық құқық және линчтеу

1880 жылы АҚШ Жоғарғы Соты «Штраудерге қарсы Батыс Вирджиния» ісінде афроамерикандықтарды қазылар алқасынан шеттетуге болмайтынын қабылдады. Дегенмен, 1890 жылдан бастап жаңа штат конституциялары мен сайлау заңдары арқылы Оңтүстік афроамерикандықтарды құқығынан айырды, оларды дауыс берушілерге ғана шектелген қазылар алқасының құрамына қатысудан мүлдем шеттетуге мүмкіндік берді. Бұл оларды ақ нәсілді сот жүйесінің қарсылығына тап болды. Кейбір штаттарда, әсіресе Алабамада, қылмыстық сот жүйесі арқылы түрмелік еңбек жүйесін қайта жаңғыртуға тырысты. Штат афроамерикандық ер адамдарды жылдарға бас бостандығынан айырды, олар еңбек еткен кезде жалақы алмады. Штат тұтқындарды «Теннесси көмір, темір және теміржол компаниясы» сияқты жеке компанияларға жалға берді, бұл «АҚШ Болат корпорациясының» еншілес компаниясы болып табылатын және олардың еңбегі үшін штатқа төлем жасады. Штат пайда тапқандықтан, жүйе одан да көп ер адамдарды түрмеге қамауға ынталандырды, олардың көп бөлігі афроамерикандықтар еді. Сондай-ақ, бұл тұтқындарға қатысты бақылаудың жетіспеушілігіне әкелді. Соттан тыс жазалау одан да қатыгездікпен жасалды. 19-шы ғасырдың соңғы онжылдығы мен 20-шы ғасырдың басында ақ нәсілділердің қара нәсілді ер адамдарды мыңдаған санда дарға асуы жиі болды, кейде штат қызметкерлерінің тікелей көмегімен, көбінесе Оңтүстік штаттарында. Бұл қылмыстардың ешқайсысы үшін ешбір ақ нәсілді адам жауапкершілікке тартылмады. Ақ нәсілділер дарға асудан қорғалғандықтарына сонша сенімді болғандықтан, олар құрбандардың суретін түсіріп қана қоймай, олардан постқа арналған карточкалар да жасады. Реконструкция кезеңінің басындағы қысқа мерзімді зорлық-зомбылықтан кейін жоғалып кеткен «Ку-Клукс-Клан» 1915 жылы қайта пайда болды. Ол көбінесе 1910-1930 жылдар аралығында ең жылдам өсімді көрсеткен Оңтүстік және Орта Батыс қалаларында өркендеді. Әлеуметтік тұрақсыздық жұмыс орындары мен тұрғын үй үшін күшті бәсекелестікке әкелген нәсілдік шиеленістерге ықпал етті. Адамдар KKK ұйымдарына қосылды, өйткені американдық қоғамдағы өз орнына алаңдады, себебі қалалар индустрияландыру, оңтүстіктен ақ және қара нәсілділердің көші-қоны және негізінен оңтүстік және шығыс Еуропадан иммиграция толқындарының нәтижесінде тез өзгеріп жатты. Бастапқыда KKK өзін мүшелерінің жағдайын жақсартуға арналған әдепкі бауырластық ұйым ретінде көрсетті. KKK-ның қайта өркендеуіне «Ұлттың туысы» фильмі әсер етті, ол бұрынғы Кланды дәріптеді және сол дәуірдегі қара нәсілділерге қатысты нәсілшіл стереотиптерді көрсетті. Клан саяси жұмылдыруға баса назар аударды, бұл оған Индиана сияқты штаттарда билікке ие болуға мүмкіндік берді, олардың платформасы расизмді иммигранттарға қарсы, антисемит, антикатолик және антипрофсоюздық риторикамен біріктірді, сонымен қатар дарға асуды қолдады. Ол шамамен 1925 жылы мүшелерінің саны мен ықпалының ең жоғары деңгейіне жетті, бірақ қарсыластары жұмылдырылғаннан кейін тез төмендеді. Республикашылар дарға асуды федералды қылмыс деп жариялау үшін бірнеше рет заң жобаларын енгізді, бірақ олар Оңтүстік блогымен жеңіліп қалды. 1920 жылы республикашылар дарға асуға қарсы заң жобасын өздерінің платформасының бір бөлігіне қосты және палатада үлкен көпшілік дауысымен қабылдады. Сенаттағы оңтүстік демократтары заң жобасын дауысқа салуға жол бермеу үшін бірнеше рет кешіктіру тактикасын қолданды және 1922, 1923 және 1924 жылдары заң шығару бағдарламасының қалған бөлігін кепілге алып, оны жеңді.

In 1880, the United States Supreme Court ruled in Strauder v. West Virginia, that African Americans could not be excluded from juries. However, beginning in 1890 with new state constitutions and electoral laws, the South effectively disfranchised blacks in the South, which routinely disqualified them for jury duty which was limited to voters. This left them at the mercy of a white justice system arrayed against them. In some states, particularly Alabama, the state used the criminal justice system to reestablish a form of peonage, through the convict lease system. The state sentenced black males to years of imprisonment, which they spent working without pay. The state leased prisoners to private employers, such as Tennessee Coal, Iron and Railroad Company, a subsidiary of United States Steel Corporation, which paid the state for their labor. Because the state made money, the system created incentives for the jailing of more men, who were disproportionately black. It also created a system in which treatment of prisoners received little oversight. Extrajudicial punishment was more brutal. During the last decade of the 19th century and the first decades of the 20th century, white vigilante mobs lynched thousands of black males, sometimes with the overt assistance of state officials, mostly within the South. No whites were charged with crimes in any of those murders. Whites were so confident of their immunity from prosecution for lynching that they not only photographed the victims, but made postcards out of the pictures. The Ku Klux Klan, which had largely disappeared after a brief violent career in the early years of Reconstruction, reappeared in 1915. It grew mostly in industrializing cities of the South and Midwest that underwent the most rapid growth from 1910 to 1930. Social instability contributed to racial tensions that resulted from severe competition for jobs and housing. People joined KKK groups because they were anxious about their place in American society, as cities were rapidly changed by a combination of industrialization, migration of blacks and whites from the rural South, and waves of increased immigration from mostly rural southern and eastern Europe. Initially the KKK presented itself as another fraternal organization devoted to betterment of its members. The KKK's revival was inspired in part by the movie Birth of a Nation, which glorified the earlier Klan and dramatized the racist stereotypes concerning blacks of that era. The Klan focused on political mobilization, which allowed it to gain power in states such as Indiana, on a platform that combined racism with anti immigrant, anti Semitic, anti Catholic and anti union rhetoric, but also supported lynching. It reached its peak of membership and influence about 1925, declining rapidly afterward as opponents mobilized. Republicans repeatedly introduced bills in the House to make lynching a federal crime, but they were defeated by the Southern block. In 1920 the Republicans made an anti lynching bill part of their platform and achieved passage in the House by a wide margin. Southern Democrats in the Senate repeatedly filibustered the bill to prevent a vote, and defeated it in the 1922, 1923 and 1924 sessions as they held the rest of the legislative program hostage.

Шаруашылық және кiшiлер

Ақ қоғам сондай-ақ қараларды экономикалық тәуелділікте немесе шеттету жағдайында ұстады. 20-ғасырдың басында Оңтүстіктегі қара шаруалардың көпшілігі паймен жұмыс істеушілер немесе жерді жалға алушылар болып жұмыс істеді, ал жер иеленушілердің саны салыстырмалы түрде аз болды. Жұмыс берушілер мен кәсіподақтар афроамерикандықтарды ең төмен жалақы төленетін және ең қолайсыз жұмыстарға шектеді. Тұрақты, жақсы жалақы төленетін жұмыс орындарының жетіспеуіне байланысты, Pullman Porter сияқты немесе қонақүй есік қадасы сияқты қарапайым лауазымдар Солтүстіктегі қара қауымдастықтарында беделді болып саналды. Темір жол желілерінің кеңеюі олардың Оңтүстікте жұмысшыларды іздеуін білдірді, және ондаған мыңдаған қара адамдар, мысалы, Ұлы көші-қон кезеңінде Пенсильвания темір жолында жұмыс істеу үшін Солтүстікке көшті. 1900 жылы Вирджиния штатында өткен жылдық Хэмптон негрлер конференциясында сөз сөйлеген пастор Мэттью Андерсон былай деді: "Жалақы табудың көптеген салаларында шекаралар Солтүстікте Оңтүстікке қарағанда әлдеқайда қатаң тартылған. Солтүстікте, әсіресе қалаларда, қара жұмысшыларды жоғары жалақы төленетін барлық салалардан шеттетуге бағытталған күш-жігер байқалады, бұл оның экономикалық жағдайын жақсартуды тіпті Оңтүстіктегіден де қиындатады."

Қара кәсіпкерліктің алтын дәуірі

Расалық қатынастардың ең төмен нүктесі 20 ғасырдың басында саяси және құқықтық құқықтар тұрғысынан желісті. Афроамерикандықтар күшейе түсті, бірақ бір-бірінен оқшауланды. Дегенмен, ақ нәсілді қоғамнан оқшауланған афроамерикандық кәсіпкерлер, кәсіби мамандарды қамтитын, афроамерикандық тұтынушыларға бағытталған өркендеген бизнестер құрды. Қалалық аймақтарда, солтүстік және оңтүстікте, афроамерикандықтардың саны мен табысы өсті, шаштараздықтан бастап сақтандыру компанияларына дейін кең ауқымды бизнеске мүмкіндіктер ашты. Қоғамдық жерлеушілер өздерінің қауымдастықтарында ерекше орын алды және көбінесе саяси рөл атқарды, өйткені олар көпке танымал болды және көптеген сайлаушыларын білді. Тарихшы Джулиет Уокер 1900-1930 жылдарды "афроамерикандық бизнестің алтын ғасыры" деп атады. Ұлттық Негр Бизнес Лигасының мәліметтері бойынша, афроамерикандықтарға тиесілі бизнес саны 1900 жылы 20 мыңнан 1914 жылы 40 мыңға дейін жылдам өсті. 1900 жылы 450 жерлеуші болса, осы кезеңде 1000-ға жетті. Афроамерикандықтарға тиесілі дәріханалардың саны 250-ден 695-ке дейін өсті. Жергілікті бөлшек саудагерлер – олардың көпшілігі шағын болды – 10 000-нан 25 000-ға дейін өсті. Ең танымал кәсіпкерлердің бірі – Мадам С. Дж. Уокер (1867–1919), ол алғашқы сәтті шаш түзеу әдісін жасауының нәтижесінде құрылған Мадам С. Дж. Уокер Өндіріс компаниясы деп аталатын ұлттық франчайзинг бизнесін құрды. Букер Т. Вашингтон, Ұлттық Негр Бизнес Лигасын басқарған және Таскиги институтының президенті болған, афроамерикандық бизнестің ең көрнекті жақтаушысы болды. Ол жергілікті кәсіпкерлерді ұлттық лигаға тіркеу үшін қаладан қалаға сапарлады. Чарльз Клинтон Сполдинг (1874–1952), Вашингтонның серігі, өз заманындағы ең көрнекті афроамерикандық бизнес-лидері болды. 1930 жылдары ол президент Франклин Д. Рузвельтке кеңесші болды, мақсаты – афроамерикандық саяси элитаның қалыптасуына көмектесу. Ол Солтүстік Каролина Өмірді сақтандыру компаниясын құрды, ол Американың ең ірі афроамерикандық бизнесіне айналды, оның өліміне қарай активтері 40 миллион доллардан асты. Афроамерикандық бизнес қалалық аймақтарда өркендегенмен, афроамерикандықтардың басым көпшілігі тұратын Оңтүстік ауылдарында ауыр қиындықтарға тап болды. Афроамерикандықтар мақта немесе темекі сияқты бір ғана ақшалық дақылға тәуелді фермерлер болды. Олар негізінен жергілікті ақ нәсілді саудагерлермен сауда жасады. Бұл себебі, жергілікті дүкендер несие берді, яғни шаруашылық пен отбасыға қажетті заттарды, соның ішінде құрал-жабдықтар, тұқымдар, азық-түлік және киім-кешектерді өнім жиналғанға дейін төленетін несиелік жүйе бойынша қамтамасыз етті. Афроамерикандық бизнесмендердің осы бизнеске қатынасуына жеткілікті несиелік мүмкіндік болмады. Шындығында, бай афроамерикандықтардың саны аз болды; олардың көпшілігі жылдам өсіп келе жатқан қалаларда жылжымайтын мүлікпен айналысатын адамдар болды, мысалы, Мемфистегі Роберт Черч.

