Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фосфорды құрайтын полиатомдық катиондар тобы. Химияда фосфоний (сирек қолданылатыны: фосфиний) термині химиялық формуласы (мұндағы R – сутек немесе алкил, арил немесе галоген тобы) бар полиатомдық катиондарды сипаттайды. Бұл катиондардың құрылымы тетраэдрлік болып келеді. Тұздар көбінесе түссіз болады немесе аниондардың түсін қабылдайды.
Family of polyatomic cations containing phosphorus
In chemistry, the term phosphonium (more obscurely: phosphinium) describes polyatomic cations with the chemical formula (where R is a hydrogen or an alkyl, aryl, or halide group). These cations have tetrahedral structures. The salts are generally colorless or take the color of the anions.
Алкоксифосфоний тұздары: Арбузов реакциясы
Михаэлис-Арбузов реакциясы – үш валентті фосфор эфирінің алкил галогенімен реакциясы, нәтижесінде беш валентті фосфор қосылысы және тағы бір алкил галогені түзіледі. Көбінесе фосфор субстраты фосфит эфирі (P(OR)3) ал алкилдеуші агент – алкил йодиді болады.
The Michaelis–Arbuzov reaction is the chemical reaction of a trivalent phosphorus ester with an alkyl halide to form a pentavalent phosphorus species and another alkyl halide. Commonly, the phosphorus substrate is a phosphite ester (P(OR)3) and the alkylating agent is an alkyl iodide.
Тоқымадан жасалған тоқыма
Тетракис(гидроксиметил)фосфоний хлориді мақта және басқа да целлюлозалық маталарға түсіншіктікке төзімді және отқа төзімді жабындар жасауда өнеркәсіптік маңызы бар. ТТПК-дан отты баяулатушы жабынды Пробан процесі арқылы дайындауға болады, онда ТТПК мочевинамен өңделеді. Мочевина ТТПК-дағы гидроксиметил топтарымен конденсацияланады. Бұл реакцияның нәтижесінде фосфоний құрылымы фосфин оксидіне айналады.
Tetrakis(hydroxymethyl)phosphonium chloride has industrial importance in the production of crease resistant and flame retardant finishes on cotton textiles and other cellulosic fabrics. A flame retardant finish can be prepared from THPC by the Proban Process, in which THPC is treated with urea. The urea condenses with the hydroxymethyl groups on THPC. The phosphonium structure is converted to phosphine oxide as the result of this reaction.
Фазалық ауыстыру катализаторлары және тұндырушы заттар
Органикалық фосфоний катиондары липофильді және кватернарлы аммоний тұздары сияқты фазалық трансфер катализінде пайдалы болуы мүмкін. Тұздар немесе бейорганикалық аниондар және тетрафенилфосфоний (PPh4+) полярлы органикалық еріткіштерде еритін. Мысалы, перренат (PPh4[ReO4]).
Organic phosphonium cations are lipophilic and can be useful in phase transfer catalysis, much like quaternary ammonium salts. Salts or inorganic anions and tetraphenylphosphonium (PPh4+) are soluble in polar organic solvents. One example is the perrhenate (PPh4[ReO4]).
"Жасыл сутегін" өндіру үшін аммиак өндіру
Қазіргі кезде аммиак өндірудің негізгі өндірістік процесі – термиялық Хабер-Бош процесі, ол көбінесе сутегінің көзі ретінде табиғи газды пайдаланады, ол азотпен бірігіп аммиакты құрайды. 2021 жылы профессор Даг МакФарлейн және Монаш университетінің әріптестері Александр Симонов пен Брайан Сюрианто Хабер-Бош зауыттарын қолданусыз қалдыруға мүмкіндік беретін жасыл аммиак өндіру әдісін жасады. Олардың процесі сутегі өндіруге арналған электролиз тәсіліне ұқсас. Жергілікті "Вердант" компаниясымен жұмыс істеген кезде Сюрианто тұзды судан электролиз арқылы ағартқыш жасауды жоспарлаған. Ол кезде тетраалкилфосфоний тұзы аммиакты бөлме температурасында тиімді өндіруге мүмкіндік беретінін анықтады.
The main industrial procedure for the production of ammonia today is the thermal Haber Bosch process, which generally uses fossil gas as a source of hydrogen, which is then combined with nitrogen to produce ammonia. In 2021, Professor Doug MacFarlane and collaborators Alexandr Simonov and Bryan Suryanto of Monash University devised a method of producing green ammonia that has the potential to make Haber Bosch plants obsolete. Their process is similar to the electrolysis approach for producing hydrogen. While working with local company Verdant, which wanted to make bleach from saltwater by electrolysis, Suryanto discovered that a tetraalkyl phosphonium salt allowed the efficient production of ammonia at room temperature.