Кіріспе

Лима астаналық аймағы (Lima Metropolitan Area, лангэс, Лима Метрополитана) – Перу провинциялары Лима (ел астанасы) және Кальяоның біріккен аймағы. Бұл Перудің ең ірі астаналық аймағы, Америкадағы жетінші, Латын Америкасындағы төртінші және әлемдегі ең ірі тридцать аймақтың бірі. Бірігу процесі 1980-ші жылдары көріне бастады. Аймақ бес кіші аймақтан тұрады: Лима-Норте, Лима-Сур, Лима-Эсте, Орталық Лима және Кальяо. INEI деректері бойынша, 2020 жылы халық саны 11 миллионнан астамды құрады.

Тарих

Патшалар қаласы (Лима) 1535 жылдың 18 қаңтарында испан отарлаушыларымен құрылды. Каллао порты да екі жылдан кейін (1537) сол сияқты құрылды. Лима қаласы Франсиско Писарро христиан дініндегі Эпифания деп белгілі бір күні қаланың орталығында, Бас алаңда жариялаған кезде пайда болды. Ол Оңтүстік Америкадағы ең маңызды қалаға айналды. Каллао қаласы да өте маңызды болды, себебі жүздеген жылдар бойы Перу вице-корольдігінің (сол кездегі испандық Оңтүстік Американың) әлемнің қалған бөліктеріне тауар жіберуге рұқсат етілген жалғыз порты болды. Жүздеген жылдар бойы Лима мен Каллаоның арасын шөл дала бөліп тұрды. Бұл екі қала арасындағы байланыстың маңыздылығын азайта қоймады. Тек 19 ғасырда ғана олар теміржолмен қосылды. Осы екі қала арасындағы қалалық байланыс, олардың екеуі де біріне-бірі жақындап, дерлік бірігіп кеткенше басталған жоқ.

Қазіргі күн

Қазіргі уақытта Лима Перудегі және Анд аймағындағы ең маңызды мегаполис болып табылады. Аймақтың қаржылық орталығы – Сан-Исидро. Онда көптеген бизнес орталықтары, көкжайлар және сауда орындары орналасқан. Мирафлорес және Барранко – қаланың түнгі өмірі негізінен шоғырланған екі аудан. Қаланың кейбір бөліктері өте қызығушылық тудырады; кейбір аймақтарда түнде музыка әдеттегідей ойнайды. Бүгінде қаланың әртүрлі аудандары әртүрлі ерекшеліктерге ие және Перудің басқа аймақтарынан көшіп келу, әлеуметтік-экономикалық жағдайлар мен иммиграцияның әртүрлі кезеңдеріне байланысты мәдениеттегі айырмашылықтарды көрсетеді. Қала орталығы, көптеген басқа ірі қалалардың орталықтарынан өзгеше, көбінесе тарихи аудан болып табылады және испан отаршылдық кезеңінде салынған көптеген соборлар мен шіркеулерге үй иесі. 20-шы ғасырдың екінші жартысында қала Перудың басқа аймақтарынан келген көшіп келгендердің есебінен қарқынды өсті. Осы көшіп келгендердің көпшілігі "жас қалалар" және "адамдар қоныстары" деп аталатын Pueblos jovenes және asentamientos humanos деген жаңа қауымдастықтар құра бастады. Бұл қалалар Бразилияның фавелаларына ұқсас, бірақ олардан әлдеқайда кішідірек. Олардың көпшілігінде су мен электр энергиясы жоқ, ал қала жаңа тұрғындарға инфрақұрылымды қамтамасыз ете алмады. Комас және Вилла Эль Сальвадор сияқты көптеген қауымдастықтар қазіргі заманғы аудандарға айналды, онда тұрғындар іздеген жақсы өмірді тапты.

География

Қаланың ауданы 2819,26 км2. Ол негізінен жағалау аймағында шоғырланған және Тынық мұхитының жағалауымен солтүстіктен оңтүстікке қарай шамамен 200 км-ге созылады, Лима облысының Уарал провинциясымен шекарадағы Анкон ауданынан басталып, Лима облысының Канете провинциясымен шекарадағы Пукусана ауданында аяқталады. Римак, Чилон және Лурин өзендері осы аумақтан өтеді. Ол барлығы 50 ауданды құрайды (Лима провинциясының 43 және Кальяо конституциялық провинциясының 7 ауданы). Аумақтың көп бөлігі шөлде орналасқан, ал шығыс бөлігі Анд тауларының етегінде жатыр. Бұл Каир қаласынан кейін әлемдегі екінші ірі шөл қаласы. Лима қалалық аймағы ресми емес түрде бес аймаққа бөлінеді: Солтүстік Лима, Оңтүстік Лима, Шығыс Лима, Орталық Лима және Кальяо.

Мегаполистің болашағы

Лима қалалық аймағы 2017 жылдан бастап ресми емес мегаполис (он миллионнан астам адам тұратын қалалық аймақ) мәртебесіне ие болды. Бұл Анды мемлекеттеріндегі бірінші, Оңтүстік Америкадағы төртінші, Латын Америкасындағы бесінші және Америкадағы жетінші қала болды. Жаһандану және әлемдік қалалар зерттеу желісінің мәліметінше, Лима қазіргі таңда "Бета +" қаласы болып саналады, "Альфа" санатына ену үшін бір субкатегория жетіспейді.