The nadir of race relations was reached in the early 20th century, in terms of political and legal rights. Blacks were increasingly segregated. Cut off from the larger white community, however, black entrepreneurs succeeded in establishing flourishing businesses that catered to a black clientele, including professionals. In urban areas, north and south, the size and income of the black population was growing, providing openings for a wide range of businesses, from barbershops to insurance companies. Undertakers had a special niche in their communities, and often played a political role, as they were widely known and knew many of their constituents. Historian Juliet Walker calls the 1900s 1930s the "Golden age of black business." According to the National Negro Business League, the number of black owned businesses doubled rapidly, from 20,000 in 1900 to 40,000 in 1914. There were 450 undertakers in 1900, rising to 1000 in this time period. The number of black owned drugstores rose from 250 to 695. Local retail merchants—most of them quite small—jumped from 10,000 to 25,000. One of the most famous entrepreneurs was Madame C. J. Walker (1867–1919), who built a national franchise business called Madame C. J. Walker Manufacturing Company, based on her development of the first successful hair straightening process. Booker T. Washington, who ran the National Negro Business League and was president of the Tuskegee Institute, was the most prominent promoter of black business. He traveled from city to city to sign up local entrepreneurs into the national league. Charles Clinton Spaulding (1874–1952), an ally of Washington, was the most prominent black American business leader of his day. Behind the scenes he was an advisor to President Franklin D. Roosevelt in the 1930s, with the goal of promoting a black political leadership class. He founded North Carolina Mutual Life Insurance Company, which became America's largest black owned business, with assets of over $40 million at his death. Although black business flourished in urban areas, it was severely handicapped in the rural South where the great majority of blacks lived. Blacks were farmers who depended on one cash crop, typically cotton or tobacco. They chiefly traded with local white merchants. The primary reason was that the local country stores provided credit, that is the provided supplies the farm and family needed, including tools, seeds, food and clothing, on a credit basis until the bill was paid off at harvest time. Black businessmen had too little access to credit to enter this business. Indeed, there were only a small number of wealthy blacks; overwhelmingly they were real estate speculators in the fast growing cities, typified by Robert Church in Memphis.

Сауда департаментінің негрлік істер бөлімі

Азшылық кәсіпкерлігі 1927 жылы ұлттық күн тәртібіне енді, ол кезде сауда министрі Герберт Гувер ақ және қара бизнесмендерге қара тұтынушыға қалай қол жеткізу туралы кеңес беру және ақпарат тарату үшін Негр істері бөлімін құрды. Кәсіпкерлік Франклин Рузвельттің «Жаңа мәміле» бағдарламасында қарастырылмады. Бірақ 1940 жылы ол соғысқа дайындыққа көшкенде, осы агенттікті қара бизнеске қорғаныс келісімшарттарын алуға көмектесу үшін пайдаланды. Қара бизнесі көбінесе өндіріске бағытталмаған және ірі келісімшарттарды алу үшін жеткіліксіз үлкен болды. 1953 жылы президент Эйзенхауэр осы агенттікті таратып жіберді.

Қорғаныс мердігерлерінің кемсітусіз жұмысқа алуы туралы жарлықтар

Президент Рузвельт екі жарлық шығарды, олар қорғаныс өнеркәсібінің мердігерлерін нәсілдік дискриминацияға қарамастан жұмысқа алуға, жоғарылатуға және жұмыстан босатуға бағытталды. Батыс жағалаудағы кеме жасаушылықтар және басқа да салаларда афроамерикандықтар білікті және жақсы жалақы төленетін жұмыстар мен басшылық лауазымдарға көбірек қол жеткізе бастады.

Қара шіркеу

Қоғамдық өмірдің орталығы ретінде қара шіркеулер азаматтық құқықтар қозғалысының маңызды лидерлері мен ұйымдастырушылары болды. Олардың қара қауым үшін басты орталық ретіндегі тарихы және қара және ақ халықтар арасындағы байланыс құру мүмкіндігі оларды осы мақсатқа табиғи түрде бейімдеді. Осы кезеңде тәуелсіз қара шіркеулер қалыптасып, олардың лидерлері әдетте қоғамда да ықпалды тұлғалар болды. Азамат соғысы кезінде және одан кейін қаралар ақ шіркеулерден және Оңтүстік баптистер конвенциясынан шығып, ақтардың бақылауынан еркін өз шіркеулерін құрды. Солтүстік бірлестіктерінің көмегімен олар жылдам түрде штаттық конвенцияларды құрып, 1895 жылға қарай бірнеше бірлестікті қара ұлттық баптистер конвенциясына біріктірді – қаралар арасындағы осы деноминацияның алғашқысы. Бұған қоса, Африкалық методисттік епископалдық (AME) шіркеуі және AME Zion шіркеуі сияқты тәуелсіз қара деноминациялары Оңтүстікте жүздеген мың жаңа ізбасарларды тартты және бүкіл аймақ бойынша AME шіркеулерін құрды. Шіркеулер қоғамдық өмірдің орталықтары болды, әсіресе білім беруді ұйымдастыруда. Қасиетті Мартин Лютер Кинг кіші – кейінгі азаматтық құқықтар қозғалысына қатысқан көптеген белгілі қара дін қызметкерлерінің бірі ғана. Ральф Дэвид Абернати, Джеймс Бевел, Бернард Ли, Джозеф Лоуэри, Фред Шаттлсворт және К.Т. Вивиан – осы қозғалыстағы белгілі дін қызметкерлері мен белсенділердің қатарында. Олар 1950-1960 жылдардағы қозғалыстың соңғы жылдарында ерекше маңызға ие болды.

Білім берудің өсуі

Білімділікті алға басудың басты жолы деп есептеліп, жарыс үшін өте маңызды болғандықтан, көптеген дарынды қара нәсілділер мұғалімдікке бағытталды, бұл мамандық жоғары құрметке ие болды. Оңтүстіктегі қара нәсілділерге арналған бөлек мектептер жеткіліксіз қаржыландырылып, ауылдық жерлерде қысқартылған кесте бойынша жұмыс істеді. Дегенмен, Вашингтон қаласында федералдық қызметкерлер ретінде қара және ақ мұғалімдердің жалақысы бірдей болды. Солтүстіктегі ең үздік қара нәсілді мұғалімдер жоғары білім алып, беделді мектептерде сабақ берді, олар Чикаго, Вашингтон және Нью-Йорк сияқты қалалардағы келешектегі көшбасшыларды тәрбиеледі, аталған қалалардың қара нәсілді халқы 20 ғасырда Ұлы көші-қон кезеңінде көбейді. Білім беру 19 ғасырдағы қара нәсілділердің маңызды жетістіктерінің бірі болды. Қайта құру үкіметтеріндегі қара нәсілділер Оңтүстік штаттарының әрқайсысында мемлекеттік білім беру жүйесін құруды қолдады. Қиындықтарға қарамастан, азат болғандардың білімге деген ынтасы өте зор болғандықтан, 1900 жылға қарай афроамерикалық қауым Оңтүстікте 30 000 афроамерикалық мұғалімді оқытып, жұмысқа орналастырды. Сонымен қатар, қара нәсілді халықтың көп бөлігі сауатты болды. Сол жылдары барлық мұғалімдер толық төрт жылдық колледжді бітірмегенімен, нормалды мектептердің қысқа мерзімді оқу бағдарламалары Солтүстікте де, Оңтүстікте де жаңадан құрылған көптеген қауымдастықтарға мұғалімдер даярлау жүйесінің бір бөлігі болды. Афроамерикалық мұғалімдер көптеген балалар мен ересектердің білім алуына көмектесті. Солтүстік одақтары афроамерикалық мұғалімдерді оқыту үшін нормалды мектептер мен колледждерді қаржыландыруға, сондай-ақ басқа да кәсіби мамандықтарды дамытуға көмектесті. Америкалық миссионерлік қауымдастығы, негізінен конгрегациялық және пресвитериан шіркеулерінің қолдауымен, Оңтүстіктегі көптеген жеке мектептер мен колледждерді қаржыландыруға және оларды кадрлармен қамтамасыз етуге көмектесті, олар қара қауымдастықтарымен бірлесіп мұғалімдер мен басқа да көшбасшыларды тәрбиеледі. 20 ғасырдың ірі өнеркәсіпшілерінің бірі, мысалы, Рочестер, Нью-Йорк қаласының Джордж Истманы қайырымдылықпен айналысып, Тускиги институты сияқты қара нәсілді білім беру мекемелеріне үлкен қаржылық көмек көрсетті. 1862 жылы АҚШ Конгресі Моррилл заңын қабылдады, ол әр штатқа жер гранты колледжін ашу үшін федералдық қаржыландыруды белгіледі, бірақ 17 штат қара нәсілді студенттерді өздерінің жер гранты колледждеріне қабылдаудан бас тартты. Осыған жауап ретінде Конгресс 1890 жылы екінші Моррилл заңын қабылдады, ол қара нәсілділерді өздерінің жер гранты колледждерінен шеттетуге рұқсат берген штаттардан бөлек мекемелер ашуды және қаражатты тең бөлуді талап етті. Екінші Моррилл заңына жауап ретінде құрылған колледждер бүгінгі тарихи қара нәсілді колледждер мен университеттерге (HBCU) айналды, және жеке HBCU және Солтүстік пен Батыстағы бөлектелмеген колледждермен бірге афроамерикалықтарға жоғары білім алу мүмкіндігін ұсынды. Жер гранты колледждерінің федералдық қаржыландырумен жұмыс істейтін кеңейту агенттері ғылыми егіншілік және үй шаруашылығы туралы білімді ауылдық қауымдастықтарға таратты, ал HBCU агенттері қара фермерлер мен отбасыларға баса назар аударды. 19 ғасырда қара нәсілділер Оңтүстік пен Солтүстікте бауырластық ұйымдар құрды, соның ішінде әйелдер клубтарының саны да артты. Олар қара нәсілді қауымдастықтар үшін білім беру, денсаулық сақтау және әл-ауқатты арттыратын мекемелерді құрып, қолдады. 20 ғасырдың басында қара нәсілді ерлер мен әйелдер өмір бойы қызмет ету және ынтымақтастық үшін қосымша желілер құру мақсатында өздерінің колледждік бауырластықтары мен әйелдер қауымдастықтарын құруға кірісті. Мысалы, Альфа Фи Альфа – алғашқы қара нәсілді колледждер аралық бауырластық 1906 жылы Корнелл университетінде құрылды. Бұл – сегрегация кезінде тәуелсіз қауымдастық өмірін нығайтқан жаңа ұйымдардың бір бөлігі болды. Тускиги Африкаға өнеркәсіптік білім беруді таратуда жетекші рөл атқарды, әдетте шіркеу миссионерлік күш-жігерімен бірлесіп.

