Жақсы Көрсетпеу

Кіріспе

1993 жылы Том Клэнсидің триллер романы, фильмге бейімделуі

"Өкінішсіз" – Том Клэнсидің 1993 жылғы 11 тамызда жарық көрген триллер романы. Вьетнам соғысы кезінде өрбитін оқиға Райан әлеміндегі маңызды кейіпкерлердің бірі – Джон Кларктың қалай қалыптасқанын көрсетеді. Роман Кларкты бұрынғы "Теңіз жаяу әскерінің" мүшесі Джон Келли ретінде таныстырып, оның атын қалай өзгерткенін баяндайды. G. P. Putnam's Sons компаниясы Солтүстік Америкадағы құқықтарға 14 миллион доллар төлеген, бұл бір кітап үшін жаңа рекорд. Кітап "Нью-Йорк Таймс" бестселлер тізімінде бірден көшбасшы болды.

Сюжет

1970 жылы жүкті әйелі Патрицияны жол апатынан жақында жоғалтқан бұрынғы Navy SEAL Джон Келли, Чесапик шығанағындағы Батери аралындағы үйіне бара жатқанда Пэм есімді автостопкерді көлігіне мінгізеді. Олар тез арада жақын қарым-қатынасқа түседі, уақыт өте Келли оның толық атын – Памела Мэдден екенін, және ол қашқан, есірткі тасымалдаушы және жезөкше болғанын біледі. Ол жақында есірткі сатушы және қарақшы Генри Такерден қашып шыққан. Келли дәрігерлер Сэм және Сара Розеннің көмегімен оны барбитураттан емдеуге көмектеседі. Емделгеннен кейін бірнеше апта өткен соң Келли мен Пэм Балтиморға қосымша емделуге барады. Келли оларды оның қарақшылары жұмыс істейтін ауданды аралап көруге алып кетеді. Олардың бірі Пэмді таниды және оларды қуалайды. Келли мылтықтан ауыр жарақат алады, ал Пэм қайтадан тұтқындалып, кейіннен азапталады, топпен зорлықталады және өлтіріледі. Вьетнамда АҚШ-тың мақсатты дроны (кітапта – бұқа аулаушысы деп көрсетілген) Әуе күштері полковнигі Робин Захариасты NVA басқаратын құпия лагерьде тұтқын ретінде табады. Захариас жоғары құпия ақпаратқа ие болғандықтан және қаза тапқан деп жарияланғандықтан, адмирал Максвелл оны және лагерде ұсталған басқа американдық тұтқындарды құтқару үшін құпия операция ұйымдастырады. Бірақ олар білмейтін, кеңес полковнигі Николай Гришанов тұтқындарды сұраққа тартып отырған. Кейін ол үкіметінен Захария мен оның серіктерін Кеңес Одағына тасымалдауды сұрайды, олардың барлығын барлау үшін пайдалы екенін айтады. Алайда, кеңестіктер мен Солтүстік Вьетнам арасындағы шиеленіс соңғыларын тұтқындарды өлтіруге мәжбүр етеді. Темдеу кезінде Келли доктор Розен мен оның бас медбикесі Сандра "Сэнди" О'Тулдің көмегімен жараларынан айығады. Пэмнің өліміне жауаптыларға кек алуға ант етеді, ол Такердің есірткі тобына қарсы жеке соғыс жасайды, оның кейбір мүшелерін жояды және осы процесте бірнеше есірткі сатушы әйелдерді құтқарады. Ол Розен мен О'Тулді құтқарылған жезөкшелердің бірі Дорис Браунды оңалтуға көмектесу үшін шақырады. Кейінірек ол Пэмнің қарақшыларының бірі Уильям Грейсонды қинап, есірткі тобы туралы қосымша ақпарат алады, оны терең суға түсу сезімін тудыратын қысым камерасын қолданады. Содан кейін ол ауыр декомпрессиялық аурудан қайтыс болады. Бірақ оның арнайы тактикасы, соның ішінде жақын арадағы күрес, өзін үйсіз адам ретінде жасыру, мұқият барлау және оның атыс қаруына дыбыс басу құрылғыларын жасау, жергілікті тергеушілердің, әсіресе Келлидің алғашқы жанжалын және Пэмнің кейінгі өлімін терген Эммет Райанның назарын аударады. Кейінірек Келлиге адмирал Максвелл Zacharias және басқа американдық тұтқындарды құтқару миссиясының жолбасшысы болуды ұсынады, өйткені ол UDT-дегі күндерінен аймақты жақсы біледі және бұрын Максвеллдің ұлын құтқару үшін жау шебіне өткен. Келли жеке кек алуын тоқтатады және Вьетнамға кетеді. КГБ тыңшысы кеңестіктерге құтқару миссиясы туралы хабарлайды, осылайша оны құрылысқа түсіреді. Бірақ Келли лагерден қашып бара жатқанда Гришановты ұстап алады, оны полковник Захария мен оның серіктерін Ханой Хилтонына ауыстыру үшін пайдаланады, онда олар тірі екендігі расталады және ақырында қайтарылады. Вьетнамнан оралғаннан кейін Келли Дорис пен оның әкесі Реймондтың өлтірілгенін біледі және миссиясын жалғастырады. Ол Такердің есірткі тобының өндірген героинінің АҚШ-қа өлген американдық солдаттардың мәйіттері арқылы контрабандалық жолмен әкелінгенін анықтайды, сондай-ақ жемқор полицейдің Такердің жалақысында екенін біледі. Осы уақытта ЦРУ оны Вьетнамдағы әрекеттерінен кейін жұмысқа алуға тырысады, ал Келлидің қиын жағдайына байланысты олар Вьетнам операциясын құрылысқа түсірген тыңшыны өлтіру үшін оның құқықтық проблемаларын шешуге келіседі. Келли ұлттық қауіпсіздік кеңесшісінің арнайы көмекшісінің көмекшісін өзін-өзі өлтіруге мәжбүрлейді, бірақ нағыз тыңшы, Сенаттың көмекшісі және соғысқа қарсы белсендісін жасырады. Содан кейін ол кек алуын аяқтауға асығады, ақырында Такерді және оның қалған серіктерін өлтіреді. Жемқор полиция лейтенанты Марк Шаронды қылмыскерлер өлтіреді. Райан Келлинің есірткі сатушыларды және олардың жемқор полиция серіктестерін нысанаға алған өзін-өзі қорғаушы екенін түсінеді. Ол оны қайығында кездестіреді, онда Келли мойындайды. Ол детективпен тұтқындалғанға дейін бір сағат еркіндік сұрайды, Райан келіседі, бірақ Келли қайығын айналдырып, өлімін сахналады. Оны ЦРУ жоғары лауазымдары құтқарады және оны Джон Кларк деген жаңа есіммен жұмысқа алады. Ол О'Тулмен қайтадан байланыс жасайды және оған үйленеді. Үш жылдан кейін Захария мен оның серіктері Вьетнам соғысына АҚШ-тың қатысуы аяқталғаннан кейін босатылады.

