Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америка Құрама Штаттары Әскери-теңіз флотының адмиралы Джозеф Джеймс "Жоко" Кларк, USN (1893 жылдың 12 қарашасы – 1971 жылдың 13 шілдесі) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде авиациялық тасымалдағыштарға қолбасшылық еткен Америка Құрама Штаттары Әскери-теңіз флотының адмиралы. Үндістан территориясында (кейін Оклахома штатының бөлігіне айналған) туып-өскен және Чероки ұлтының мүшесі болған Кларк 1917 жылы Америка Құрама Штаттарының Әскери-теңіз академиясын бітірген алғашқы жергілікті американдық болды. Кларк өзін "J. J." немесе "Жоко" деп атауды толық аты-жөнінен гөрі ұнататын.
United States Navy admiral
Admiral Joseph James "Jocko" Clark, USN (November 12, 1893 – July 13, 1971) was an admiral in the United States Navy, who commanded aircraft carriers during World War II. Born and raised in Indian Territory (which later became part of Oklahoma) and a member of the Cherokee Nation, in 1917 he became the first Native American to graduate from the United States Naval Academy. Clark preferred to be called "J. J." or by the nickname "Jocko" instead of his full name.
Алғашқы жылдар
Джозеф Дж. Кларк Уильям А. және Лилли Берри Кларктың ұлы ретінде Оклахома штатының құрамына кірмес бұрын, Чероки ұлтында, Үнді ұлтында дүниеге келді. Оның әкесі Чероки ұлтының мүшесі болған. Джозеф Винита, Оклахомадағы Уилли Холселл колледжінде және қазіргі Оклахома мемлекеттік университеті (бұрынғы Оклахома ауыл шаруашылығы және механика колледжі), Стиллуотер, Оклахомада оқыды. Одан кейін АҚШ Әскери-теңіз академиясына тағайындалды, онда ол лакросс және футбол командаларында ойнады. 1917 жылы академияны бітіргеннен кейін кіші лейтенант рөліне бекітілді. Кларқтың "Джокко" деген лақап аты Әскери-теңіз академиясында пайда болды: ол ондағы алғашқы күндерінің бірінде қатарда тұрғанда, бір сыныптасы "Абден қадірлі Дж. Джонатан Джоки Кларк!" деп айғайлады. Оның әйелі, Ольга Кларк (туған тегі Чубарова), шахмат әлемінің чемпионы Хосе Рауль Капабланканың жесірі болған.
Joseph J. Clark was born to William A. and Lillie Berry Clark in Pryor in the Cherokee Nation, Indian Nation before it became part of the state of Oklahoma. His father was a member of the Cherokee Nation. Joseph attended Willie Halsell College in Vinita, Oklahoma, and the Oklahoma Agricultural and Mechanical College (now named Oklahoma State University) in Stillwater, Oklahoma, prior to being appointed to the U. S. Naval Academy, where he played on the lacrosse and soccer teams. He was commissioned as Ensign upon graduating in 1917. Clark's nickname, "Jocko", originated at the Naval Academy: on one of his first days there, he was standing in ranks when a classmate called out "The Right Reverend J. Jonathan Jockey Clark!" His wife, Olga Clark, néé Chubarova, was the widow of chess world champion José Raúl Capablanca.
