Кіріспе
Кеңес Одағының әуе қорғанысы құлатқан Korean Air Lines Flight 902 (KAL 902) – бұл Korean Air Lines авиакомпаниясының Парижден Сеулге Анкоридж арқылы жоспарланған рейсі. 1978 жылдың 20 сәуірінде Кеңес Одағының әуе қорғанысы рейсті жүзеге асырған Боинг 707 ұшағын, Совет Одағының Мурманск қаласының жанында, ұшақ кеңестік әуе кеңістігін бұзғаннан кейін құлатты. 902-рейс Арктика мұхиты үстінен жолынан ауысып, Кола түбегіне жақын кеңестік әуе кеңістігіне еніп, одан кейін кеңес истребителімен тоқтатылып, атылды. Оқиға салдарынан борттағы 109 жолаушы мен экипаж мүшесінің екеуі қаза тапты және ұшақ Финляндия шекарасына жақын жердегі мұзды Корпиярви (көл, Лоухское қалалық поселенісі) көліне шұғыл түрде қонуға мәжбүр болды.
Korean Air Lines Flight 902 (KAL 902) was a scheduled Korean Air Lines flight from Paris to Seoul via Anchorage. On 20 April 1978, the Soviet air defense shot down the aircraft serving the flight, a Boeing 707, near Murmansk, Soviet Union, after the aircraft violated Soviet airspace. Flight 902 had veered off course over the Arctic Ocean and entered Soviet airspace near the Kola Peninsula, whereupon it was intercepted and fired upon by a Soviet fighter jet. The incident killed two of the 109 passengers and crew members aboard and forced the plane to make an emergency landing on the frozen Корпиярви (озеро, Лоухское городское поселение) near the Finnish border.
Оқиғалар
902 рейсі Париж қаласынан (Франция) жергілікті уақыт бойынша сағат 13:39-да Сеулге (Оңтүстік Корея) бағыт алды. Ұшақтың командирі 46 жастағы Ким Чан Кю болды, ал оның орынбасары Ча Сун До және ұшу инженері Ли Кхун Шик ұшқыштар тобын құрады. Сағат 21:19-да ұшақ Кеңес Одағының әуе кеңістігіне енді. Ұшақ жерден бірнеше рет байланыс орнатуға талпынғаннан кейін, Александр Босов басқаратын Су-15 истребителі жолаушы ұшағын тоқтату үшін жіберілді. KAL902 ұшағына жақындаған Босов Су-15-тің қанаттарын бірнеше рет қозғалтып, халықаралық сигналмен жолаушы ұшағын истребительге ілесуге шақырды. Бірақ KAL902 совет-фин шекарасына қарай 90 градус бұрылыс жасады. Босов бұл әрекетті Кеңес Одағының әуе кеңістігінен қашуға талпырыс деп хабарлады, содан кейін Әуе қорғаныс басшысы Владимир Царковқа мәлімдеді, ол ішкі нұсқауларға сүйене отырып, Босовқа KAL902 ұшағын атуға бұйрық берді. Кимнің баяндамасына сәйкес, истребитель Халықаралық азаматтық авиация ұйымының (ИКАО) ережелерінде қарастырылғандай, сол жақтан емес, оң жақтан ұшаққа жақындады. 902 рейсінің орынбасары С.Д. Ча экипаж радиоарнасы арқылы истребительмен байланыс орнатуға тырысқанын, бірақ жауап алмағанын айтты. Босов жоғары лауазымдағы басшыларын ұшақтың әскери қауіп төндірмейтіндігіне көндіруге тырысты, бірақ оны ату туралы бұйрық алғаннан кейін, 902 рейсіндегі жолаушының күнделігінде, басқа жолаушылар растағандай, қонуға дейін бір сағат 40 минут өткені жазылған. 29 сәуірде 902 рейсінің ұшқышы мен навигаторы босатылды. ТАСС, КСРО-ның ресми ақпарат агенттігі, олардың Кеңес Одағының әуе кеңістігін бұзғанын және истребительдің қонуға бұйрығын орындамағанын мойындағанын хабарлады.
Салдары
Кеңес Одағы оқиғаны тергеп зерттеген халықаралық сарапшылармен ынтымақтасудан бас тартты және ұшақтың "ұшқыш тіркегішіндегі" мәліметтерді бермеді.