In 1970, former Navy SEAL John Kelly, who recently lost his pregnant wife, Patricia, in a car accident, picks up a hitchhiker named Pam on his way to his home on Battery Island in the Chesapeake Bay. They quickly become lovers, and over time Kelly discovers her full name, Pamela Madden, and that she is a runaway who became a drug mule and prostitute; she has recently escaped from her drug dealer/pimp Henry Tucker. Kelly, along with the help of doctors Sam and Sarah Rosen, helps rehabilitate her from barbiturates. Weeks after recovering, Kelly and Pam go to Baltimore for follow up treatment. Kelly takes them scouting through the neighborhood where her pimps work. One of them recognizes Pam and pursues them in a car chase. Kelly is gravely wounded by a shotgun blast, while Pam is recaptured and later tortured, gang raped, and killed. In Vietnam, a U. S. target drone (specified in the book as a buffalo hunter) discovers Air Force Colonel Robin Zacharias as a prisoner of war in a secret camp administered by the NVA. Since Zacharias possesses highly classified knowledge and has been declared killed in action, Admiral Dutch Maxwell arranges a secret rescue mission for him as well as other American POWs held in the camp. Unbeknownst to them, Soviet colonel Nikolay Grishanov has been interrogating the prisoners; he later lobbies his government to transport Zacharias and his fellow prisoners into the Soviet Union, citing their intelligence value. However, friction between the Soviets and the North Vietnamese leads the latter to decide to kill the POWs. Meanwhile, Kelly recovers from his wounds with the help of Dr. Rosen and his head nurse, Sandra "Sandy" O'Toole. Vowing to exact revenge on the people responsible for Pam's death, he wages a private war on Tucker's drug ring, eliminating some of its players and saving some female drug mules in the process. He recruits Rosen and O'Toole to help rehabilitate one of the rescued prostitutes, Doris Brown. He later obtains more information on the drug ring from brutally torturing one of Pam's pimps, William Grayson, using a pressure chamber designed to simulate deep water diving conditions; he is then left to die from severe decompression sickness. However, his specialized tactics, including advanced close quarters combat, camouflaging himself as a homeless man, meticulous intelligence gathering, and manufacturing of suppressors for his firearms draw the attention of local investigators, particularly Emmet Ryan, who investigated Kelly's initial altercation and Pam's subsequent death. Later, Kelly is approached by Admiral Maxwell to act as the pathfinder for the rescue mission on Zacharias and other American POWs, since he is familiar with the area from his days in the UDT and had previously gone behind enemy lines to rescue Maxwell's son. Kelly pauses his personal vendetta, and proceeds to Vietnam. A KGB mole informs the Soviets of the rescue mission, compromising it. However, Kelly manages to capture Grishanov while escaping from the camp, who is then used as leverage to negotiate the transfer of Colonel Zacharias and his fellow prisoners to the Hanoi Hilton, where they will be confirmed as alive and eventually returned. Upon returning from Vietnam, Kelly finds out that Doris and her father Raymond had been killed and continues his mission. He finds out that the heroin processed by Tucker's drug ring was smuggled into the U. S. through the corpses of dead American soldiers, and also deduces that a corrupt police officer is on Tucker's payroll. Meanwhile, the CIA try to recruit him following his actions in Vietnam, and due to Kelly's difficult position, they agree to help him escape his legal troubles in return for the assassination of the mole who had jeopardized the Vietnam operation. Kelly forces the supposed mole, an aide to the Special Assistant to the National Security Advisor, to kill himself, inadvertently leaving the real mole, a Senate aide and anti war activist, active. He then rushes to complete his vendetta, finally killing Tucker and his remaining cohorts. Corrupt police Lieutenant Mark Charon is incidentally murdered by the criminals. Ryan deduces that Kelly is the vigilante targeting drug dealers and their corrupt police partners. He confronts him on his boat, where Kelly confesses. He bargains with the detective for one more hour of liberty before being arrested; Ryan agrees, but Kelly fakes his death by capsizing his boat. He is then rescued by his CIA superiors, who recruit him under his new identity as John Clark. He quietly resumes contact with O'Toole and marries her. Three years later, Zacharias and his fellow POWs are released after the end of the American involvement in the Vietnam War.

Вьетнам

Полковник Робин Захарияс: АҚШ Әуе күштері үшін ұрыс-бомбардировщик ұшқышы, Стратегиялық әуе қолбасшылығының соғыс жоспарларын жасауға көмектесті. Солтүстік Вьетнам армиясы Wild Weasel шабуылы кезінде SAM нысаналарына шабуыл жасағанда атып түсіріліп, тұтқынға алынды. Полковник Николай Евгенийұлы "Коля" Гришанов: Захарияны ұстап тұрған тұтқын лагеріндегі жалғыз тергеуші. Вице-адмирал Уинслоу Холланд "Дач" Максвелл: АҚШ Әскери-теңіз күштерінің әскери-теңіз операциялары (Әуе) бас көмекшісі. Құтқару миссиясын (кодтық атауы "Боксвуд Грин") құрды және операцияға қатысу үшін Келлиді жеке шақырды. Контр-адмирал Казимир Подульский: Вице-адмирал Максвеллдің көмекшісі. Boxwood Green жоспарының жасалуына және орындалуына қатысты. Адмирал Джеймс Грир: АҚШ Әскери-теңіз күштерінің контр-адмиралы, кейін ЦРУ-да жұмыс істей бастады. Boxwood Green миссиясын бақылады және кейін Келлиді агенттікке қабылдады. Роберт Риттер: ЦРУ-ның Операциялар бөліміндегі жетекші қызметкер. Boxwood Green миссиясын бақылады және Келлиді агенттікке қабылдады. Уолтер "Уолли" Хикс: Ұлттық қауіпсіздік жөніндегі кеңесшінің арнайы көмекшісінің көмекшісі. Риттер оны КГБ-ның тыңшысы деп жаңылыстырды және Келли оны героин дозасынан көз жұмғандай етіп өлтірді. Питер Хендерсон: Сенатқа кіші көмекші, Boxwood Green миссиясын саботаж жасаған КГБ-ның тыңшысы (кодтық аты "Кассиус") екені анықталды. "Қызыл Қоян" (2002) фильмінде пайда болды; кейіннен ЦРУ-ның "Қызыл қазанға аңшылық" (1984) фильмінде ұсталып, қос агент ретінде жұмыс істеді. Кейіннен "Кремль кардиналы" (1988) фильмінде Совет Одағы туралы құпия ақпараттың маңыздылығына байланысты оған бостандық ұсынылды.

