Лондон мен Ливерпульдегі театрлар

Кіріспе

Лондондағы театр, Англия. Ливерпульдегі театр.

Корольдік сот театры, әр түрлі уақытта Сот театры, Жаңа Челси театры және Белгравия театры деп белгілі болған, коммерциялық емес Вест-Энд театры, Лондон, Англияда орналасқан. 1956 жылы ол ағылшын сахналық компаниясының меншігіне өтті және қазірге дейін оның үйі болып табылады. Бұл компания заманауи театрға қосқан үлесімен танымал және 1999 жылы Еуропа театрлық шындықтар сыйлығын жеңіп алды.

Бірінші театр

Лоуэр Джордж көшесіндегі алғашқы театр, Слоан скверінің жанында, 1870 жылы театр ретінде ашылған Ренела капелласы болды, ол «Жаңа Челси театры» деп аталды. Мари Литон 1871 жылы оның директоры болды, интерьерді қайта жаңарту үшін Уолтер Эмденді шақырды, және ол «Сот театры» деп өзгертілді. У.С. Гилберттің ерте туындыларының бірнешесі осында қойылды, соның ішінде «Рэндалдың бас бармағы», «Күштің жемісі» (Альберто Рандеггердің музыкасымен), «Үлкен үміттер» (Диккенс романынан бейімделген) және «Қорғаныста» (барлығы 1871 жылы); «Бақытты ел» (1873, Гилберт Эбботт à Бекетпен бірге; Гилберттің ең даулы пьесасы); Евгений Марин Лабиштің «Италиялық шляпасынан» аударылған «Түйіскен марш» (1873); Лабиш пен Марк Мишельдің «Көк аяқты әйел» туындысынан аударылған «Көк аяқты ханым» (1874); және «Сынған жүректер» (1875). 1878 жылға қарай, театрдың басқаруын Джон Хейр мен В.Х. Кендал бөлісті. 1882 жылы Александр Пиблс тағы өзгерістер енгізді, содан кейін оның сыйымдылығы 728 адамды құрады (орындықтар мен ложалар, киім шеңбері мен балконы, амфитеатр және галереяны қоса алғанда). Содан кейін Артур Сесил (1881 жылы театр труппасына қосылған) Джон Клейтонмен бірге театрдың директоры болды. Басқа туындылардың қатарында, олар Артур Винг Пинероның бірнеше комедияларын қойды, соның ішінде «Пастор», «Магистрат» (1885), «Мұғалім» (1886) және «Денди Дик» (1887) және тағы да басқалар. Театр 1887 жылдың 22 шілдесінде жабылып, сөйілді.

