Генри Гарнет: Англиялық иезуит және құпия сақтаушының трагедиясы

Кіріспе

16 ғасырдағы ағылшын иезуит діни қызметкері (1555–1606) африкалық америкалық азаттық күрескері

Генри Гарнет (1555 жылдың шілдесі – 1606 жылдың 3 мамыры), кейде Генри Гарнетт деп те аталады, Англиядағы иезуит діни қызметкері. Ол 1605 жылғы оқ-дәрі заговор туралы алдын ала білгені және билік органдарына хабарламай, құпия сақтауға берген уәдесін бұзудан бас тартқаны үшін мемлекеттік қасақаналық жасады деген айыппен өлім жазасына кесілді. Дербиширдегі Хенор қаласында дүниеге келген, Ноттингемде және кейін Винчестер колледжінде білім алған. 1571 жылы Лондонға барып, баспагерде жұмыс істеді. Сол жерде ол құқық тағылымдарын оқуға қызығушылық танытты және 1575 жылы Еуропаға сапар шегіп, Иса қоғамына қосылды. 1582 жыл шамасында Римде діни қызметкер болып тағайындалды. 1586 жылы Гарнет Англияға иезуит миссиясының құрамында оралды, жақын арада Уильям Уэстоннің орнына иезуит басшысы болып тағайындалды, кейін ағылшын билігі оны тұтқындады. Гарнет 1588 жылдың соңына дейін жасырын баспахана ұйымдастырды, ал 1594 жылы Висбех дауларына араласты, ол діни және светтік дін қызметкерлері арасындағы жанжал еді. Әке Гарнет Англиядағы католиктерге қарсы діни қуғын-сүргінге қарсы бейбітшілік жолымен қарсылық көрсетуді жөн көрді. Сондықтан ол католик дін қызметкерлерінің 1603 жылғы «Bye Plot» заговор туралы мәлімдеме жасауын қолдады және ағылшын католиктерін билікті күшпен бағындыру жоспарламауға үнемі шақырды. 1605 жылдың жазында Гарнет ағылшын аристократы Роберт Кэйтсбимен кездесті, ол Гарнетке белгісіз, протестант король Джеймс I-ді өлтіруді жоспарлап жатқан еді. Кэйтсбидің оқ-дәрі заговор туралы мәлімет Әке Гарнетке 24 шілде 1605 жылы Осуальд Тесимонд арқылы жеткізілді, бірақ ақпарат құпия сақтау шартымен алынғандықтан, канондық заң Әке Гарнет пен Тесимондты дереу айыптап, шіркеуден шығару жазасынан сақтау үшін билік органдарына хабарлаудан тыйым салды. Оның орнына, Әке Гарнет Кэйтсбиге жоспарларын тоқтатуға өтінді. Әке Гарнет Римдегі басшыларына хат жазып, ағылшын католиктерін зорлық-зомбылыққа бармауға бұйрық беруді сұрады. Заговор сәтсіз аяқталғаннан кейін Гарнет жасырынған, бірақ 27 қаңтар 1606 жылы тұтқындалды. Ол Лондонға жеткізіліп, Джон Попхэм, Эдвард Кок және Солсберидің 1-ші графы Роберт Сесил кірген құпия кеңес алдында тергелді. Лондон мұнарасында тұтқындалған кезде, оның Эдвард Олдкорнмен болған әңгімелері тыңдалды, ал Энн Вокс сияқты достарына жазған хаттары ұсталды. 28 наурыз 1606 жылы сотта оның кінәлі екені жарияланды. Ол сөздерін бұрмалағаны үшін, Кок «ашық және кең ауқымды өтірік және анттан бас тарту» деп атады, және Кэйтсби жоспарлағандары туралы билік органдарына ескертпегені үшін айыпталды. Оған асылып, кесіліп, төрт бөлікке бөлінетін жаза тағайындалды. 1606 жылдың 3 мамырында өлім жазасы орындалды.

Henry Garnet (July 1555 – 3 May 1606), sometimes Henry Garnett, was an English Jesuit priest executed for high treason, based solely on having had advanced knowledge of the 1605 Gunpowder Plot and having refused to violate the Seal of the Confessional by notifying the authorities. Born in Heanor, Derbyshire, he was educated in Nottingham and later at Winchester College before he moved to London in 1571 to work for a publisher. There he professed an interest in legal studies and in 1575, he travelled to the continent and joined the Society of Jesus. He was ordained in Rome some time around 1582. In 1586 Garnet returned to England as part of the Jesuit mission, soon succeeding Father William Weston as Jesuit superior, following the latter's capture by the English authorities. Garnet established a secret press, which lasted until late 1588, and in 1594 he interceded in the Wisbech Stirs, a dispute between secular and regular clergy. Fr. Garnet preferred nonviolent resistance to the religious persecution Catholics faced in England. He accordingly approved of the disclosure by Catholic priests of the existence of the 1603 Bye Plot, and repeatedly exhorted English Catholics not to plot violent regime change. In summer 1605 Garnet met with Robert Catesby, a member of the English nobility who, unknown to him, planned to assassinate the Protestant King James I. The existence of Catesby's Gunpowder Plot was revealed to Fr. Garnet by Father Oswald Tesimond on 24 July 1605, but as the information was received under the seal of the confessional, canon law prevented Frs. Garnet and Tesimond from telling the authorities under penalty of immediate excommunication. Instead, Fr. Garnet pleaded with Catesby to cancel what he was plotting. Fr. Garnet also wrote to his superiors in Rome, urging them to order English Catholics not to use violence. When the plot failed Garnet went into hiding, but he was eventually arrested on 27 January 1606. He was taken to London and interrogated by the Privy Council, whose members included John Popham, Edward Coke and Robert Cecil, 1st Earl of Salisbury. Imprisoned in the Tower of London, his conversations with fellow prisoner Edward Oldcorne were monitored by eavesdroppers, and his letters to friends such as Anne Vaux were intercepted. His conviction, announced at the end of his trial on 28 March 1606, was a foregone conclusion. Criticised for his use of equivocation, which Coke called "open and broad lying and forswearing", and condemned for not warning the authorities of what Catesby planned, he was sentenced to be hanged, drawn and quartered. He was executed on 3 May 1606.

