Тромповский қабылдауы: Қаралардың жауаптары

Кіріспе

Шахматтың дебюттері Джулиан Ходжсон, Антоанета Стефанова және Арджун Эригаиси сияқты көптеген гроссмейстерлердің арасында кеңінен қолданылатын Тромповский дебютінің тұрақты қолданушылары. Әлем чемпионы Магнус Карлсен де кейде Тромповскийді қолданады, атап айтқанда, 2016 жылғы Әлем Чемпионатының бірінші партиясында Сергей Карякинге қарсы.

Негізгі бағыттар

Қара Тромповскиймен кездесудің бірнеше жолы бар, олардың кейбіреулері қосарланған пешкаларды болдырмайды, ал басқалары оларға мүмкіндік береді. Мұнда қаралардың ең көп таралған жауаптары талқыланады. 2. Ne4 – ең көп таралған жауап. Қара ашылу қағидасын бұзады («Ашылу кезінде бір ғана фигураны екі рет қозғатпаңыз»), бірақ ақтың слонына шабуыл жасайды, оны қайтадан қозғалуға немесе қорғалуға мәжбүр етеді. 3. h4 (Raptor Variation) слонды қорғайды, ал қара 3...Nxg5-тен аулақ болуы керек, өйткені бұл ақ рокіге жол ашады. Оның орнына қаралар слонды ұстап алып, уақылы h6 қозғалысымен ығыстыра алады. Әдетте ақ 3. Bf4 немесе 3. Bh4-ке шегінеді. Бұл жағдайда қаралар е4 аттысын ұстап қалуға тырысады немесе кем дегенде кері шегінуден бұрын жеңілдікке ие болады. (Мысалы, егер ақ f3 арқылы атты қуғанда, пешка ақтың өзінің атынан ең жақсы квадратты алып тастайды.) 3. Bh4 жағдайында 3...g5 кейде кездеседі, содан кейін ең көп таралған жауап 4. f3 gxh4 5. fxe4 c5 болып табылады, бұл өткір және теңгерімсіз ойынға әкеледі. 3. Nf3? – сирек кездеседі, көбінесе әуесқойлар арасында; 3...Nxg5 4. Nxg5 e5 соңынан қара жоғалған материалды атқа жасалған шабуылдан қайтарады; ақтың орталығы жойылады және аққа 2 d5 үшін өтемақы жоқ. 2 d5 орталықты басып алып, аққа қосарланған пешкалар жасауға мүмкіндік береді. Егер ақ мұны жасаса, қара слондар жұбының құнды екенін және ақ слонды екі рет жылдыру арқылы уақытты текке жұмсағанын көрсетуге тырысады. Қара әдетте 3...exf6 арқылы орталықтан алыстап, қорғаныс пешка құрылымын сақтап, ханыша мен слонға диагональдер ашады, алайда 3...gxf6 (Сергей Карякин 2016 жылғы әлем чемпионатының ашылу ойынында Магнус Карлсенге қарсы ойнады) да жиі кездеседі. Сонымен қатар, ақ 3. Nc3 арқылы Рихтер-Вересов шабуылына немесе 3. Nf3 арқылы Торре шабуылының Тартаковер нұсқасына көше алады. 2...e6 да қосарланған пешкаларды болдырмайды, өйткені ақ Bxf6 ойнаса, қара қайтадан ала алады. 2...e6 қозғалысы қараға диагональды ашуға мүмкіндік береді. Екінші жағынан, ат енді тігілген, бұл ыңғайсыз болуы мүмкін. 2...c5 да орталықты басып алады, c пешкасын ақтың d пешкасына алмастыруды жоспарлайды. Тағы да ақ қосарланған пешкалар жасауы мүмкін, және тағы да қара слондар жұбын пайдалануға тырысады. 2...g6 қараға қараңғы квадраттық слонды фианкеттеуге мүмкіндік береді. Егер ақ бірден атты ұстаса (3. Bxf6), қара 3...exf6 арқылы орталықтан алыстатуы керек. 2...c6 – бұл ерекше қозғалыс, онда қара кейінірек Qb6 қатарына қосылып, ақтың b пешкасын қорғауға немесе құрбан етуге мәжбүрлейді. Ақ 3. Bxf6 немесе 3. Nf3 ойнауы мүмкін, бірақ 3. e3 Qa5+ қозғалысынан аулақ болуы керек, онда ақтар Djordjević–(Milorad) Kovačević, Bela Crkva 1984 ойынында (ағалардың ең қысқа жеңілісі) жеңіліске ұшырады (Graham Burgess, The Quickest Chess Victories of All Time, 33-бет).