Қазіргі театр: 18881952

Қазіргі ғимарат Слоун-сквердің шығыс жағында, бұрынғы ғимараттың орнына салынған және 1888 жылдың 24 қыркүйегінде «Жаңа сот театры» ретінде ашылған. Уолтер Эмден мен Берти Крю жобалаған ғимарат, әдемі қызыл кірпіштен, қалыпталған кірпіштен және итальян стиліндегі тас қасбеттен тұрғызылған. Бастапқыда театрдың 841 орындық қуаты болған, оның ішінде партер, киім шеңбері, амфитеатр және галерея кірген. 1887 жылы Сесил мен Клейтон театр басқаруын Джон Вуд әйел және Артур Чудлиге тапсырды, бірақ Сесил 1895 жылға дейін олардың труппасында (және басқаларда) актерлік өнер көрсетуді жалғастырды. Ғасыр соңына қарай театр қайтадан «Корольдік сот театры» деп аталды. Харли Гранвилл Баркер 20 ғасырдың басында театрды басқарды, ал Джордж Бернард Шоудың пьесалары бір кезде «Жаңа сотта» қойылды. 1932 жылы театр қызметін тоқтатты, бірақ 1935 жылдан 1940 жылға дейін, екінші дүниежүзілік соғыста бомбадан зақымданғанға дейін кинотеатр ретінде пайдаланылды. Оскар Левенштейн бас менеджер болып тағайындалды. 1954 жылы Левенштейн, Джордж Девайн, Рональд Дункан және Гревилл Покпен бірге жас және тәжірибелі драматургтердің пьесаларын, сондай-ақ «шетелден келген ең жақсы қазіргі заманғы пьесаларды» ұсыну мақсатымен Ағылшын сахналық компаниясын (ESC) құрды. Девайн ESC-нің алғашқы көркемдік директоры, ал Пок – оның құрметті хатшысы болды. ESC 1956 жылы «Корольдік сотты» сатып алып, жаңа және шетелдік туындыларды, сондай-ақ кейбір классикалық қойылымдарды шығара бастады. Жаңа компанияның 1956 жылы шыққан үшінші туындысы – Джон Осборнның «Ашулы жас адамдардың» бірінің пьесасы болды, оны Тони Ричардсон қойды. Осборн «Ашулы қайтқанға» «Көңіл көтеруші» пьесасын қосты, онда Арчи Райс рөлін Лоренс Оливье сомдады, актер драматургтен тиімді түрде тапсырыс берген пьеса. ESC-нің көркемдік кеңесі бастапқыда пьесаны қабылдамады, бірақ олар көп ұзамай бұл шешімді өзгертті. Кеңес мүшелерінің екеуі «Көңіл көтерушіге» қарсы болды: биограф Джон Хейлперннің сөзіне сүйенсек, Дункан Осборнның жұмысын ұнатпады, ал бұрынғы коммунист Левенштейн театрдың жаңа пьесаларының біреуінің жұлдызына басымдық беруін қаламады және пьесаны әлдеқашан бағаламады. «Рокки хоррор шоу» 1973 жылы тұңғыш рет сахнаға шықты. Театр 1972 жылдың маусым айында II санатқа енгізілді. Негізгі зал мен қасбеті тартымды болғанымен, ғимараттың қалған бөлігі көрермендер мен актерлер үшін нашар жағдайлар жасады, ал 20 ғасыр бойы партер мен сахна асты суға батып жиі кездесетін. 1990 жылдардың басында ғимарат қауіпті жағдайға жетті, ал 1995 жылы театрдың жабылу қаупі туды. «Корольдік сот» Ұлттық лотереядан және Өнер кеңесінен қайта құруға 16,2 миллион фунт стерлинг көмек алды. 1996 жылдан бастап Стивен Далдридің көркемдік жетекшілігімен, фасад пен интимді залдан басқа, ғимарат толығымен қайта жаңартылды. Сәулетшілердің жұмысын Хаворт Томпкинс жасады. Театр 2000 жылдың ақпан айында 380 орындық Джервуд Театры (Төменгі қабат) және 85 орындық студиялық театр, қазір Джервуд Театры (Жоғарғы қабат) ретінде қайта ашылды. 1994 жылдан бері театрда дебют жасаған драматургтардың жаңа буынына Джо Пенхолл, Сара Кейн, Марк Равенхилл және Рой Уильямс кірді. 1990 жылдардан бері «Корольдік сот» халықаралық пьесаларды дамытуға және өндіруге баса назар аударуда. 1993 жылы Британдық кеңес Халықаралық тұру бағдарламасын қолдауға кірісті (ол 1989 жылы «Корольдік соттың халықаралық жазғы мектебі» ретінде басталған), ал соңғы кезде Genesis Foundation да халықаралық пьесалардың өндірісін қолдады. Театр 1999 жылы Халықаралық театр институтының сыйлығын алды. 2008 жылдың мамыр айында Ағылшын сахналық компаниясы Мариус фон Майенбургтің «Ұятсыз» пьесасын Польшадағы «Contact International Theatre Festival» халықаралық театр фестивалінде ұсынды. Көркемдік директорлардың қатарында Джордж Девайн (1956–1965), Уильям Гаскилл (1965–1972), Линдси Андерсон және Энтони Пейдж (1969–1972), Оскар Левенштейн (1972–1975), Николас Райт және Роберт Кидд (1975–1977), Стюарт Бердж (1977–1979), Макс Стаффорд Кларк (1979–1992), Стивен Далдри (1992–1998), Иан Риксон (1998–2006) және Доминик Кук (2007–2012) болды. Вики Федерстоун алғашқы әйел көркемдік директор болды (2013–2024). Дэвид Бёрн 2024 жылдың басында осы лауазымды иеленді.

