Кіріспе

Ли Чайлдтың ойдан шығарылған кейіпкері Джек Ричер – британдық автор Ли Чайлдтың қылмыстық триллер романдарының, 2012 жылғы фильмнің, оның 2016 жылғы жалғасының және Amazon Prime Video телесериалының басты кейіпкері. Оқиғада Джек Ричер АҚШ армиясының әскери полициясында майор болған. Армиядан кеткеннен кейін Ричер АҚШ-ты шарлап, күдікті және қауіпті жағдайларды зерттейтін уақытша жұмыстар істеді. 2023 жылға қарай, "Ричер" сериясында 28 роман мен әңгіме бар. Романның төртеуі фильм мен теледидарға бейімделді. Екі бейімделу – Том Круздың Ричер рөлінде ойнаған фильмдер: тоғызыншы романнан "Бір атыс" (2012) және он сегізінші романнан "Еңбек етпей қайту" (2016). Үшінші бейімделу, "Ричер" – Алан Ричсонның қатысуымен Amazon Prime Video телесериалы. Бірінші маусым, алғашқы романнан "Қырғын алаңынан" бейімделген, 2022 жылдың 4 ақпанында көрсетілді. Екінші маусым ("Бақытсыздық пен проблемалар") 2023 жылдың 14 желтоқсанында көрсетілді. Сериал үшінші маусымға жаңартылды.

Қасиеттілік пен адам сезімін дамыту

Ли Чайлд Гранада теледидарында жүргізуші болып жұмыстан босатылғаннан кейін «Қиілім қабат» романын жазғанда жұмыссыз болды. Кейбіреулер бұл кейіпкерді еркек антигеройлардың қалыпты бейнесіне қарсы құрал деп санайды. Отто Пенцлер Ричер кейіпкерінің ортағасырлық аңыздағы адал рыцарь бейнесін көрсететінін, ал антигерой ретінде бұрынғы қате әрекеттерімен күресіп жүргенінен өзгеше екенін айтты. Кейіпкердің аты Ли Чайлдқа алғаш рет супермаркетте болғанда келді, онда бір қарт әйел оның қолдарының ұзындығын байқап, алмұрт консервісіне жете алмай, көмектесуін сұрады. Көптеген адамдар Ли Чайлд пен оның құрастырған кейіпкерінің ұқсастығы туралы пікір білдірді. Малкольм Гладуэлл «The New Yorker» журналындағы мақаласында Ричер кейіпкері мен дәстүрлі батыс кейіпкерлерінің халыққа ұсынып тұрған символикалық мағыналарының өзгешелігін атап өтті:

Басқалары кейіпкер мен оның мінез-құлқындағы түрлі сенімсіздіктер мен қайшылықтарды сынап бағалайды. «The Washington Post» газетінің журналисі Кевин Нэнс айтқандай, Майкл Кавачини де келісіп, дәстүрлі детективтік романдарда детектив «тек жұмысы болғандықтан мәселені шешеді», ал Ричердің араласуына ешқандай ресми себеп жоқ, сондықтан ол «әдетте бірдеңе дұрыс болмайтын жағдайға түсіп, оны түзеуге мәжбүр болады».

Автордың түсіндірмесі мен түсіндірмесі

Бала Джек Ричерді "көңілді, беймаза адам" деп санайды. Оның ерекшеліктері мен қиындықтары бар, бірақ ең бастысы, ол олардың бар екенін білмейді. Сондықтан, шаршатарлық өзіне ашыну жоқ. Ол ақылды, күшті, ішке қарайтын, бірақ оның қиналуының себебі басқа адамдар. Бала: "Кітаптағы Ричердің дене бітімі – тоқтаусыз күштің метафорасы" деді.

Шығармалық өмірбаян

Джек Ричер 1960 жылғы 29 қазанда Берлиндегі әскери базада дүниеге келді. Ли Чайлд Джек Ричердің серіктері мен отбасы туралы әңгімелерді жазу кезінде өзінің өмірінен шабыттанғанын айтты. Ричердің әкесі әскери қызметте болған, ал Ричер соңында Вест-Пойнттағы АҚШ Әскери академиясына түсіп, әскери полицияда қызмет еткен кезінде майор шеніне жетті. Оның бастығы Леон Гарбер 18 айдың ішінде Ричерді екі рет жоғарылатты. Әскери қызметтен кейін ол көшпенді өмір салған.