Continuing to see education as the primary route of advancement and critical for the race, many talented blacks went into teaching, which had high respect as a profession. Segregated schools for blacks were underfunded in the South and ran on shortened schedules in rural areas. Despite segregation, in Washington, DC by contrast, as Federal employees, black and white teachers were paid on the same scale. Outstanding black teachers in the North received advanced degrees and taught in highly regarded schools, which trained the next generation of leaders in cities such as Chicago, Washington, and New York, whose black populations had increased in the 20th century due to the Great Migration. Education was one of the major achievements of the black community in the 19th century. Blacks in Reconstruction governments had supported the establishment of public education in every Southern state. Despite the difficulties, with the enormous eagerness of freedmen for education, by 1900 the African American community had trained and put to work 30,000 African American teachers in the South. In addition, a majority of the black population had achieved literacy. Not all the teachers had a full 4 year college degree in those years, but the shorter terms of normal schools were part of the system of teacher training in both the North and the South to serve the many new communities across the frontier. African American teachers got many children and adults started on education. Northern alliances had helped fund normal schools and colleges to teach African American teachers, as well as create other professional classes. The American Missionary Association, supported largely by the Congregational and Presbyterian churches, had helped fund and staff numerous private schools and colleges in the South, who collaborated with black communities to train generations of teachers and other leaders. Major 20th century industrialists, such as George Eastman of Rochester, New York, acted as philanthropists and made substantial donations to black educational institutions such as Tuskegee Institute. In 1862, the U. S. Congress passed the Morrill Act, which established federal funding of a land grant college in each state, but 17 states refused to admit black students to their land grant colleges. In response, Congress enacted the second Morrill Act of 1890, which required states that excluded blacks from their existing land grant colleges to open separate institutions and to equitably divide the funds between the schools. The colleges founded in response to the second Morill Act became today's public historically black colleges and universities (HBCUs) and, together with the private HBCUs and the unsegregated colleges in the North and West, provided higher educational opportunities to African Americans. Federally funded extension agents from the land grant colleges spread knowledge about scientific agriculture and home economics to rural communities with agents from the HBCUs focusing on black farmers and families. In the 19th century, blacks formed fraternal organizations across the South and the North, including an increasing number of women's clubs. They created and supported institutions that increased education, health and welfare for black communities. After the turn of the 20th century, black men and women also began to found their own college fraternities and sororities to create additional networks for lifelong service and collaboration. For example, Alpha Phi Alpha the first black intercollegiate fraternity was founded at Cornell University in 1906. These were part of the new organizations that strengthened independent community life under segregation. Tuskegee took the lead in spreading industrial education to Africa, typically in cooperation with church missionary efforts.

Кітапханалар

Қараларға арналған кітапхана қызметтерінің дамуы, әсіресе Оңтүстікте, жай жүргізілді және әсері аз болды. 20-шы ғасырдың басында олардың саны шектеулі болды және көбінесе жеке меншікте орналасқан еді. 1908 жылы құрылған Батыс Түсті филиалы, Оңтүстікте африкалық американдықтар үшін алғашқы қоғамдық кітапхана, Карнеги грантымен қаржыландырылған алғашқы осындай мекеме болды. Батыс Түсті филиалының құрылысынан кейін, мұндай нысандар басқа да жерлерде салынды, әсіресе қараларға арналған мектептермен байланыста.

Тоғаллу тоғызы

Brown v. Board of Education шешімінен кейін қоғамдық кітапханаларды, басқа да мекемелермен бірге, бөлінуді жоюға күш салынды. Мұндай жетістікке ұмтылғандардың жарқын мысалы – "Тугалу тоғызы". "Тугалу тоғызы" – 1961 жылы Миссисипи штатының Джексон қаласындағы қоғамдық кітапханадағы бөлінуді тоқтатуға батыл түрде ұмтылған афроамерикандық студенттер тобы (оның ішінде Джозеф Джексон кіші, Альберт Ласситер, Альфред Кук, Этель Сойер, Джеральдин Эдвардс, Эвелин Пирс, Дженис Джексон, Джеймс Брэдфорд және Мередит Андинг кіші). Бір күні олар "тек ақтарға арналған" бөлімшедегі кітаптарды беру бөлімінен философия кітабын сұрады, бірақ оларға бас тартылып, кітапханадан кетуі талап етілді. Олар қорқытуға қарамастан қалуды жөн көрді және қамауға алынды. Азаматтық құқықтар қозғалысы кезінде осындай оқиғалар көп болды, соның ішінде 1964 жылдың 7 наурызында Гринсбургтегі (Луизиана штаты) Аудубон аймақтық кітапханасының Сент-Гелена бөлімшесіне кіруге тырысқан "Сент-Гелена төртеуі". Студенттердің кітапханалардағы бейбіт наразылықтары азаматтық құқықтар қозғалысы кезінде және одан кейін де кітапханаларға қолжетімділікті кеңейтті. Уэйн және Ширли А. Виганд Jim Crow заманындағы оңтүстік штаттарындағы қоғамдық кітапханалардың бөлінуді жою тарихын жазды.

Ниагара қозғалысы және NAACP құрылуы

ХХ ғасырдың басында Букер Т. Вашингтон, әсіресе ақ нәсілді қауымдастықта, АҚШ-тағы афроамерикандықтардың ең ірі өкілі ретінде танылды. Тюскеги институтының жетекшісі Вашингтон өзін-өзі жетілдіруді уағыздады. Ол қара нәсілді адамдарды әлеуметтік теңдік талабын қоймай, "лайықты" екендерін дәлелдегенге дейін экономикалық жағдайларын жақсартуға баса назар аударуға шақырды. Ол көпшілік алдында Джим Кроу заңдарының және қысқа мерзімдік сегрегацияның жалғасуын қабылдады, бірақ жеке түрде заңдарға қарсы ұлттық сот істерін қаржыландыруға көмектесті. W. E. B. Ду Бойс және қара қауымдастықтың басқа өкілдері Вашингтонның сегрегацияны қолдауын қабылдамады. Оның жақын серіктестерінің бірі Уильям Монро Троттер 1905 жылы Бостонда сөз сөйлеген кезде Вашингтонға қарсылық білдіргені үшін тұтқындалды. Сол жылы Ду Бойс пен Троттер Ниагара шарлауының канадалық жағында қара белсенділердің жиынын өткізді. Олар жалпы еркек сайлау құқығын, нәсілдік сегрегацияның барлық түрлерін жоюды және Вашингтон басымдық берген кәсіптік біліммен ғана шектелмейтін, дискриминациясыз негізде білім беруді кеңейтуді талап ететін манифест жариялады. Ниагара қозғалысына Вашингтон белсенді түрде қарсылық көрсетті және 1908 жылға қарай ішкі дау-дамайларға байланысты ыдырады. Ду Бойс басқа қара көшбасшылармен және ақ белсенділермен, мысалы Мэри Уайт Овингтон, Освальд Гаррисон Виллард, Уильям Инглиш Уоллинг, Генри Московиц, Джулиус Розенталь, Лилиан Уолд, раввин Эмиль Г. Хирш және Стивен Уайзбен бірігіп, 1909 жылы Түсті терілі адамдардың құқығын қорғау жөніндегі ұлттық қауымдастықты (NAACP) құрды. Ду Бойс сондай-ақ оның "Кризис" журналының редакторы болды. NAACP алғашқы жылдары Джим Кроу заңдарына және сайлау құқығын шектеуге қарсы сот арқылы күреске баса назар аударды. Олар Бьюкененге қарсы Уорли ісінде Луисвилл, Кентукки штатының тұрғын үйлерді сегрегациялауды талап ететін қаулысын жойды. Сонымен қатар, олар Жоғарғы Соттың Оклахома штатының "бабалардың шарттары" туралы ережені жойған шешімін қабылдады, бұл көптеген сауатсыз ақ нәсілді сайлаушыларды Гиннге қарсы АҚШ (1915) ісінде афроамерикандық азаматтарды сайлау құқығынан айыратын заңнан босатты. Федералды мемлекеттік қызметтегі сегрегация президент Теодор Рузвельт кезінде басталды және президент Тафт кезінде де жалғасты. Президент Уилсон NAACP-тің наразылықтарын ескермей, кабинетінің бұл процесті күшейтуіне жол берді. NAACP бірінші дүниежүзілік соғыста афроамерикандықтарды офицерлер ретінде тағайындау үшін лоббилік жұмыс жүргізді. Ду Бойсқа әскерге шақыруға рұқсат берілді, бірақ ол медициналық комиссиядан өте алмады. 1915 жылы NAACP бүкіл елдегі қалаларда Ку-Клукс-Кланды бейнелеген Д.У. Гриффиттің "Ұлттың тууы" фильміне қарсы қоғамдық білім беру және наразылық акцияларын ұйымдастырды. Бостон және бірнеше басқа қалалар фильмнің көрсетілуіне тыйым салды.

At the turn of the 20th century, Booker T. Washington was regarded, particularly by the white community, as the foremost spokesman for African Americans in the US. Washington, who led the Tuskegee Institute, preached a message of self reliance. He urged blacks to concentrate on improving their economic position rather than demanding social equality until they had proved that they "deserved" it. Publicly, he accepted the continuation of Jim Crow and segregation in the short term, but privately helped to fund national court cases that challenged the laws. W. E. B. Du Bois and others in the black community rejected Washington's apology for segregation. One of his close associates, William Monroe Trotter, was arrested after challenging Washington when he came to deliver a speech in Boston in 1905. Later that year Du Bois and Trotter convened a meeting of black activists on the Canadian side of Niagara Falls. They issued a manifesto calling for universal manhood suffrage, elimination of all forms of racial segregation and extension of education—not limited to the vocational education that Washington emphasized—on a nondiscriminatory basis. The Niagara Movement was actively opposed by Washington, and had effectively collapsed due to internal divisions by 1908. Du Bois joined with other black leaders and white activists, such as Mary White Ovington, Oswald Garrison Villard, William English Walling, Henry Moskowitz, Julius Rosenthal, Lillian Wald, Rabbi Emil G. Hirsch, and Stephen Wise to create the National Association for the Advancement of Colored People (NAACP) in 1909. Du Bois also became editor of its magazine The Crisis. In its early years, the NAACP concentrated on using the courts to attack Jim Crow laws and disfranchising constitutional provisions. It successfully challenged the Louisville, Kentucky ordinance that required residential segregation in Buchanan v. Warley, It also gained a Supreme Court ruling striking down Oklahoma's grandfather clause that exempted most illiterate white voters from a law that disfranchised African American citizens in Guinn v. United States (1915). Segregation in the federal civil service began under President Theodore Roosevelt, and continued under President Taft. President Wilson allowed his cabinet to escalate the process, ignoring complaints by the NAACP. The NAACP lobbied for commissioning of African Americans as officers in World War I. It was arranged for Du Bois to receive an Army commission, but he failed his physical. In 1915 the NAACP organized public education and protests in cities across the nation against D. W. Griffith's film Birth of a Nation, a film that glamorized the Ku Klux Klan. Boston and a few other cities refused to allow the film to open.

Линчке қарсы іс-шаралар

NAACP негізінен жергілікті деңгейде жұмыс істеді, қара діни, кәсіби және бизнес элиталарын көптеген ірі қалаларда кездесетін форум қызметін атқаратын. Балтимор Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі азаматтық құқықтар мен Қаралардың күші қозғалысының күн тәртібіндегі мәселелер үшін күресте алғашқы қадам болды. Балтиморлық белсенділер 1930 және 1940 жылдары наразылықтарды ұйымдастыруда алғашқылардың бірі болды. Олар қалада тұрғын үйлердегі кемсітушілікке, мектептегі сегрегацияға, түрмедегі жағдайға және полицияның зорлық-зомбылығына қарсы күресті. NAACP бірінші және екінші дүниежүзілік соғыстар арасында қара нәсілділерді линчелеуге қарсы күреске көп күш жұмсады. Олар 1919 жылғы «Қызыл жаз» деп аталған, соғыстан кейінгі экономикалық және әлеуметтік шиеленістердің салдарынан туған, көптеген ірі өнеркәсіптік қалалардағы қалың нәсілдік тәртіпсіздіктерді зерттеді. «Қызыл жаз» барысында, көбінесе ақтардың шабуылдарына ұшыраса да, қаралар Чикаго және басқа қалаларда қарсы тұруды бастады. Ұйым 1919 жылдың қазан айында Арканзас штатының Филлипс округіне, Элейн қырғынын зерттеу үшін, кейіннен бас хатшысы болған Уолтер Ф. Уайтті жіберді. Сол жылы ауылдық тәртіпсіздіктер үшін бұл ерекше жағдай болды: кәсіподақ құруға тырысқан 200-ден астам қараша түсті фермерлер өлтірілді. Оларды ақ тәнділер және федералдық әскерлер өлтірді, себебі шериф орынбасарының шаруалардың кәсіподақ жиналысына жасаған шабуылынан бір ақ адам қаза тапқан еді. NAACP бір айдан кейін өлім жазасына кесілген он екі адамның шағымдарын ұйымдастырды, олардың куәліктері соққы және электр тогы арқылы алынған. «Мур Демпсиге қарсы» ісіндегі АҚШ Жоғарғы Сотының шешімі алдағы жылдары штаттардың қылмыстық сот жүйесіне федералдық соттардың қадағалауын едәуір кеңейтті. NAACP он жылдан астам уақыт бойы линчелеуге қарсы заң қабылдау үшін күресті. Нью-Йорк қаласындағы кеңселері әрбір құрбандықты белгілеу үшін «Кеше бір адам линчеленді» деген жазуы бар қара туды терезеден шығарып қоятын. Линчелеуге қарсы заң қабылдауға жасалған әрекеттер Оңтүстіктің күшті ықпалына байланысты сәтсіз аяқталды; Сенаттағы Оңтүстік демократтары Конгрестегі билікті бақылады. Мысалы, республикашылар 1922 жылы палатада линчелеуге қарсы заңның қабылдануын қамтамасыз еткенімен, Оңтүстік демократ сенаторлары Сенатта заң жобасын кешіктіріп, 1922, 1923 және 1924 жылғы заң шығару сессияларында жеңіске жетті. Өйткені лауазымдар тәжірибесіне сәйкес тағайындалатын және Оңтүстік бір партиялық аймақ болғандықтан, оның Демократиялық конгрессмендері Конгрестің екі палатасындағы маңызды төрағалықтарды бақылады. Оңтүстік линчелеуге қарсы барлық заң жобаларын тоқтатып тастады. NAACP Америка Еңбек Федерациясымен бірлесіп, Джон Джонстон Паркердің Жоғарғы Сотқа тағайындалуына қарсы табысты күресті жүргізді. Олар оның қара нәсілділердің сайлау құқығына қарсылығына және жұмысшыларға қарсы шешімдеріне қарсы болды. Бұл одақ және лоббистік науқан NAACP үшін маңызды болды, өйткені олар расизмге қарсы кеңінен қарсылық білдіру қабілетін көрсетті және еңбек қозғалысымен саяси одақ құруға алғашқы қадам болды. Теннесси штатының Браунсвилл қаласынан келген Элберт Уильямс 1940 жылы 20 маусымда азаматтық құқықтарды қорғау қызметі үшін линчеленген алғашқы NAACP мүшесі деп саналады. Ол сол жылы NAACP-тің өз қаласындағы қара нәсілді сайлаушыларды президенттік сайлауға тіркеу жөніндегі жұмысына қатысқан. Ақтар басқа NAACP мүшелерін нысанаға алып, оларды қорқытты және қауіпті сезінген бірнеше отбасыны қаладан қуды. Мен 4 жыл армияда голландтар мен француздарды азат ету үшін қызмет еттім, ал егер үйге оралғанда Алабамадағы немістердің маған зорлық көрсетуіне жол берсем, мен асылып қаламын. Жоқ, әсте! Мен армияға қара адам ретінде келдім, ал енді ер адам ретінде шығамын. 1940-1946 жылдар аралығында NAACP мүшелерінің саны 50 000-нан 450 000-ға дейін өсті.

The NAACP operated primarily at the local level, providing as forum that brought black religious, professional and business elites in most large cities. Baltimore was a pioneer in battling for issues that dominated the agendas of the post World War II civil rights and Black Power movements. Baltimore activists were protest pioneers during the 1930s and 1940s. They organized in the city to fight against housing discrimination, school segregation, prison conditions, and police brutality. The NAACP devoted much of its energy between the first and second world wars to mobilizing a crusade against the lynching of blacks. It investigated the serious race riots in numerous major industrial cities throughout the United States in what was called the "Red Summer of 1919," catalyzed by postwar economic and social tensions. Though primarily consisting of white on black attacks, Red Summer saw blacks begin to fight back, in Chicago and other cities. The organization sent Walter F. White, who later became its general secretary, to Phillips County, Arkansas in October 1919 to investigate the Elaine massacres. In that year, it was unusual for being a rural riot: more than 200 black tenant farmers were killed for trying to organize a union. They were murdered by roving white vigilantes and federal troops after a deputy sheriff's attack on a union meeting of sharecroppers left one white man dead. The NAACP organized the appeals for twelve men sentenced to death a month later, based on their testimony having been obtained by beating and electric shocks. The groundbreaking United States Supreme Court decision in Moore v. Dempsey, significantly expanded the Federal courts' oversight of the states' criminal justice systems in the years to come. The NAACP worked for more than a decade seeking federal anti lynching legislation. Its offices in New York City regularly displayed a black flag out the window—stating "A Man Was Lynched Yesterday"—to mark each outrage. Efforts to pass an anti lynching law foundered on the power of the Solid South; Southern Democrats in the Senate controlled power in Congress. For instance, while Republicans achieved passage in the House of an anti lynching law in 1922, Southern Democratic senators filibustered the bill in the Senate and defeated it in the 1922, 1923 and 1924 legislative sessions. Because positions were awarded by seniority and the South was a one party region, its Democratic congressmen controlled important chairmanships in both houses of Congress. The South defeated all anti lynching legislative bills. The NAACP led the successful fight, in alliance with the American Federation of Labor, to prevent the nomination of John Johnston Parker to the Supreme Court. They opposed him because of his opposition to black suffrage and his anti labor rulings. This alliance and lobbying campaign were important for the NAACP, both in demonstrating their ability to mobilize widespread opposition to racism and as a first step toward building political alliances with the labor movement. Elbert Williams of Brownsville, Tennessee, is believed to be the first NAACP member lynched for his civil rights activities, killed on June 20, 1940. He had been part of an NAACP effort in 1940 to register black voters in his city for that year's presidential election. Whites targeted other NAACP members, threatening them, and ran several families out of town who feared for their safety. I spent four years in the Army to free a bunch of Dutchmen and Frenchmen, and I'm hanged if I'm going to let the Alabama version of the Germans kick me around when I get home. No sirree bob! I went into the Army a nigger; I'm comin' out a man. From 1940 to 1946, the NAACP's membership grew from 50,000 to 450,000.

Американдық-еврейлік қолдау

Америкалық еврей қауымдастығының көптеген өкілдері азаматтық құқық қозғалысын үнсіз немесе белсенді түрде қолдады. NAACP-тің бірнеше негізін қалаушылары еврейлер болды, ал 20-ғасырдың соңында оның көптеген ақ мүшелері мен жетекші белсенділері еврей қауымынан шықты. Еврей меценаттары NAACP және басқа да азаматтық құқықтарды қорғау ұйымдарын, сондай-ақ афроамерикалықтарға арналған мектептерді белсенді түрде қолдады. Еврей меценаты Джулиус Розенвальд Оңтүстіктің ауылдық аймақтарындағы қара нәсілді жастар үшін мыңдаған бастауыш және орта мектептердің салынуына көмектесті; мемлекеттік мектеп жүйесі бөлінген еді және қара нәсілді білім беру орындары тарихи тұрғыдан жеткіліксіз қаржыландырылған. Букер Т. Вашингтон және Таскеги университетімен серіктесе отырып, Розенвальд қаржылай қолдау қорын құрды, ол құрылысқа бастапқы қаражатты ұсынды. Таскеги институтының архитекторлары мектептердің үлгілік жоспарларын жасады. Қара нәсілді қауымдар мұндай мектептерге қаражат жинау үшін екі есе салық төледі, бұл қауымдық қаржыны қажет етті. Ауылдық аймақтардағы тұрғындардың көп бөлігі қара нәсілділер еді. Мектептерге мемлекеттік қаражат бөлінді, ал қара нәсілділер қоғамдық шаралар арқылы, жер мен еңбек күшін ұсыну арқылы, кейде үйлеріне екінші ипотека рәсімдеу арқылы қосымша қаражат жинады. Ынтымақтастықты ынталандыру үшін Розенвальд ақ мектеп жүйелерінен мектептерді мақұлдау арқылы қолдау көрсетуді талап етті. Бір кезде Оңтүстіктің ауылдық аймақтарындағы қара нәсілді балалардың қырық пайызы Розенвальдтың бастауыш мектептерінде білім алды; барлығына жуық 5000 мектеп салынды. Розенвальд Говард, Диллард және Фиск университеттері сияқты қара нәсілді жоғары білім орындарына да үлес қосты. 2000 жылы PBS телеарнасының "Swastika to Jim Crow" атты туындысы еврейлердің азаматтық құқық қозғалысына қатысуын талқылады. Онда Екінші дүниежүзілік соғыстың Холокостінен қашқан немесе аман қалған еврей ғалымдары Оңтүстік мектептерінде сабақ беріп, қара нәсілді студенттерге жеткендері айтылды: 1930 және 1940 жылдары еврей босқындары профессорлар Оңтүстік қара колледждеріне келген кезде, қара нәсілділер мен еврейлер арасындағы ашық сымбаттастық тарихы болды және шынайы тиімді ынтымақтастық мүмкіндігі пайда болды. Профессор Эрнст Борински қара және ақ нәсілділердің бір-бірімен қатар отыратын кешкі ас ұйымдастырды – бұл қарапайым, бірақ революциялық әрекет еді. Қара студенттер Еуропада осы ғалымдардың басынан өткен қиындықтарға түсінікпен қарады және оларға басқа ақ нәсілділерге қарағанда көбірек сенді. Шын мәнінде, қара студенттер, сондай-ақ Оңтүстік ақ нәсілді қауымдастықтың мүшелері осы босқындарды "бір түрлі түсті адамдар" деп қарады. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, әсіресе, Америка еврей комитеті, Америка еврей конгресі және Жаландауға қарсы лига (ADL) сияқты ұйымдар азаматтық құқықтарды түрлі арналар арқылы белсенді түрде ілгерілетуге кірісті.

Many from the American Jewish community tacitly or actively supported the civil rights movement. Several co founders of the NAACP, themselves, were Jewish and, in the latter part of the 20th century, many of its white members and leading activists came from within the Jewish community. Jewish philanthropists actively supported the NAACP and various other civil rights groups, as well as schools for African Americans. The Jewish philanthropist Julius Rosenwald supported the construction of thousands of primary and secondary schools for black youth in the rural South; the public school system was segregated and black facilities were historically underfunded. In partnership with Booker T. Washington and Tuskegee University, Rosenwald created a matching fund which provided seed money for building. Tuskegee Institute architects created model school plans. Black communities essentially taxed themselves twice to raise funds for such schools, which required community matching funds. Often most of the residents in rural areas were blacks. Public funds were committed for the schools, and blacks raised additional funds by community events, donating land and labor, and sometimes by members' getting second mortgages on their homes. Hoping to encourage collaboration, Rosenwald required the white school systems to support the schools by approving them. At one time some forty percent of rural southern blacks were learning at Rosenwald elementary schools; nearly 5,000 were built in total. Rosenwald also contributed to HBCUs such as Howard, Dillard and Fisk universities. The 2000 PBS television production From Swastika to Jim Crow discussed Jewish involvement in the civil rights movement. It recounted that Jewish scholars fleeing from or surviving the Holocaust of World War II came to teach at many Southern schools, where they reached out to black students:

Thus, in the 1930s and 1940s when Jewish refugee professors arrived at Southern Black Colleges, there was a history of overt empathy between Blacks and Jews, and the possibility of truly effective collaboration. Professor Ernst Borinski organized dinners at which Blacks and Whites would have to sit next to each other—a simple yet revolutionary act. Black students empathized with the cruelty these scholars had endured in Europe and trusted them more than other Whites. In fact, often Black students—as well as members of the Southern White community—saw these refugees as "some kind of colored folk." After World War II particularly, the American Jewish Committee, American Jewish Congress, and Anti Defamation League (ADL), among other institutions, became active in promoting civil rights through various outlets.

"Жаңа негрлер"

Бірінші дүниежүзілік соғыстағы қатысу тәжірибесі, сондай-ақ Еуропадағы түрлі нәсілдік көзқарастармен кездесу, қара ардагерлерге олар күрескен бостандық пен теңдікке зор талап туғызып, әсер етті. Сол ардагерлер өз үйлеріндегі жағдайды бұрынғыдан да нашар деп тапты. Кейбіреулері тіпті униформа киген күйінде де зорлық-зомбылыққа ұшырады. Бұл буын алдыңғы буынға қарағанда әлдеқайда жауынгерлік рухта жауап берді, ақтар оларға шабуыл жасағанда қаралардың қарсы тұруын қадағалады. А. Филип Рэндольф 1917 жылы «Жаңа негр» терминін енгізді, ол соғыстан кейінгі дәуірдегі жаңа жауынгерлік рух пен шыдамсыздықты сипаттау үшін кеңінен қолданылатын ұғымға айналды. 1920 жылдары Африкалық қан бауырластығы деп аталатын, басшылығында көптеген Кариб эмигранттары бар социалистік ұйым құрылды. Олар Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Версаль конференциясында Вильсон әкімшілігі Шығыс Еуропа халықтарына уәделегендей, қара американдықтардың өзін-өзі анықтау құқығын талап етті. Бауырластықтың көшбасшыларының көпшілігі кейін Коммунистік партияға қосылды және жаңа Кеңес Одағының империализмге қарсы бағдарламасынан шабыт алды. Сонымен қатар, Ұлы көші-қон кезінде жүздеген мың афроамерикандықтар Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін және 1940 жылға дейін солтүстік өнеркәсіптік қалаларға қоныс аударды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде және одан кейін қоныс аударудың тағы бір толқыны олардың көптерін Батыс жағалау қалаларына, сондай-ақ Солтүстікке жеткізді. Олар зорлық-зомбылық пен сегрегациядан қашып, жұмыс іздеді, себебі соғыс өнеркәсібіндегі жұмыс күшінің жетіспеушілігі тұрақты жұмыспен қамтамасыз етуге мүмкіндік берді. 1920 жылдары Оңтүстіктегі ауыл шаруашылығының нашарлауы Солтүстікті одан да тартымды етіп көрсетті. Солтүстіктегі кеңейіп келе жатқан қауымдастықтар расизм, кедейлік, полицияның зорлық-зомбылығы және ресми қарсылық сияқты таныс проблемалармен бетпе-бет келді, бірақ бұл жаңа ортада ерлер (және 1920 жылдан кейін әйелдер де) дауыс бере алатын және саяси әрекет ету мүмкіндіктері Оңтүстікке қарағанда әлдеқайда кең болды.

Маркус Гарви және UNIA

Маркус Гарвидің Универсалды негрлерді жақсарту қауымдастығы (UNIA) солтүстіктегі осы жаңа қауымдастықтарда және 1920-жылдардың басында интернационалистік көзқарастағы «Жаңа негрлер» қозғалысында үлкен табыстарға қол жеткізді. Гарвидің бағдарламасы NAACP сияқты басты азаматтық құқықтар ұйымдарының бағытынан өзгеше болды; ақ үстемдік қоғамға енуге тырысудың орнына, Гарвидің панафриканизм бағдарламасы Гарвизм деп белгілі болды. Ол Америка Құрама Штаттарындағы нәсілдік сегрегация жүйесінде экономикалық тәуелсіздікті, қара Иса және қара Мариям анасы бар африкалық православие шіркеуін – қара шіркеуінің ақ Исасына балама ретінде, сондай-ақ африкалық американдықтарды «Африкаға оралуға» шақыратын науқанды, егер физикалық түрде болмаса, кем дегенде рухта оралуға ынталандырды. Гарви АҚШ-та да, Кариб аймағындағы африкалық диаспорада да мыңдаған жақтастарын жинады және UNIA-ның он бір миллион мүшесі бар екенін мәлімдеді, ол солтүстік қара қауымдастықтарында кеңінен танымал болды. Гарвидің қозғалысы – жеңілісшілдік, ыңғайласу және сепаратизмнің қайшылықты қоспасы: ол Букер Т. Вашингтон қолдаған өзіне сену тақырыптарын және 1920-жылдары ақ американдықтар арасында кең таралған «сәттілік туралы жақсы хабарды» бүкіл әлемдегі колониализмді және нәсілдік кемсінуді қабылдамаумен үйлестірді. Бұл қозғалысқа бастапқыда социалистік және коммунистік партиялармен байланысты шетелдік радикалдар көптеп тартылды, бірақ Гарви олардың өзінің билігіне қарсы шығуын күдіктенгенде, олардың көпшілігін қуды. Қозғалыс гүлденгендей тез құлдырады, себебі федералдық үкімет Гарвиді 1922 жылы қозғалыстың қаржылық қиындыққа тап болған «Қара жұлдыз желісімен» байланысты пошта алаяқтығы үшін айыптады. 1927 жылы үкімет Гарвидің жазасын жеңілдетіп, оны туған жері Ямайкаға депортациялады. Олсыз қозғалыс сәтсіздікке ұшыраса да, ол одан кейін пайда болған басқа өзін-өзі қолдау және сепаратистік қозғалыстарға, соның ішінде «Әке Илаһи» және «Ислам ұлты» қозғалыстарына әсер етті.

Marcus Garvey's Universal Negro Improvement Association (UNIA) made great strides in organizing in these new communities in the North, and among the internationalist minded "New Negro" movement in the early 1920s. Garvey's program pointed in the opposite direction from mainstream civil rights organizations such as the NAACP; instead of striving for integration into white dominated society, Garvey's program of Pan Africanism has become known as Garveyism. It encourages economic independence within the system of racial segregation in the United States, an African Orthodox Church with a black Jesus and black Virgin Mother that offered an alternative to the white Jesus of the black church, and a campaign that urged African Americans to "return to Africa," if not physically, at least in spirit. Garvey attracted thousands of supporters, both in the United States and in the African diaspora in the Caribbean, and claimed eleven million members for the UNIA, which was broadly popular in Northern black communities. Garvey's movement was a contradictory mix of defeatism, accommodation and separatism: he married themes of self reliance that Booker T. Washington could have endorsed and the "gospel of success" so popular in white America in the 1920s with a rejection of colonialism worldwide and rejection of racial inferiority. The movement at first attracted many of the foreign born radicals also associated with the Socialist and Communist parties, but drove many of them away when Garvey began to suspect them of challenging his control. The movement collapsed nearly as quickly as it blossomed, as the federal government convicted Garvey for mail fraud in 1922 in connection with the movement's financially troubled "Black Star Line". The government commuted Garvey's sentence and deported Garvey to his native Jamaica in 1927. While the movement floundered without him, it inspired other self help and separatist movements that followed, including Father Divine and the Nation of Islam.

Солшылдар мен азаматтық құқықтар

Коммунистік партия және афроамерикандықтар туралы мәліметтерді қараңыз.

Еңбек қозғалысы

Еңбек қозғалысы, кейбір ерекшеліктерді қоспағанда, тарихи тұрғыдан афроамерикандықтарды қабылдамай келген. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Чикаго мен Канзас-Ситидегі ет өңдеушілердің арасында, сондай-ақ 1919 жылы болат өнеркәсібінде ұйымдастыру жұмыстарын жүргізген радикалды еңбек ұйымдастырушылары қара жұмысшыларға үндеу жасауға тырысқанмен, Солтүстіктегі қара жұмысшылар арасындағы еңбек қозғалысына қатысты кең таралған сенімсіздікті жеңе алмады. Осы екі ұйымдастыру науқанының сәтсіз аяқталуымен, қара қауым мен еңбек қозғалысы дәстүрлі өзара күдікке оралды. Дегенмен, 1920 және 1930 жылдары солшыл саяси белсенділер еңбек қозғалысында бұл алшақтықты қысқартуға белгілі бір жетістіктерге қол жеткізді. А. Филип Рэндольф, Америка Социалистік партиясының көп жылдық мүшесі, 1925 жылы құрылғанда, ұйықтайтын вагондардағы портерлердің (BSCP) жаңадан құрылған бауырластығының жетекшілігін қабылдады. Рэндольф пен кәсіподақ Пуллман компаниясынан ғана емес, қара қауымдағы баспасөз бен шіркеулерден де қарсылыққа тап болды, олардың көпшілігі компаниядан қаржылық қолдау алған. Кәсіподақ ақыры өзінің ұйымдастыру бағдарламасын қара жұмысшылардың күшін арттырудың үлкен мақсатымен байланыстыра отырып, қара қауымдағы көптеген сыншыларын ықпалдастыра алды. 1935 жылы он жылдық күреснен кейін кәсіподақ Пуллман компаниясынан мойынұстау алды, ал 1937 жылы кәсіподақ шарты жасалды. BSCP 1935 жылы Америка Еңбек Федерациясының (AFL) ішіндегі қара басшылыққа ие болған жалғыз кәсіподаққа айналды. Рэндольф Өнеркәсіптік ұйымдар конгресінен (CIO) бөлінген AFL-де қала берді. CIO афроамерикандық жұмысшыларды ұйымдастыруға көбірек бейімделген және BSCP-ді оған қосылуға көндіруге күш салды, бірақ Рэндольф қара жұмысшылардың құқықтарын, әсіресе теміржол саласында, AFL-де, басқа теміржол бауырластықтарына тиесілі, көбірек қорғауға болады деп сенді. Рэндольф еңбек қозғалысы ішіндегі қара жұмысшылардың дауысы болып қала берді және AFL ішіндегі Джим Кроу кәсіподақтарын жою туралы талаптарды әр мүмкіндікте көтерді. Эдгар Никсон сияқты BSCP мүшелері келесі онжылдықтардағы азаматтық құқықтар күресінде маңызды рөл атқарды. Көптеген CIO кәсіподақтары, әсіресе ет өңдеушілер, Біріккен автожұмысшылар және шахта, металлургия және балқыту жұмысшылары азаматтық құқықтарды қорғауды өздерінің ұйымдастыру стратегиясының және келіссөздердегі басымдықтарының бір бөлігіне айналдырды: олар Чикаго мен Омахадағы ет өңдеу өнеркәсібінде, сондай-ақ Орта Батыстағы болат және оған байланысты салалардағы жұмысшылардың жағдайын жақсартты. Американың көлік жұмысшылары одағы, сол кезде коммунистік партиямен тығыз байланыста болған Адам Клейтон Пауэлл-младший, NAACP және Ұлттық негрлер конгресімен коалиция құрып, 1940 жылдардың басында Нью-Йорктегі қоғамдық көліктегі кемсітушілікке қарсы күресті. CIO екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қорғаныс өнеркәсібіндегі нәсілдік кемсітушілікті жоюға шақыруда ерекше көзге түсті; олар сонымен қатар өздерінің қатарындағы нәсілшілдікпен күресуге мәжбүр болды, қара жұмысшылармен жұмыс істеуден бас тартқан ақ жұмысшылардың ереуілін тоқтатуға тура келді. Бұл "жек көру ереуілдерінің" көпшілігі қысқа ғасырлы болса да, 1944 жылы Филадельфияда федералды үкімет жеке көлік компаниясына жұмыс күшін араластыруға бұйрық берген кезде екі аптаға созылған жабайы ереуіл, Рузвельт әкімшілігі жүйені күзету үшін әскер жіберіп, ереуілдің көшбасшыларын қамауға алғанда ғана аяқталды. Рэндольф пен BSCP жұмысқа орналасудағы кемсітушілікке қарсы күресті одан әрі жалғастырды, егер үкімет қорғаныс мердігерлерінің нәсілдік кемсітушілігін заңсыз деп жарияламаса, 1942 жылы Вашингтонға шеру ұйымдастыруға уәде берді. Рэндольф Вашингтонға шеру қозғалысын қара ұйымдармен шектеді, қара басшылығын сақтау үшін; ол соғыс ортасында қара жұмысшылардың құқықтарын қорғау туралы талаптары үшін солшылдардан қатты сынға ұшырады. Рэндольф Рузвельт әкімшілігінен маңызды жеңілдіктер алғаннан кейін ғана шеру жоспарын тоқтатты.

The labor movement, with some exceptions, had historically excluded African Americans. While the radical labor organizers who led organizing drives among packinghouse workers in Chicago and Kansas City during World War I and the steel industry in 1919 made determined efforts to appeal to black workers, they were not able to overcome the widespread distrust of the labor movement among black workers in the North. With the ultimate defeat of both of those organizing drives, the black community and the labor movement largely returned to their traditional mutual mistrust. Left wing political activists in the labor movement made some progress in the 1920s and 1930s, however, in bridging that gap. A. Philip Randolph, a long time member of the Socialist Party of America, took the leadership of the fledgling Brotherhood of Sleeping Car Porters (BSCP) at its founding in 1925. Randolph and the union faced opposition not only from the Pullman Company, but from the press and churches within the black community, many of whom were the beneficiaries of financial support from the company. The union eventually won over many of its critics in the black community by wedding its organizing program with the larger goal of black empowerment. The union won recognition from the Pullman Company in 1935 after a ten year campaign, and a union contract in 1937. The BSCP became the only black led union within the American Federation of Labor (AFL) in 1935. Randolph chose to remain within the AFL when the Congress of Industrial Organizations (CIO) split from it. The CIO was much more committed to organizing African American workers and made strenuous efforts to persuade the BSCP to join it, but Randolph believed more could be done to advance black workers' rights, particularly in the railway industry, by remaining in the AFL, to which the other railway brotherhoods belonged. Randolph remained the voice for black workers within the labor movement, raising demands for elimination of Jim Crow unions within the AFL at every opportunity. BSCP members such as Edgar Nixon played a significant role in the civil rights struggles of the following decades. Many of the CIO unions, in particular the Packinghouse Workers, the United Auto Workers and the Mine, Mill and Smelter Workers made advocacy of civil rights part of their organizing strategy and bargaining priorities: they gained improvements for workers in meatpacking in Chicago and Omaha, and in the steel and related industries throughout the Midwest. The Transport Workers Union of America, which had strong ties with the Communist Party at the time, entered into coalitions with Adam Clayton Powell Jr., the NAACP and the National Negro Congress to attack employment discrimination in public transit in New York City in the early 1940s. The CIO was particularly vocal in calling for elimination of racial discrimination by defense industries during World War II; they were also forced to combat racism within their own membership, putting down strikes by white workers who refused to work with black co workers. While many of these "hate strikes" were short lived: a wildcat strike launched in Philadelphia in 1944 when the federal government ordered the private transit company to desegregate its workforce lasted two weeks and was ended only when the Roosevelt administration sent troops to guard the system and arrested the strike's ringleaders. Randolph and the BSCP took the battle against employment discrimination even further, threatening a March on Washington in 1942 if the government did not take steps to outlaw racial discrimination by defense contractors. Randolph limited the March on Washington Movement to black organizations to maintain black leadership; he endured harsh criticism from others on the left for his insistence on black workers' rights in the middle of a war. Randolph only dropped the plan to march after winning substantial concessions from the Roosevelt administration.

Скотсборолық жігіттер

1931 жылы NAACP және АҚШ Коммунистік партиясы "Скотсборо жігіттеріне" қолдау көрсету үшін ұйымдастырылды. Тоғыз қара нәсілді ер адам теміржолмен жүрелей жатып, ақ нәсілді бірнеше ер адаммен төбелес салғаннан кейін тұтқындалып, кейіннен екі ер адам киімін киген ақ нәсілді әйелдерді зорлады деген айыппен сотталып, өлім жазасына кесілді. NAACP және CP осы істерді бақылау және қандай стратегия ұстану керектігі үшін күресті; CP және оның құрамындағы Халықаралық еңбек қорғанысы (ILD) көбінесе жеңіске жетті. ILD-нің заңдық кампаниясы сотталушылардың құқықтарын кеңейтетін Жоғарғы Соттың екі маңызды шешімін (Пауэлл против Алабама және Норрис против Алабама) қабылдады; оның саяси кампаниясы барлық айыпталушыларды өлім жазасынан сақтап қалды және ақырында олардың көпшілігіне бостандық әкелді. Скотсборо ісі бойынша қорғау ILD-нің Оңтүстіктегі көптеген істерінің бірі ғана болды; 1930 жылдардың басы мен ортасында ILD қара нәсілділердің азаматтық құқықтарын қорғауда ең белсенді ұйым болды, ал Коммунистік партия белсенді африкалық американдықтардың арасында көптеген жақтастар тапты. Оның қара нәсілді сотталушылардың құқықтары үшін жүргізген кампаниялары бүкіл Оңтүстіктегі қылмыстық сот жүйесінде қара нәсілді сотталушылардың қиын жағдайларын ұлттық назарға ілестіруге үлкен үлес қосты.

Сыртқы қысым

Африкалық американдықтарға қатысты қатыгездік АҚШ-тың болашақ әлемдік көшбасшы және демократияның жақтаушысы ретіндегі беделін салды. Коммунизмнен туған әлемдік сын – АҚШ Коммунистік партиясының дискриминацияны жоюға бағытталған әрекеттерімен шатастырылмауы тиіс – Батыс демократияларын империалистік және коммунистік революциялардың бірігуіне жол бермеу үшін көне нәсілдік көзқарастар мен тәжірибелерден бас тартуға мәжбүр етті. Америка Құрама Штаттарындағы қара нәсілділерге жасалған кемсіту оқиғалары бейтарап Азия баспасөзінде АҚШ-тағыдан гөрі әлдеқайда кеңінен жарияланды. Бұған қоса, Екінші дүниежүзілік соғыста нацистер мен фашистерді жеңу азаматтық құқықтар қозғалысының негізін қалауға зор үлес қосты.

Аймақтық негрлер басшылығы кеңесі

1951 жылғы 28 желтоқсанда кәсіпкер, хирург, бауырластық ұйымның жетекшісі және Миссисипидегі плантатор Т. Р. М. Ховард штаттағы басқа да белгілі афроамерикандық өкілдермен бірге Аймақтық Негрлік Көшбасшылар Кеңесін (RCNL) құрды. Бастапқыда толығымен афроамерикандықтар тұратын Маунд-Байо қаласында орналасқан RCNL, «бөлек, бірақ тең» саясатына тікелей қарсы шықпады, бірақ «теңдікті» қамтамасыз етуге жұмыс істеді. Көп жағдайда, қара нәсілділердің Солтүстікке көшіп кетуіне себеп болатын басты фактор – мектептердің нашар жағдайы екенін анықтады. Олар екі нәсілдің де тең құқықта білім алуы үшін талап қойды, себебі қара мектептері тарихи түрде жеткіліксіз қаржыландырылған. RCNL бастапқыда «шешілмейтін дауыс беру құқығы үшін толыққанды күресуге» міндеттенді. RCNL-дың ең танымал мүшесі – Медгар Эверс болды. 1952 жылы Алкорн штаттық университетін бітіргеннен кейін ол Ховард үшін сақтандыру сату үшін Маунд-Байоға көшіп келді. Эверс көп ұзамай RCNL-дың бағдарламалық директоры болып тағайындалды және қара нәсілділерге дәретхана қызметін көрсетпейтін жанармай құю станцияларына қарсы бойкот ұйымдастыруға көмектесті. Бұл науқан аясында RCNL шамамен 20 000 дана «Дәретханасын пайдалана алмайтын жерде жанармай сатып алмаңыз» деген ұраны жазылған стикерлер таратты. 1953 жылдан бастап RCNL «бөлек, бірақ тең» қағидасына тікелей қарсы шығып, мектептердің интеграциясын талап етті. 1952 мен 1955 жылдар аралығында Маунд-Байода өткен RCNL-дың жылдық жиналыстарына 10 000-нан астам адам қатысты. Онда Чикагодан Уильям Л. Доусон, Мичигандан Чарльз Диггс, Чикагодан Арчибальд Кери-младший және NAACP адвокаты Тургуд Маршалл сөз сөйледі. Медгардың әйелі, кейін Мюрли Эверс Уильямс айтқандай, осы шаралардың әрқайсысы «күні бойы созылатын үлкен лагерь жиыны: жігерлендіру митингісі, ежелгі ояну және жексенбілік шіркеу пикнигі» сияқты болды. Конференцияларда дауыс беру құқығы, бизнеске иелік ету және басқа да мәселелер бойынша панельдік талқылаулар мен семинарлар өтті. Бұл жиынға қатысу 1960 жылдары танымал болған болашақ азаматтық құқық қозғалысының белсенділері үшін, мысалы, Фанни Лу Хамер, Амзи Мур, Аарон Генри және Джордж В. Ли үшін өмірді өзгертетін тәжірибе болды. 1955 жылғы 27 қарашада Роза Паркс Монтгомеридегі Декстер авеню шіркеуінде өткен осы сияқты сөздердің бірін тыңдады. Бұл шараны сол кезде көп танылмаған пастор Мартин Лютер Кинг кіші жүргізді. Паркс кейіннен төрт күннен кейін орын беруден бас тартқанда, ол Тилл туралы ойлағанын айтты.

On December 28, 1951, T. R. M. Howard, an entrepreneur, surgeon, fraternal leader and planter in Mississippi, founded the Regional Council of Negro Leadership (RCNL) together with other key blacks in the state. At first the RCNL, which was based in the all black town of Mound Bayou, did not directly challenge "separate but equal" policy, but worked to guarantee the "equal." It often identified inadequate schools as the primary factor responsible for the black exodus to the North. It called for equal school terms for both races, as black schools were historically underfunded. From the beginning, the RCNL also pledged an "all out fight for unrestricted voting rights." The RCNL's most famous member was Medgar Evers. Fresh from graduation at Alcorn State University in 1952, he moved to Mound Bayou to sell insurance for Howard. Evers soon became the RCNL's program director and helped to organize a boycott of service stations that failed to provide restrooms for blacks. As part of this campaign, the RCNL distributed an estimated 20,000 bumper stickers with the slogan "Don't Buy Gas Where You Can't Use the Rest Room." Beginning in 1953, it directly challenged "separate but equal" and demanded integration of schools. The RCNL's annual meetings in Mound Bayou between 1952 and 1955 attracted crowds of 10,000 or more. They featured speeches by Rep. William L. Dawson of Chicago, Rep. Charles Diggs of Michigan, Alderman Archibald Carey Jr. of Chicago, and NAACP attorney Thurgood Marshall. Each of these events, in the words of Myrlie Evers, later Myrlie Evers Williams, wife of Medgar, constituted "a huge all day camp meeting: a combination of pep rally, old time revival, and Sunday church picnic." The conferences also included panels and workshops on voting rights, business ownership, and other issues. Attendance was a life transforming experience for many future civil black leaders who became prominent in the 1960s, such as Fannie Lou Hamer, Amzie Moore, Aaron Henry, and George W. Lee. On November 27, 1955, Rosa Parks attended one of these speeches at Dexter Avenue Church in Montgomery. The host for this event was a then relatively unknown Rev. Martin Luther King Jr. Parks later said that she was thinking of Till when she refused to give up her seat four days later.

Құқықтық және конституциялық зерттеулер

Кеппел, Бен. 2016 жыл. «Браун Б. Борд және американдық мәдениеттің өзгеруі». Луизиана мемлекеттік университетінің баспасы. Клюгер, Ричард. 1975 жыл. «Қарапайым әділдік: Браун Б. Борд ісі және афроамерикалықтардың теңдік үшін күресі тарихы». Нью-Йорк: Knopf. Лоуэри, Чарльз Д. 1992 жыл. «Африкалық американдықтардың азаматтық құқықтары энциклопедиясы: эмансипациядан қазіргі күнге дейін». Greenwood. Паттерсон, Джеймс Т. 2001 жыл. «Браун Б. Борд ісі: азаматтық құқықтардағы маңызды кезең және оның күрделі мұрасы». Оксфорд университетінің баспасы. Занграндо, Роберт Л. 1965 жыл. «NAACP және 1934–1940 жылдардағы линчге қарсы федералдық заң жобасы». «Негр тарихы» журналы 50(2):106–117. .

Мемлекеттік және жергілікті зерттеулер

Байор, Рональд Х. 2000. Жарыс және ХХ ғасырдағы Атлантаның қалыптасуы. Солтүстік Каролина университетінің баспасы. Бруссард, Альберт С. 1993. Қара Сан-Франциско: Батыстағы нәсілдік теңдік үшін күрес, 1900–1954 ж. Браун Нагин, Томико. 2011. "Батылдық пен наразылық: Атланта және азаматтық құқықтар қозғалысының ұзақ тарихы". – 1940 жылдан бері. Дэниелс, Дуглас Х. 1980. Пионер қала тұрғындары: Қара Сан-Францисконың әлеуметтік және мәдени тарихы. Де Граф, Лоуренс Б. 1970. "Қара періштелер қаласы: Лос-Анджелес геттосының пайда болуы, 1890–1930 жж." Тынық мұхитының тарихи шолуы 39(3):323–352. Дитмер, Джон. 1977. Прогрессивті дәуірдегі қара Грузия, 1900–1920 жж. Фергюсон, Карен. 2002. Жаңа келісімдегі Атлантадағы қара саясаты. Гершенхорн, Джерри. 2018. Луис Остин және "Каролина Таймс": Ұзаққа созылған қара бостандық күресі. Чапел-Хилл, Солтүстік Каролина: Солтүстік Каролина университетінің баспасы. Годшалк, Дэвид Форт. 2006. Жасырын көріністер: 1906 жылғы Атлантадағы нәсілдік бүлік және американдық нәсілдік қатынастардың қайта құрылуы. Гоингс, Кеннет және Реймонд Моль, ред. 1996. Жаңа афроамерикандық қалалық тарих. "Sage Publications". – 10 мақала, ғалымдардың еңбектері. Грин, Адам. 2007. Жарысты сату: Мәдениет, қауым және қара Чикаго, 1940–1955 жж. Гроссман, Джеймс Р. 1991. Үміт елі: Чикаго, оңтүстік қара нәсілділер және Ұлы көші-қон. Хорнсби, Алтон. 2015. Қара Атлантаның қысқаша тарихы, 1847–1993 жж. – ред. 2011. Қара Америка: Штат бойынша тарихи энциклопедия (2 томдық). Кирк, Джон А. "Литтл-Рок дағдарысы және Арканзастағы соғыстан кейінгі қара белсенділігі". Арканзас тарихи тоқсандығы. (2007) 66#2, 224–242 бб. 1920–1959 жылдарды қамтиды. Кусмер, Кеннет Л. 1978. Гетто қалыптасады: Қара Кливленд, 1870–1930 жж. Мейер, Август және Дэвид Льюис. 1959. "Атлантадағы қара нәсілділердің жоғары тобының тарихы, Джорджия, 1890–1958 жж." "Негр білімі журналы" 28(2):128–139. Нельсон, Брюс. 1993. "Ұйымдасқан еңбек және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Мобилдегі қара теңдік үшін күрес". Америка тарихы журналы 80(3):952–988. Осовский, Гилберт. 1965. "Қаладағы қайғылы оқиғалардың он жылдығы: Гарлем қалай қираған қалаға айналды". Нью-Йорк тарихы 46(4):330–355. – 1910–1920 жылдарға қатысты. – 1968. "Тұрақты гетто". Америка тарихы журналы 55(2):243–255. – 1971. Гарлем: Геттоның құрылуы: Нью-Йорктің қара халқы, 1890–1930 жж. Сартен, Ли. 2013. Теңдік шекаралары: NAACP және Балтимордағы азаматтық құқықтар күресі, 1914–1970 жж. Спир, Аллан Х. 1967. Қара Чикаго: Негр геттосының құрылуы, 1890–1920 жж. Сугрю, Томас Дж. Қалалық дағдарыстың бастауы: соғыстан кейінгі Детройттегі нәсілдік және теңсіздік (2014) онлайн. Тейлор, Квинтард. 2011. Қара қауымның қалыптасуы: Сиэтлдің орталық ауданы, 1870 жылдан бастап азаматтық құқықтар дәуіріне дейін. Троттер, Джо Уильям. 1985. Қара Милуоки: өндірістік пролетариаттың құрылуы, 1915–45 жж. Иллинойс университетінің баспасы.