Black has a number of ways to meet the Trompowsky, some of which avoid doubled pawns, while others allow them. The most common Black responses are discussed here. 2 Ne4 is the most common reply. Black violates an opening principle ("Don't move the same piece twice in the opening"), but attacks White's bishop, forcing it to either move again or be defended. 3. h4 (Raptor Variation) defends the bishop, and Black should avoid 3 Nxg5 since that will open up a for the white rook. Instead, Black can start making a grab for the and kick the white bishop away with a timely h6 advance. Usually, White retreats with 3. Bf4 or 3. Bh4. In this case, Black will try to maintain the knight on e4, or at least gain a concession before retreating it. (For instance, if White chases the knight away with f3, the pawn takes away the best square from White's own knight.) In the case of 3. Bh4, 3 g5 is occasionally seen, after which the most common reply is 4. f3 gxh4 5. fxe4 c5, leading to a sharp and imbalanced game. 3. Nf3? is rarely seen except among amateurs; after 3 Nxg5 4. Nxg5 e5 Black regains the lost by the discovered attack on the knight; White's centre is liquidated and White has no compensation for the 2 d5 makes a grab for the centre, allowing White to inflict doubled pawns. If White does so, Black will try to show that the pair of bishops is valuable, and that White has wasted time by moving a bishop twice in order to trade it off. Black usually recaptures away from the centre with 3 exf6, preserving a defensible pawn structure and opening diagonals for the queen and ; however, 3 gxf6 (played by Sergey Karjakin against Magnus Carlsen in the opening game of the 2016 World Chess Championship) is also common. Alternatively, White can transpose into the Richter–Veresov Attack with 3. Nc3 or the Tartakower Variation of the Torre Attack with 3. Nf3. 2 e6 also avoids doubled pawns since the queen can recapture if White plays Bxf6. The move 2 e6 also opens a diagonal for the black to develop. On the other hand, the knight is now pinned, and this can be annoying. 2 c5 also makes a grab for the centre, planning to trade off the c pawn for White's d pawn. Again, White can inflict doubled pawns, and again Black will try to make use of the bishop pair. 2 g6 enables Black to fianchetto the dark squared bishop. If White immediately captures the knight (3. Bxf6), Black must recapture away from the centre with 3 exf6. 2 c6 is an offbeat line in which Black threatens a later Qb6, forcing White to defend or sacrifice the b pawn. White can play the thematic 3. Bxf6 or 3. Nf3, but must avoid 3. e3 Qa5+, when White resigned (in light of 4 Qxg5) in Djordjević–(Milorad) Kovačević, Bela Crkva 1984—"the shortest ever loss by a master" (Graham Burgess, The Quickest Chess Victories of All Time, p. 33).

1. d4 d5 2. Bg5

Ақ түсті 1. d4 d5 соңынан 2. Bg5 де ойнай алады. Бұл Псевдо-Тромповский, Ходжсон шабуылы, Левицкий шабуылы, Королеваның епископ шабуылы және Епископ шабуылы деп аталады, ал ECO коды D00 болып табылады. Егер қара 2... Nf6 ойнаса, ойын Тромповскийге ауысады.