Кіріспе

Бір тараптың екінші тараптың талабына жауап ретінде айтатын талабы.

Сотта, бір тараптың талабы, егер бір тарап екінші тараптың талабына жауап ретінде талап айтса, қарсы талап болып есептеледі. Яғни, егер талапкер сот процесін бастаса және жауапкер талапкерге қарсы өз талаптарымен жауап берсе, жауапкердің талаптары "қарсы талаптар" болады. Қарсы талаптардың мысалдары: Банк клиентті төленбеген қарыз үшін сотқа бергеннен кейін, клиент банкті қарызды алудағы алаяқтық үшін қарсы сотқа шағымдануы мүмкін. Сот барлық талаптарды бір сот ісінде қарастырады (талаптар бөлек қарастырылмаса). Екі көлік соқтығысып, бір адам көлігіне келген зиян мен денсаулығына қатысты зардаптар үшін талап арыз бергеннен кейін, жауапкер де осыған ұқсас мүліктік зиян мен денсаулығына қатысты зардаптар үшін қарсы талап арыз береді.

Қарсы талап қоюлар

Сот ісі қандай жерде басталғандығына қарай, қорғанушы тарап талапкер тарапқа қарсы қарсы сотқа шағымдануға, яғни қарсы талап беруге белгілі бір мерзімі бар. Бұл – қорғанушы тараптың бірдей талаптар бойынша, соның ішінде негіссіз сотқа шағымдану бойынша, іс қозғаған тарапқа қоятын тікелей талабы. Өзара талап – бұл бірге жауапкер немесе талапкер болатын тарапқа жасалатын шағым. Өзара талап – «бір сот ісінде бір жақтағы» адамға қарсы қойылады. Мысалы, өнімдерін үшінші тарап көлік компаниясы арқылы сатып алушыға жіберетін өндіруші компанияны қарастырайық. Сатып алушы тауарды тексергеннен кейін, тауардың тасымалдау барысында зақымдалғанын анықтап, төлеуден бас тартады. Егер өндіруші сатып алушыны сотқа берсе, сатып алушы өндірушіге қарызы жоқ екенін және көлік компаниясына келген зиянды өтеу үшін өзара талап қоятынын жазған жауап береді.