Bayor, Ronald H. 2000. Race and the shaping of twentieth century Atlanta. University of North Carolina Press. Broussard, Albert S. 1993. Black San Francisco: The struggle for racial equality in the West, 1900–1954. Brown Nagin, Tomiko. 2011. Courage to Dissent: Atlanta and the Long History of the Civil Rights Movement. — since 1940s
Daniels, Douglas H. 1980. Pioneer urbanites: A social and cultural history of black San Francisco. De Graaf, Lawrence B. 1970. "The city of black angels: Emergence of the Los Angeles ghetto, 1890–1930." Pacific Historical Review 39(3):323–352. Dittmer, John. 1977. Black Georgia in the Progressive Era, 1900–1920. Ferguson, Karen. 2002. Black Politics in New Deal Atlanta. Gershenhorn, Jerry. 2018. Louis Austin and The Carolina Times: A Life in the Long Black Freedom Struggle. Chapel Hill, NC: University of North Carolina Press. Godshalk, David Fort. 2006. Veiled Visions: The 1906 Atlanta Race Riot and the Reshaping of American Race Relations. Goings, Kenneth, and Raymond Mohl, eds. 1996. The New African American Urban History. Sage Publications. — 10 articles by scholars
Green, Adam. 2007. Selling the race: Culture, community, and black Chicago, 1940–1955. Grossman, James R. 1991. Land of hope: Chicago, black southerners, and the great migration. Hornsby Jr., Alton. 2015. A Short History of Black Atlanta, 1847–1993. — ed. 2011. Black America: A State by State Historical Encyclopedia (2 vol.). Kirk, John A. "The Little Rock Crisis and Postwar Black Activism in Arkansas" Arkansas Historical Quarterly. (2007) 66#2 pp 224–242. Covers 1920 to 1959. Kusmer, Kenneth L. 1978. A ghetto takes shape: Black Cleveland, 1870–1930. Meier, August, and David Lewis. 1959. "History of the Negro upper class in Atlanta, Georgia, 1890–1958." Journal of Negro Education 28(2):128–139. Nelson, Bruce. 1993. "Organized Labor and the Struggle for Black Equality in Mobile during World War II." Journal of American History 80(3):952–988. Osofsky, Gilbert. 1965. "A Decade of Urban Tragedy: How Harlem Became A Slum." New York History 46(4):330–355. — on 1910–1920. — 1968. "The Enduring Ghetto." Journal of American History 55(2):243–255. — 1971. Harlem: The Making of a Ghetto: Negro New York, 1890–1930. Sartain, Lee. 2013. Borders of Equality: The NAACP and the Baltimore Civil Rights Struggle, 1914–1970. Spear, Allan H. 1967. Black Chicago: The making of a Negro ghetto, 1890–1920. Sugrue, Thomas J. The origins of the urban crisis : race and inequality in postwar Detroit (2014) online
Taylor, Quintard. 2011. The forging of a black community: Seattle's central district from 1870 through the civil rights era. Trotter, Joe William. 1985. Black Milwaukee: The making of an industrial proletariat, 1915–45. University of Illinois Press.

Жынысы

Хайн, Дарлин Кларк, ред. 2005 ж. Америкадағы қара әйелдер (3 том, 2-басылым). – Ғалымдар жазған қысқаша өмірбаяндық мақалалар. Джонс, Жаклин. 2009 ж. Махаббатпен еңбек, қайғымен еңбек: қара әйелдер, жұмыс және отбасы, құлдықтан бүгінгі күнге дейін. Нахал, Анита және Лопес Д. Мэтьюс кіші. 2008 ж. "Африка-американдық әйелдер және Ниагара қозғалысы, 1905–1909". Нью-Йорктегі афроамерикандықтар өмірі мен тарихы 32:65–85. Рид, Дебра А. 2007 ж. Көбірек өнім алу: африкалық американдықтар, кеңейту қызметі және Джим Кроу Техасындағы ауылдық реформа. Техас A&M университетінің баспасы. Саммерс, Мартин. 2005 ж. Ерлік және оның наразылығы: қара орта тап және ерліктің өзгеруі, 1900–1930 ж. Солтүстік Каролина университетінің баспасы.

Фильм

Басс, Травешия Рашель. 2016 жыл. "Күміс экран қараңғыланғанда: фильмдегі афроамерикандық бейнелерді талдау" (MA диссертациясы). Луисвилл университеті. Берри, С. Торриано және Венеция Т. Берри. 2015 жыл. Африка-америкалық киноның тарихи сөздігі. Роуман және Литтлфилд. Криппс, Томас. 1993 жыл. "Қара түске фильмдерді түсіру: Екінші дүниежүзілік соғыстан Азаматтық құқықтар дәуіріне дейінгі Голливудтың хабарлы фильмдері". Оксфорд университетінің баспасы. — 1993 жыл. "Баяу қараңғыру: американдық фильмдегі афроамерикандықтар 1900–1942". Оксфорд университетінің баспасы. Герреро, Эд. 1993 жыл. "Қаралықты бейнелеу: фильмдегі афроамерикандық бейне". Темпл университетінің баспасы. Лупак, Барбара, ред. 2016 жыл. "Америкадағы нәсілдік киноның алғашқы кезеңдері". Рутледж. Мұссер, Чарльз, Джейн Мари Гейнс және Перл Боузер, ред. 2016 жыл. "Оскар Мишо және оның тобы: үнсіз кезеңдегі афроамерикандық кино және нәсілдік кино". Индиана университетінің баспасы. Скотт, Эллен С. 2015 жыл. "Кино және азаматтық құқықтар: классикалық Голливуд дәуіріндегі реттеу, репрессия және нәсіл". Ратгерс университетінің баспасы.

Музыка

Бернс, Кен және Джеффри С. Уорд. 2000 жыл. Джаз – Америка музыкасының тарихы. Дриггс, Фрэнк және Харрис Левин. 1982 жыл. «Қара сұлулық, ақ қызу»: классикалық джаздың суреттемелі тарихы, 1920–1950 жылдар. Да Капо Пресс. Нил, Марк Энтони. 2013 жыл. Музыка айтқан нәрсе: қара нәсілділердің танымал музыкасы және қара нәсілділердің қоғамдық мәдениеті. Рутледж. Рис, Томас Лоренс. 1989 жыл. Джазға дейінгі кезең: Нью-Йорктегі қара нәсілділердің музыкалық театры, 1890–1915 жылдар. Смитсониян институтының баспасы. Шуллер, Гюнтер. 1968 жыл. Ерте джаз: оның тамыры және музыкалық дамуы. – 1991 жыл. Свинг дәуірі: джаздың дамуы, 1930–1945 жылдар.

Спорт

Блэкмен, Декстер Ли. 2016 жыл. "Негр спортшысы және жеңіс: Спорт және спортшылардың қара американдықтардағы алға жылжу стратегиясы, 1890-1930 жылдар". Спорт тарихының шолуы 47:46–68. Кэрролл, Брайан. 2006 жыл. Қуаныш айтуды қашан тоқтату керек? : Қара баспасөз, қара қоғам және кәсіби бейсболдың интеграциясы. Routledge. Чалк, Окания. 1975 жыл. Қара спорттың пионерлері: Бейсбол, баскетбол, бокс және футболдағы қара кәсіби спортшының алғашқы күндері. Дрейк, Роберт. 2012 жыл. "Джо Луис, Оңтүстік баспасөз және "Ғасырдың жекпе-жегі". Спорт тарихының шолуы 43:1–17. — Джо Луис неміс боксшысы Макс Шмелингті жеңді. Мадден, Билл. 2014 жыл. 1954 жыл: Вилли Мейс және қара супержұлдыздардың бірінші буынының кәсіби бейсболды мәңгілікке өзгерткен жылы. Da Capo Press. Мартин, Чарльз. 2010 жыл. Джим Кроуды қазылар алқасына отырғызу: Оңтүстік колледждеріндегі спорттағы түрлі-түстің шегінің көтерілуі мен құлауы, 1890–1980 жылдар. Росс, Чарльз К. 1999 жыл. Сызықтан тыс: Африкалық американдықтар және Ұлттық футбол лигасының интеграциясы. Нью-Йорк: NYU Press. Саймон, Скотт. 2002 жыл. Джеки Робинсон және бейсболдың интеграциясы. Виггинс, Дэвид К. 2014 жыл. "Ақ адамдардың ойынындағы қара спортшылар: Жарыс, спорт және американдық ұлттық ойын-сауық". Халықаралық спорт тарихы журналы 31(1–2):181–202. Виггинс, Дэвид К. және Райан А. Свонсон, редакторлар. 2016 жыл. Жеке ойындар: Сегрегация қабырғасының артындағы афроамерикандық спорт. Арканзас университетінің баспасы.

Негізгі көздер мен жылнамалар

Дейли, Джейн, ред. 2008 жыл. Джим Кроу дәуірі. Norton құжаттар жинағы. Мейер, Август, Эллиотт М. Рудвик және Фрэнсис Л. Бродерик, ред. 1971 жыл. XX ғасырдағы афроамерикалықтардың наразылық ойлары. Боббс-Меррилл. Жұмыс, Монро. 1913 жыл. Негрлер жылнамасы. Алабама: "Негрлер жылнамасы" баспасы. — 1916 жыл. Негрлер жылнамасы. — 1922 жыл. Негрлер жылнамасы.