Ерте өмір

Генри Гарнет (немесе Гарнет) 1555 жылдың шілдесінде Дербиширдегі Хенорда, Брайан Гарнет (немесе Гарнет) мен Элис (туған аты Джей) ұлы болып дүниеге келді. Оның кем дегенде бес туысы болды: екі інісі Ричард және Джон, және үш қарындасы Маргарет, Элеонора және Анна, олардың барлығы Лувенде монах болды. Ол Әйет Томас Гарнеттің ағасы болды. Генрих Ноттингемдегі грамматикалық мектепте оқыды, онда 1565 жылдан бастап оның әкесі ұстаз болды. 1567 жылы 24 тамызда ғалым болып сайланғаннан кейін, 1568 жылы Винчестер колледжіне оқуға түсіп, онда өте жақсы оқыды. Оның екі профессоры Кристофер Клав и Роберт Беллармин оның қабілеттерін жоғары бағалады. 1582 жылы дін қызметкері болып тағайындалды және Римде еврей тілінен сабақ берді. Әкесі Роберт Персонс оны Англияға жіберуді сұрады. Гарнетті өзінің мұрагері деп есептеген Жоғарғы Басшы Клаудио Аквавива бұл өтінішті қабылдамады. Ол Гарнетті Англияда күткен қиындықтардан гөрі "тыныш өмірге" көбірек лайықты деп ойлады, бірақ 1586 жылы 2 мамырда ол оны кетіп қалуға рұқсат берді. Сапарға жетекші болып тағайындалған Гарнет Роберт Саутвеллмен бірге 8 мамырда Кале қаласына жолға шықты. Ол 1586 жылдың шілде айының басында Фолкстоунға жақын жерге қонды. Аквавива Уэстонға бірдеңе болса, Гарнет Англияда оның орнын басатынын айтты, ол Гарлесфордтан кеткеннен кейін бірнеше күн өткенде Уэстон Лондонға бара жатқанда тұтқындалды. Аквавива сонымен қатар Гарнетке католик әдебиеттерін басып шығаруға рұқсат берді, сондықтан келесі жылдың басында ол Лондонға Саутвеллмен кездесіп, құпия баспахана құру туралы сөйлесті, ол Spitalfields маңындағы бұрынғы Августин ауруханасының айналасында орналасқан болуы мүмкін. Ол 1588 жылдың аяғына дейін жұмыс істеді және авторды білмейтін Англиядағы барлық қайғылы католиктерге арналған жұбаныш хаты мен Саутвеллдің жұбаныш хатын жазды. Адамдарға королева Елизавета І-ге адалдықтары үй иесімен кепілдік берілген жағдайда ғана терезеден көруге рұқсат етілді. Аквавиваға жазған хатында Гарнет өзінің көптеген жақтастары оның кальвинистік дін қызметкерлеріне қарағанда королева үшін көбірек алаңдайтынын ойлағанын айтты. Армаданың жойылғаннан кейін ол генералға Рим католиктеріне патшайымға адал болуға ант беруге мүмкіндік беретін ант берудің екі нұсқасы туралы кеңес сұрады. Үкіметтік нұсқада католиктердің Елизаветаға билік ету құқығын мойындауы талап етілді, ал католиктердің нұсқасы олар оның билігін мойындап, "Елизаветаның өміріне қауіп төндіретіндердің барлығына қарсы күресуге және оларды өлтіруге тырысатынын" ұсынды. Тарихи кеңес соңғысын қабылдамады. Гарнет Англиядағы алғашқы бірнеше жылды Лондондағы жаңа дін қызметкерлерімен, соның ішінде Джон Джерард пен Эдвард Олдкорнмен танысты. Иезуиттер 1585 жылдан бастап Англиядан қуылды, егер олар ашылса, олардың бас көтерушілікпен айыпталу қаупі бар еді. Сондықтан оны қуып жүргендерден аулақ жүру жиі кездесетін мәселе болды, сондықтан Гарнет бірнеше рет қамауға алынды. 1592 жылы маусымда Саутвелл тұтқындалғаннан кейін және Уорвикширдегі Энн Вокс пен Элеонора Бруксбидің жалға алынған үйін іздестіргеннен кейін, ол Аквавиваға өзінің басшылығынан ауыса алатын көмекшісін сұрауға жазды. Генри Уолпол осылайша жіберілді, бірақ 1593 жылдың желтоқсанында келген кезде тұтқындалып, 1595 жылдың сәуірінде Йорк қаласында өлім жазасына кесілді. 1593 жылдың қарашасында Гарнет 1579 жылы үкімет католик дін қызметкерлерін интернаттау үшін реквизициялаған Wisbech қамалының ескіргеніне барды. Уильям Уэстон сол жерде ұсталған. Қамал тұрғындары католик қайырымдылықтарынан қолдау тапты және салыстырмалы түрде жайлы өмір сүрді; Гарнет Визбехті мақтап, оны "қадірлі мойындаушылар колледжі" деп атады. