Кіріспе

1915 жылғы британдық су асты кемелері класы, басқа машиналар «J класы» деп аталды.

J класындағы су асты кемелері – Бірінші дүниежүзілік соғыстан бұрын Корольдік теңіз күштері Германияның су асты кемелерін дамытып, олардың жер үсті флотымен бірге жұмыс істеуге жеткілікті жылдамдыққа ие екені туралы мәлімдемелерге жауап ретінде әзірлеген жеті су асты кемесі. Алтауы 1916 жылдың ортасында, ал жетіншісі 1917 жылдың соңында қолданысқа енгізілді. Бұрынғы британдық су асты кемелерінен үлкен және қуатты болғанына қарамастан, J класы жер үсті кемелерімен бірге жүре алмады және соғыс кезінде дербес түрде жұмыс істеді. Олар бір U-көлігін батырып, екі соғыс кемесін ауыр зақымдады, бірақ достық оқтан екі кеме зардап шекті. Соғыстан кейін аман қалған алты су асты кемесі Австралия Корольдік теңіз күштеріне (RAN) сыйға берілді. Барлығы алты кеме 1920 жылдары қызметтен босатылды. Екі кеме Порт-Филип шығанағында толқын қысқыш ретінде батырылды, ал төртеуі Порт-Филип басынан тыс, кемелердің зиратында батырылды.

Дизайн

Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін британдық флотқа немістердің флотына жылдам су асты кемелерін қосуды жоспарлап отырғаны туралы қате хабарлар жетті, соның салдарынан британдықтар да осындай кемелерді жасауға кірісті. Басты талап – су бетіндегі жылдамдық, ол жауынгерлік флоттың жылдамдығымен тең болуы керек еді. Бұл талапты орындау үшін DNC E класына қарағанда 100 фут (30 м) ұзын, үш валға ие су асты кемесін жобалады. Электр моторлары тек екі сыртқы валда орналастырылды, ал корпусы жеңіл крейсердің корпусына негізделген. Нәтижесінде, Корольдік теңіз флотында бірегей дизель-электрлік конструкция пайда болды. Дизель қозғалтқышының қуаты бір цилиндрге шаққанда талап етілді. Осы қуаттылық талабын қанағаттандыру үшін, бірінші дүниежүзілік соғыста Ұлыбританияда су асты кемелерінің дизельдерін шығарумен танымал Викерс компаниясы, D және E кластарындағы сәтті сынақтан өткен алты және сегіз цилиндрлі қозғалтқыштардың 12 цилиндрлі нұсқасын жасауды шешті. Олар бұрынғы қозғалтқыштардың диаметрін және поршеньнің қозғалысын сақтап, минутына 380 айналымда 1200 ат күшін өндірді. Бұл қозғалтқыштар J, L және M кластарындағы су асты кемелеріне орнатылды. Конструкцияда алдыңғы бөлігінде төрт торпедалық түтік және екі бүйірлік түтік болды; олар төрт алдыңғы торпедалық түтікке ие болған алғашқы британдық су асты кемелері еді. Кемелердің жылдамдығы сағатына жетсе де, іс жүзінде сағатына ғана жете алды, бұл оларды флотқа пайдалану үшін тым баяу етті. Флоттық су асты кемелерінің қажетті деңгейіне жету үшін іздеу келесі, бумен жұмыс істейтін K класына бұрылды. J класының төзімділігі бұрынғы су асты кемелеріне қарағанда едәуір жоғары болды. Бастапқыда сегіз кемеге тапсырыс берілді, бірақ екеуі кейіннен тоқтатылды, ал жетіншісі сәл өзгертілген конструкцияға қайта тапсырыс берілді. Алғашқы алты кеме 1915 жылдың наурыз және мамыр айлары аралығында салынды, ал J7 1916 жылдың тамызында салынды. Алты алғашқы кеме 1916 жылдың сәуір және тамыз айлары аралығында, ал J7 1917 жылдың қарашасында аяқталды.

Корольдік теңіз флоты

Бірінші қайық, HMS J4 соғыстың ең қызу кезеңінде, 1916 жылдың 17 шілдесінде қолданысқа берілді және Нортумберлендтегі Блайт қаласындағы 11-ші суасты кемелер флотилиясына бекітілді, оған көп ұзамай қалғандары қосылды. Жоғары жылдамдығымен және күшті қару-жарағымен ерекшеленетін осы үлкен суасты кемелері мәртебелі болып саналды, ал олардың алғашқы командирлерінің арасында Насмит, Бойл және Хортон сияқты белгілі тұлғалар болды. J класты суасты кемелері Тине және Гибралтар маңында неміс су үсті кемелері мен неміс суасты кемелеріне қарсы операцияларға қатысты. 1916 жылдың 5 қарашасында төрт неміс линкоры көрінді. Кеме төрт торпедалық залп жасады, оның екеуі дөп тиді, біреуі , ал екіншісі ; екі жау линкоры да қатты зақымдалды. 1917 жылдың 7 шілдесінде U-кемесі байқалды және төрт торпедалық залп жасалды, оның біреуі SM U 99-ды батырды. 1918 жылы Блайт маңындағы Cymric Q кемесінен жасалған оққа түскеннен қателікпен батып кетті.

Инженерлік мұра сыйлығы

Су асты кемелері Австралия инженерлерінің Инженерлік мұраны тану бағдарламасы аясында Инженерлік мұраның ұлттық таңбасын алды.