Кіріспе

Қан сорғыш құрттар отбасысы

Schistosomatidae – күрделі паразиттік өмірлік циклы бар дигенетикалық трематодалар отбасысы. Шистосомалардың дамуының жетілмеген кезеңдері моллюскаларда табылады, ал ересек түрлері омыртқалы жануарларда кездеседі. Ең жақсы зерттелген тобы – Schistosoma туысына жататын қан құрттары, адамдарға жұғып, ауру тудырады. Адам емес омыртқалы жануарларға жұқпалы басқа туыстар адамдарда жеңіл бөртпелерге себеп болуы мүмкін. Шистосоматидтер екі жынысты (еркек және әйел жеке-жеке болады), бұл олардың Платигельминттер типіндегі ерекшелігі, себебі олардың көпшілігі гермафродиттер (бір организмде еркек және әйел репродуктивтік жүйелері болады).

Тарих

Бұл паразиттердің жұмыртқаларын алғаш рет 1851 жылы Египетте жұмыс істейтін неміс патологы Теодор Бильхарц сипаттады. Ол өзінің бұрынғы мұғалімі Карл Теодор Эрнст фон Зибольдқа 1851 жылдың мамыр және тамыз айларында өз табалдарын сипаттайтын екі хат жазды. 1852 жылы фон Зибольд Бильхарцтың табалдарын жинақтап, мақала жазды. Бильхарт 1856 жылы құрттарды толық сипаттап, оларды Distoma haematobium деп атады. Олардың ерекше морфологиясы оларды Distoma-ға қолайлы түрде жатқызуға мүмкіндік бермеді, сондықтан 1856 жылы Мекель фон Хельмсбак олар үшін Bilharzia туысын құрды. 1858 жылы Вайнланд еркек құрттардың морфологиясына сәйкес Schistosoma (грекше: 'бөлінген дене') атауын ұсынды. Bilharzia басымдыққа ие болғанына қарамастан, Schistosoma туысының атауы Зоологиялық номенклатура жөніндегі халықаралық комиссиямен ресми түрде қабылданды. 1898 жылы Стайлз және Хассель сол кездегі барлық белгілі түрлерді бір кіші туыстыққа жатқызды. Бұл 1899 жылы Лосс туыс мәртебесіне көтерілді. 1907 жылы Поше туыстық атауындағы грамматикалық қателікті түзеді. Өмірлік циклын 1908 жылы да Силва анықтады.