Жүріс-тұрысы мен жеке басы

Академиялық білімі жоқ Ричер "Ешқашан қайтып барма" романында өзінің генетикалық тұрғыдан көшпелі өмір салтына бейімделгенін айтады. Оның пікірінше, кейбір халықтарда, мысалы, Британ империясы, викингтер және полинезиялықтар сияқты, "табиғи саяхат құштарлығы" болған. Ол олардың саяхаттарының экономикалық себептерін мойындайды, бірақ "кейбіреулері тоқтауға шамасы келмеді" деп санайды. Оның ойынша, тарихи алдындағы адамдар шағын топтарда өмір сүргенде, туыстық байланыстарды болдырмау үшін ген пайда болған. Соның салдарынан "әр ұрпақ пен әрбір кіші топта кем дегенде бір адам саяхаттауға міндетті болған", бұл "гендік жиынтықтардың араласуына" алып келген, ал ол "жалпы денсаулыққа" пайдалы.

Біліктілік

Ричер қолға-қол соғыста өте жақсы. Ол ешқандай стильдің шебері болмаса да, әртүрлі стильдерден әрекеттерді жиі қолданады. Оның сонымен қатар зейін қою қабілеті жоғары және ол ерекше тергеуші ретінде белгілі. Ол қиын істермен айналысатын арнайы топқа жетекшілік еткен. Ричер шебер мерген, және АҚШ Теңіз корпусының 1000 ярдтық шақыру мылтық жарысын жеңіп алған жалғыз әскери емес адам.

Әдет-ғұрыптары мен наным-сенімдері

Ричер музыканы, әсіресе блюзді жақсы көреді. Осы құштарлықтың ықпалымен Ричер "Қырғын" романының басында автобустан түсіп қалады. Ол бұл туралы таңертеңгі ерте сағаттағы суицидті тергеп жатқан детективтерге Бликер көшесіндегі блюз клубының жанындағы, көлігі сирек жүретін Нью-Йорк метросында айтады. Ол дәстүрлі діни насихаттауды кешірімсіз сынайды. "Ізделісте" романында Ричер өзінің нашар жүргізуші екенін мойындайды. Оның жүргізуші куәлігі жоқ. "Сәтсіздік болмасын" кітабында агент Фроелих Ричерді іздеу үшін түрлі дерекқорларды қарастырады, бірақ оның жүргізуші куәлігі болмағандықтан, оны табу мүмкін емес екенін анықтайды, себебі оның суреті мен мекенжайы да жоқ. Ол ресми емес қарым-қатынасқа түсетінін мойындайды.

Сыртқы келбеті

Ричердің бойы 2 метр, салмағы айтылады және кең кеудесі бар. «Never Go Back» кітабында оның «жартасқа төселген қала көшесі сияқты мықты қарын бұлшықтары, НФЛ бронясы сияқты көкірек, баскетбол доптары сияқты бицепстері және қағаз салфетка сияқты тері асты майы» бар деп сипатталады. Жастығында оның дене бітімі «семіз тазы итіне» теңелген. Ол өзінің дене мөлшерінің табиғи екенін, жаттығуға аса құштар емес екенін «Persuader» және «Never Go Back» кітаптарында айтады.

Фильм

2012 жылғы "Джек Ричер" әрекетті триллері 2005 жылғы "Бір атыс" атты 9-шы роман негізінде түсірілді және басты рөлде Том Круз ойнады. Фильмді Кристофер Маккуарри түсірді. Круз жалғасында, "Джек Ричер: Ешқашан артқа қайтпа" фильмінде де осы рөлді сомдады, ол 18-ші "Джек Ричер" кітабы, "Ешқашан артқа қайтпа" романынан бейімделген. Бұл фильмді Эдвард Цвик режиссерлік етіп, 2016 жылдың 21 қазанында шығарды. Том Круздың актерлік рөліне тартылуы кітап сериясының жанкүйерлерінен сынға ұшырады, себебі Ричер романдарда 2 метрлік, 250 фунт салмақты, сары шашты ер адам ретінде суреттелген, ал Круздің бойы 1.7 метрлік, қара шашты.

Теледидар

2018 жылдың 14 қарашасында Чайлд Скайданс Телевизион және Парамаунт Телевизионмен Чайлдтың романдары негізінде Джек Ричер сериалын жасау туралы келісім жасағанын, сондай-ақ Ричер фильмдері енді түсірілмейтінін мәлімдеді. Ол Том Круз енді бұл кейіпкерді сомдамайтынын, рөлге басқа актер шақырылатынын айтты. Себебі, ойдан шығарылған кейіпкер мен Круздің бойы арасындағы айырмашылыққа тоқталып, ол тамаша актерді табуға тырысатынын жеткізді. 2020 жылдың 4 қыркүйегінде Алан Ричсон Ричер рөліне бекітілді. Сериалдың бірінші маусымы, Reacher 2022 жылдың 4 ақпанында көрсетілімге шықты, барлық бөлімдер бірден жарияланды. 2023 жылдың 7 қарашасында Amazon Prime Video екінші маусымның алғашқы үш сериясы 15 желтоқсанда шығатынын, ал 2024 жылдың қаңтарында одан да көп сериялардың көрсетілетінін хабарлады.