The present building was built on the east side of Sloane Square, replacing the earlier building, and opened on 24 September 1888 as the New Court Theatre. Designed by Walter Emden and Bertie Crewe, it is constructed of fine red brick, moulded brick, and a stone facade in free Italianate style. Originally the theatre had a capacity of 841 in the stalls, dress circle, amphitheatre, and a gallery. Cecil and Clayton yielded management of the theatre to Mrs. John Wood and Arthur Chudleigh in 1887, although Cecil continued acting in their company (and others) until 1895. By the end of the century, the theatre was again called the "Royal Court Theatre". Harley Granville Barker managed the theatre for the first few years of the 20th century, and George Bernard Shaw's plays were produced at the New Court for a period. It ceased to be used as a theatre in 1932, but was used as a cinema from 1935 to 1940, until World War II bomb damage closed it. with Oscar Lewenstein as the general manager. In 1954, Lewenstein, together with George Devine, Ronald Duncan and Greville Poke, founded the English Stage Company (ESC) with a mission to present plays by young and experimental dramatists and "the best contemporary plays from abroad". Devine served as the first artistic director of the ESC, while Poke was its Honorary Secretary. The ESC purchased the Royal Court in 1956 and began to produce adventurous new and foreign works, together with some classical revivals. The new company's third production in 1956, John Osborne's Look Back in Anger, was a play by one of the Angry Young Men. The director was Tony Richardson. Osborne followed Look Back in Anger with The Entertainer, starring Laurence Olivier as Archie Rice, a play the actor effectively commissioned from the playwright. The artistic board of the ESC initially rejected the play, although they soon reversed that decision. Two members of the board opposed The Entertainer: Duncan disliked Osborne's work, according to the biographer John Heilpern, while Lewenstein, a former Communist, did not want one of the theatre's new plays to be overwhelmed by its star and did not think much of the play. The Rocky Horror Show premiered there in 1973. The theatre was Grade II listed in June 1972. Though the main auditorium and the façade were attractive, the remainder of the building provided poor facilities for both audience and performers, and throughout the 20th century the stalls and understage often flooded. By the early 1990s the building had deteriorated dangerously, and the theatre was threatened with closure in 1995. The Royal Court received a grant of £16.2 million from the National Lottery and the Arts Council for redevelopment, and beginning in 1996, under the artistic directorship of Stephen Daldry, it was completely rebuilt, except for the façade and the intimate auditorium. The architects for this were Haworth Tompkins. The theatre reopened in February 2000, with the 380 seat Jerwood Theatre Downstairs, and the 85 seat studio theatre, now the Jerwood Theatre Upstairs. Since 1994, a new generation of playwrights debuting at the theatre has included Joe Penhall, Sarah Kane, Mark Ravenhill, and Roy Williams, among others. Since the 1990s the Royal Court has placed an emphasis on the development and production of international plays. By 1993, the British Council had begun its support of the International Residency programme (which started in 1989 as the Royal Court International Summer School), and more recently the Genesis Foundation has also supported the production of international plays. The theatre received a 1999 International Theatre Institute award. In May 2008, the English Stage Company presented The Ugly One by Marius von Mayenburg at the "Contact International Theatre Festival" in Poland. Artistic Directors have included George Devine (1956–1965), William Gaskill (1965–1972), Lindsay Anderson and Anthony Page (1969–1972), Oscar Lewenstein (1972–1975), Nicholas Wright and Robert Kidd (1975–1977), Stuart Burge (1977–1979), Max Stafford Clark (1979–1992), Stephen Daldry (1992–1998), Ian Rickson (1998–2006) and Dominic Cooke (2007 to 2012). Vicky Featherstone was the first female artistic director (2013–2024). David Byrne took over the role in early 2024.

Антисемитизм туралы даулар

1987 жылы Кен Лоучтың «Жұтылу» (Perdition) қойылымы Корольдік сот театрында наразылықтардан кейін тоқтатылып, екі тарихшы – Мартин Гилберт пен Дэвид Сезараниден сараптамалық пікірлер сұралды. Лоуч пен пьеса авторы Джим Аллен айыптауларды жоққа шығарып, «сионистік лобби» мен «сионистік машинаны» әділетсіз түрде дау қозғауда айыптады. 2009 жылы театрда Кэрил Черчилльдің «Жеті еврей баласы» пьесасы қойылды. Көптеген еврей көшбасшылары мен журналистер пьесаны антисемиттік деп сынады. Бірі оны «израильдік ата-аналар мен әже-шешелерді қаралап, жамандау» деп атап, ескі антисемит аңыздарына негізделген қазіргі заманғы қанға тоғынған жала деп сипаттады. Ал кейбіреулер пьесаның даулы болғанына қарамастан, антисемиттік емес екенін айтты. Guardian газетінің тағы бір авторы «Жеті еврей баласын» тарихи тұрғыдан дұрыс емес және еврейлерді өткір сынға алған деп санайды. Корольдік сот бұл айыптауларды жоққа шығарып, «Корольдік сот театры өз философиясына сәйкес, түрлі көзқарастарды ұсынады» деді. 2021 жылдың қараша айында театр Аль Смиттің «Rare Earth Mettle» пьесасының басты кейіпкерінің атын антисемит стереотиптерін одан әрі тарату туралы сыннан кейін «Гершел Финк» дегеннен «Генри Финн» деп өзгертіп, кешірім сұрады.

Еуропа театр сыйлығы

1999 жылы театр "Еуропа театрлық шындықтар сыйлығымен" марапатталды. Сыйлықты табыс етуші ұйым былай деп мәлімдеді: [Т] Royal Court Theatre жаңа пьесалар жазуды насихаттау ісінде кез келген мекемеден артық жұмыс істеді. 1956 жылдан бері ол Осборн, Вескер, Пинтер, Бонд, Баркер, Брентон, Хейр және Черчилль сияқты ең танымал британдық драматургтердің көптеген туындыларын тұңғыш рет сахнаға қойды. Алайда, бұл сыйлық театрдың тарихы үшін емес, Сара Кейн ("Blasted" және "Cleansed"), Марк Рейвенхилл ("Shopping and Fucking") және Джез Баттерворт ("Mojo") сияқты жаңа, сынға ұшырауға дайын, көбінесе ойын қоздыратын жазушылардың буынын қолдағандығы үшін берілді. Сонымен қатар, ол Конор Макферсон және Мартин Макдонағ сияқты жас ирландиялық драматургтердің керемет пьесаларын ұсынды. Театр жаңа буын жазушыларға дауыс берді, олардың моральдық ашуы, қалалық бейшаралық және саяси көңілі толуы бүкіл Еуропаға шок толқынын таратып, қатты әсер етті.