Даму

Клэнси 1971 жылы "Өкінішсіз" романымен жұмыс істей бастады. Кейін ол 1992 жылы бұрынғы тастап кеткен туындысын қайта қолға алды, романды жазуға шамамен төрт ай жұмсады. Ол бұл процесті былай түсіндірді: "Адамдар оқу үшін жақсы оқиға айту керек. Менің ойымша, осы мәселелерді мүмкіндігінше адал көрсетуге моральдық жауапкершілік жүктеледі. Сондықтан менің қызметімнің білім берулік жағы бар". 1992 жылы Путнам Солтүстік Америка құқықтары үшін 14 миллион доллар төледі, бұл жеке бір кітап үшін рекордтық көрсеткіш.

Қабылдау

Коммерциялық тұрғыдан алғанда, кітап 1993 жылғы 29 тамыздағы аптада New York Times бестселлерлер тізімінде бірінші орынға шықты. "Өкінішсіз" кітабы көбінесе жағымды пікірлер алды. "Даллас Морнинг Ньюс" газеті оны "Мистер Клэнсидің ең жақсы туындысы" деп атады, ал "Сан-Диего Юнион Трибьюн" газеті "тоқтаусыз эмоционалдық тартыс" деп мақтады. Дегенмен, Kirkus Reviews аралас баға берді, оның "екі қиық сюжетке қарағанда екі есе ұзақ, бірақ Клэнсидің тілектерін адал орындау арқасында оқиғаға құмар кеңсе қызметкерлерінің миллиондаған армандарына сай" екенін айтты. Publishers Weekly журналы да аралас пікір білдіріп, Клэнсидің "асыл жауынгерлер немесе адамдық кемшіліктері бар кейіпкерлердің ішкі толқуларын көрсету арқылы осы аморальдық күресті ақтауға жасаған әрекеттері" және "стиль мен моральдық бағалаудың кемшіліктері" туралы шағымданып, бірақ "осы тым ұзақ, көбінесе мелодрамалық роман бұрынғы туындылары сияқты бестселлерлер тізімінде көш бастауға тағдырланған" дегенге келісті.

Фильмге бейімделу

Savoy Pictures алғаш рет роман жарық көргеннен кейін көп ұзамай "Өкінішсіз" фильмінің құқықтарын 2,5 миллион долларға сатып алды. Бір кезде Киану Ривзге Кларк рөлі 7 миллион долларға ұсынылды, бірақ ол бас тартты. Variety журналы кейін Лоуренс Фишберн мен Гэри Синистің адаптациядағы басты рөлдерге тартылғанын, алайда сценарийдегі мәселелер мен өндіріс компаниясының қаржылық қиындықтарына байланысты өндіріс тоқтатылғанын хабарлады. Фильм Кристофер Маккуарри Paramount Pictures компаниясымен 2012 жылы адаптацияны жүзеге асыруға келісім жасасқанға дейін жылдар бойы даму тозағында болды. Том Хардиге Кларк рөлін ойнау үшін Paramount компаниясы жүгінді, ал Кевин Костнердің Кланси романдары негізінде түсірілген "Джек Райан: Көлеңкедегі жаңадан келген" (2014) фильміндегі менторы Уильям Харпер рөлін қайта ойнауы жоспарланған еді, бірақ бұл жобадан бас тартылды. 2017 жылы Акива Голдсман Кларктың басты рөлде ойнаған "Радуга-6" фильмінің тағы бір адаптациясын жасау үшін сол студиямен келісім шарт жасады. Майкл Б. Джордан "Өкінішсіз" және "Радуга 6" фильмдерінен тұратын екі бөлімді фильмдер сериясындағы кейіпкерді ойнауға шақырылды, ал Голдсман, Джордан, Джош Аппелбаум және Андре Немек продюсерлік құрамында болды. Фильмді түсіру үшін Стефано Соллима тартылды. Кейіннен Тейлор Шеридан сценарийді қайта жазу үшін шақырылды. Том Клэнсидің "Өкінішсіз" романы 2021 жылдың 30 сәуірінде Prime Video платформасында көрсетілді.