Бірінші дүниежүзілік соғыс және соғыс аралығы
Кларк ресми түрде АҚШ Әскери-теңіз академиясының 1918 жылғы түлектерінің қатарында болғанымен, шын мәнінде 1917 жылғы түлектермен бітірді. Ол алғашқыда Атлант мұхиты арқылы әскер тасыған «Солтүстік Каролина» крейсеріне бекітілді. Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін ол тұрақты Әскери-теңіз күштерінде қызметін жалғастырып, Таяу Шығыста «Аарон Уорд», «Аулик» және «Брукс» эсминецтерінде теңізде болды. АҚШ-қа «Брукс» кемесімен оралғанда ол оған қолбасшылық етті, сосын «Булмер» кемесіне командир болып тағайындалды. «Булмер» Америкалық көмек көрсету басқармасы мен Жақын Шығыс көмегіне жіберілді. Кларк 1923 жылы АҚШ-қа қайтып оралып, 1923–1924 жылдары Әскери-теңіз академиясында оқытушы болып жұмыс істеді. Одан кейін ол Флоридадағы NAS Пэнсаколаға ұшқыш дайындығына барып, 1925 жылдың 16 наурызында әскери-теңіз авиаторы дипломын алды. Кларк 1920-жылдардың соңы мен 1930-жылдар бойында түрлі лауазымдарда қызмет етті. 1925 жылы ол командир Джон Роджерске 1925 жылғы Батыс жағалаудан Гавайиге алғашқы ұшуға дайындалуға көмектесті, осы қызметі үшін алғыс хат алды. 1926 жылы «Миссисипи» кемесінде аға авиация офицері болып қызмет етті. Келесі жылы ол 3-ші дивизия командирінің көмекшісі және дивизия авиация офицері болды. 1928 жылдан 1931 жылға дейін Кларк Вашингтондағы NAS Anacostia-ның атқарушы офицері болды, ал келесі екі жылда «Лексингтон» әуе тасымалдағышына қарасты Екінші ұрыс эскадрильясының командирі болды. Ол 1933 жылдан 1936 жылдың шілдесіне дейін Теңіз күштерінің инспекция және сараптама кеңесінің авиациялық мүшесі болды, ал келесі теңіз қызметі кезінде 1936 жылдың шілдесінен 1937 жылдың маусымына дейін «Лексингтонның» әуе офицері және Флоттың әуе бөлімшесінің өкілі болды. 1937 жылдың шілдесінен 1939 жылдың мамырына дейін Перл-Харбордағы Флоттық әуе базасының атқарушы офицері болды. Содан кейін ол Нью-Йорк штатының Буффало қаласындағы Curtiss Aircraft Corporation компаниясында әскери-теңіз ұшақтарын тексеруші болып жұмыс істеді. Кларк кейін Флорида штатының Джексонвилл қаласындағы NAS-қа атқарушы офицер болып, 1940 жылдың желтоқсанынан 1941 жылдың мамырына дейін қызмет етті. Одан кейін ол «Йорктаунға» атқарушы офицер болып тағайындалды. Жапондықтар Перл-Харборға шабуыл жасағанда ол осы лауазымда болды және Гилберт және Маршалл аралдарына шабуылдарға қатысу үшін бұрынғы «Йорктаун» орнына қайтып оралды.
Although Clark was officially a member of the Class of 1918 at the U. S. Naval Academy, he actually graduated with the class of 1917. He was first posted to the cruiser North Carolina, which was convoying troops across the Atlantic Ocean. After World War I ended, he remained in the permanent navy, serving at sea aboard the destroyers Aaron Ward, Aulick, and Brooks in the Middle East. He was commanding Brooks on his return to the U. S., then was put in command of the Bulmer. Bulmer was assigned to American Relief Administration and Near East Relief. Clark returned to the U. S. in 1923 and was posted as an instructor at the Naval Academy during 1923–1924. He then went to NAS Pensacola in Florida for flight training and graduated as a naval aviator on March 16, 1925. Clark served a wide variety of posts throughout the rest of the 1920s and the 1930s. In 1925, he helped Commander John Rodgers prepare for the first West Coast–Hawaii flight in 1925, receiving a letter of commendation for this service. In 1926, he served as senior aviation officer aboard the Mississippi. The next year, he was an aide to the Commander, Battleship Division Three, and served as division aviation officer. From 1928 to 1931, Clark was executive officer, NAS Anacostia, in Washington, D. C., and during the next two years was commanding officer of Fighting Squadron Two, attached to the aircraft carrier Lexington. He was the aeronautical member of the Board of Inspection and Survey, Navy Department, from 1933 to July 1936, and during his next tour of sea duty July 1936 to June 1937, served as the Lexington's air officer and representative at Fleet Air Detachment, NAS San Diego, California. From July 1937, to May 1939, he was executive officer of the Fleet Air Base, Pearl Harbor. He then served as inspector of naval aircraft at the Curtiss Aircraft Corporation, Buffalo, New York. Clark was then sent to NAS Jacksonville, Florida, as executive officer from December 1940 until May 1941. He was then posted to the Yorktown as Executive Officer. He was in that position when the Japanese attacked Pearl Harbor and returned to his former post with Yorktown in time to participate in raids on the Gilbert and Marshall Islands.