Кіріспе

Генри Уолпол (1558 – 7 сәуір 1595) – Жоғарлық антты қабылдаудан бас тартқаны үшін Йорк қаласында өлім жазасына кесілген ағылшын иезуит шейіті.

Ерте өмір

Уолпол 1558 жылы Норфолк графтығының Докинг қаласында Кристофер Уолполдың үлкен ұлы ретінде, Нарфордтық Ричард Бекхэмнің мұрагері Марджерден дүниеге келді. Ол Норвич мектебінде, Кембридж университетінің Питерхаус колледжінде және Грей Инн құқық мектебінде білім алды. Грей Инн құқық мектебінде ол діннен бас тартқан ақсүйектермен жиі байланыс жасағандықтан үкіметтік тыңшылардың назарына ілікті. Ол Эдмунд Кампионның англикан дінбасыларымен өткізген пікірсайыстарына қатысты және 1581 жылы Эдмунд Кампионның атылуына куә болды: оның киімдері Кампионның қанымен мазаланды. Бұрын діни мәселелерге салқын қараған Уолпол содан кейін заңгерлік қызметін тастап, Кампионның жолын қуып жете бастады. Ол Кампионды құрметтеу үшін поэзия жинағын жазды, ол құпия түрде Лондон қаласында басылып, таратылды. Билік бұл іске қатысқандарды анықтауға тырысты. Баспагер, Уолполдың досы Валенгер, айыппұл төлеп, құлақтарынан айырылды, бірақ Уолполды жасырмады, дегенмен ол күдік тудырды. Уолпол Лондоннан Норфолк графтығындағы әкесінің үйіне қашып, одан Францияға қашып кетті.

Иезуит

Ол Руан мен Париж арқылы Реймске барып, 1582 жылғы 7 шілдеде жетті. 1583 жылғы 28 сәуірде Римдегі ағылшын колледжіне қабылданды, ал қазан айында кішігірім сан беру рәсімдерін қабылдады. 1584 жылғы 2 ақпанда ол иезуиттер қатарына сынақтан өтуге түсті, көп ұзамай Францияға оралды, онда оқуын жалғастырды, көбінесе Пон-а-Муссондағы шотланд колледжінде. Мецте субдиакон және диакон санатына ие болды, ал 1588 жылғы 17 желтоқсанда Парижде дін қызметкері болып кияланды. Содан кейін Брюссельге жіберілді. Уолпол итальян, француз, латын, ағылшын және испан тілдерін мүжілді. Брюссельде бір жыл болғаннан кейін, ол Нидерландыдағы испан әскерлерінде қызмет ететін ағылшын және ирланд католиктеріне әскери капеллан болып тағайындалды. Ол тұтқындалып, Флашингтегі ағылшын бекінісіне жеткізілді.

Уолпол 1594 жылғы ақпан айында дін қызметкерлерін іздеуші Ричард Топклифф оны Лондон мұнарасына ауыстырғанға дейін Йорк замкісінде шамамен үш ай өткізді. 1595 жылғы көктемде ол сотталу үшін Йоркке қайтарылды, онда оған да сот күтіп отырған Александр Роулинс қосылды. 3 сәуірде екеуіне де католик дін қызметкерлері екені айып тағылды. Бұрын заңгер болған Уолполл бұл заң тек келгеннен кейін үш күн ішінде билік өкілдеріне өздерін жарияламаған дін қызметкерлеріне ғана қатысты деп мәлімдеді. Ол Англияға келгеннен кейін бір күн өткенде тұтқындалғандықтан, ол бұл заңды бұзған жоқ. Соттар одан патшайымның дін саласындағы толық билігін мойындап, "Жоғарылық серт"ке қол қоюды талап етті. Ол бас тартты және мемлекетке қарсы қылмыс жасады деп танылды. Ол да, Роулинс та кінәлі деп танылып, жазаланды, ал 1595 жылғы 7 сәуірде олар асылып, кесіліп, төрт бөлікке бөлінді. Роулинс бірінші қайтыс болды; Уолполлға өлгенше асылып тұруға рұқсат берілді.

Еске алу

Уолпол 1929 жылы қасиетті деп жарияланып, 1970 жылы Англия мен Уэльстің қырық шейітінің бірі ретінде қадірленді. Оның мерекесі 7 сәуірде тойланады. Вальполдің өмірі мен шейіт болуы туралы испандық еңбек Джозеф Кресвелл тарапынан "Historia de la Vida y Martyrio que padecio en Inglaterra, este año de 1595. el P. Henrique Valpolo sacerdote de la Compañia de Iesus, que fue embiado del Colegio de los Ingleses de Valladolid, y ha sido el primer martyr de los Seminarios de España. Con el martyrio de otros quatro Sacerdotes: los dos de la misma Compañia, y los otros dos de los Seminarios (En Madrid, en casa de Pedro Madrigal, 1596)" деген атаумен жарық көрді. Аугуст Джессоп Уолполдің өмірбаянын "Норфолк үйінің бір буыны" деген атпен жазды және оның 1873 жылы Норвичте "Фа хаттары. Генри Уолпол, С. Дж." деген атаумен басылған хаттарын редакциялады.

Генри Уолпол атындағы католик шіркеуі, Бёрнхам-Маркет, Норфолк, оның құрметіне аталған.