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Екінші дүниежүзілік соғысқа АҚШ-тың қатысуының басында Кларк өзінің тобын шайқасқа шығаруға дайын, агрессивті қолбасшы ретінде танымал болды. Ол Атлант мұхитында және Солтүстік Африка жағалауында «Суанни» әуе кемесіне қолбасшылық етті, содан кейін жаңадан іске қосылған «Йорктаунда» командалық міндетін атқарды. Кларктың командалық кезінде «Йорктаунда» Екінші дүниежүзілік соғыстағы ұшақ тасымалдаушы операцияларын егжей-тегжейлі баяндаған «Жауынгер әйел» деректі фильмінің түсірілімі болды. Деректі фильмде Кларк тек «Джокко» деген лақап атымен танылады және оны Гарри Морган дауыстайды. 1944 жылдың қаңтар айында вице-адмирал Марк Митчер «Йорктаунды» өзінің флагманы етті. Митчер Кларктың теңізшілдігі мен шайқас рухына таң қалды. 1944 жылдың ақпан айында Кларк контр-адмирал болып тағайындалды және уақытша 58-ші арнайы топқа ауыстырылды, ол әлі де Митчерге, ол кезде Жылдам әуе кемесі тобының және адмирал Реймонд Спраунсқа, Бесінші флоттың қолбасшысына есеп берді. Тапсырма тобының барлық командалық орындары бос болғандықтан, Кларкқа жаңа «Хорнет» әуе кемесіне қолбасшылық міндеті жүктелді. Бірақ Митчер тез арада 3-ші топқа қолбасшылық еткен контр-адмирал Чарльз Алан Поунолдың жұмысына көңілі тоймады және оны Кларкпен алмастырды. Кларк Мариан аралдары жорығында осы топқа басшылық етті, және оның тобы бірнеше рет Жапониядан аралық аралдар арқылы ұшып келе жатқан жапондық ұшақтарды тоқтату үшін солтүстікке жіберілді. Оның әуе топтары Чичи Джима және Иво Джима аралдарына осыншама көп әуе шабуылын жасады, сондықтан Жылдам әуе кемесі тобының теңізшілері оларды «Джоко Джима» деп атады. Кларк өзінің тобына 58-ші арнайы топтың қалған бөлігімен бірге Филиппин теңізіндегі шайқаста басшылық етті. Оның бас кемесі «Хорнет» болды. Шайқастың екінші күні, оның ұшақтары күн батқаннан кейін қайтып келгенде, Кларк кемелеріне шамдарды жағуға бұйрық берді, соның арқасында көптеген ұшақтар қауіпсіз қонды.
At the start of U. S. involvement in World War II, Clark was known as an aggressive commander, ready to take his group into battle. He commanded the carrier Suwannee in the Atlantic Ocean and off the coast of North Africa, until he was ordered to take command of the newly commissioned Yorktown. During Clark's command, Yorktown became the setting for the documentary The Fighting Lady, which detailed World War II aircraft carrier operations. In the documentary, Clark is identified only by his nickname of "Jocko" and is voiced by Harry Morgan. In January 1944, Vice Admiral Marc Mitscher made the Yorktown his flagship. Mitscher was impressed with Clark's seamanship and fighting spirit. In February 1944, Clark was promoted to rear admiral and was transferred temporarily to Task Force 58 while still reporting to Mitscher, who was then commanding the Fast Carrier Task Force, and Admiral Raymond Spruance, commander of the Fifth Fleet. Since all of the task group's command slots were occupied, Clark was assigned to command the new aircraft carrier Hornet. But Mitscher soon became disappointed with the performance of Rear Admiral Charles Alan Pownall commanding Task Group 3 and replaced him with Clark. Clark commanded this group in the Marianas campaign, and on multiple occasions his task group was sent north to interdict Japanese aircraft shuttling down from Japan via intermediate islands. His air groups executed air attacks on the shuttle islands of Chichi Jima and Iwo Jima so often that the sailors of the Fast Carrier Task Force nicknamed them the "Jocko Jimas". Clark commanded his task group in conjunction with the rest of Task Force 58 in the Battle of the Philippine Sea. His flagship was the carrier Hornet. On the second day of the battle, with his planes returning after sundown, Clark ordered his ships to light up, allowing most planes to land safely.
Корей соғысы
Кларк Корея соғысы кезінде Жедел авиатасымалдаушы күш тобын (TF 77) басқарды. Кейін вице-адмирал дәрежесіне көтеріліп, 7-ші флотқа қолбасшылық етті. 1953 жылдың 1 желтоқсанында адмирал шенімен әскери-теңіз күштерінен зейнетке шықты.
Clark commanded the Fast Carrier Task Force (TF 77) during the Korean War. He was later promoted to vice admiral and rose to command the 7th Fleet before retiring from the Navy on December 1, 1953, with the rank of admiral.
Соңғы жылдар
Әскери-теңіз күштерінен зейнеткерлікке шыққаннан кейін, ол Нью-Йорк қаласында тұрды, онда Hegeman Harris, Inc. инвестициялық компаниясының төрағасы қызметін атқарды.
After retiring from the navy, he lived in New York City, where he was chairman of Hegeman Harris, Inc., an investment company.
Құрмет пен марапаттар
Оның көптеген марапаттары мен медальдары: Әскери-теңіз кресті, Әскери-теңіздің ерекше қызметі медалі, Күміс жұлдыз, "V" ұрыс белгісімен Құрмет легионы, Әскери-теңіздің мақтау медалі және Кореяның Әскери-құрмет ордені. Бұған қоса, ол келесілерді де алды: Кореядағы қызметі үшін Армияның ерекше қызмет көрсету медалі, Күміс жұлдыз медалі, Жауынгерлік "V" белгісі бар мақтау лентасы, Армияның мақтау лентасы, АҚШ Президенттік бірлікке арналған лента (жұлдыздарымен) USS Suwanee, USS Yorktown және USS Hornet кемелеріне; Бірінші дүниежүзілік соғыс және Екінші дүниежүзілік соғыс үшін Жеңіс медальдары; Америка қорғаныс қызметі медалі; Еуропа-Африка-Орта Шығыс кампаниясы медалі (бір жұлдызбен), Азия-Тынық мұхиты кампаниясы медалі (он екі қызмет жұлдызымен), Филиппинді азат ету лентасы (бір жұлдызбен), Корея қызмет медалі (бір жұлдызбен), Біріккен Ұлттар Ұйымының қызмет медалі және Ұлттық қорғаныс қызметі медалі. Кларктың штаб-лейтенанты тарихшы Кларк Г. Рейнольдстың ағасы болды. Рейнольдс Кларктың автобиографиясын жазуға шақырылды, кейіннен ол Кларктың жеке өмірбаянын жазды. Кларк 1952 жылы Оклахома даңқ залына енгізілді. Ұлттық аэронавтикалық қауымдастық 1969 жылы оған "Авиацияның аға мемлекет қайраткері" сыйлығын табыс етті. 1979 жылы оның құрметіне басқарылатын ракеталық фрегат "Кларк" деп аталды.
His many awards and medals include the Navy Cross, Navy Distinguished Service Medal, Silver Star, Legion of Merit with Combat "V", Navy Commendation Medal and the Korean Order of Military Merit. In addition to these most commonly mentioned, he also received the following: Army Distinguished Service Medal for service in Korea, Silver Star Medal, Commendation Ribbon with Combat "V", Army Commendation Ribbon, Ribbon with stars for the Presidential Unit Citation (United States) to the USS Suwanee, USS Yorktown, and USS Hornet; Victory Medals for World War I and for World War II; American Defense Service Medal; European–African–Middle Eastern Campaign Medal (with one star), Asiatic–Pacific Campaign Medal (with twelve service stars) Campaign Medal, the Philippine Liberation Ribbon (one star), Korean Service Medal (one star), United Nations Service Medal, and the National Defense Service Medal. Clark's flag lieutenant was historian Clark G. Reynolds's uncle. Reynolds was chosen to co author Clark's autobiography, and later wrote his own biography of Clark. Clark was inducted into the Oklahoma Hall of Fame in 1952. The National Aeronautic Association honored him in 1969 with the Elder Statesman of Aviation Award. In 1979, the guided missile frigate Clark was named in his honor.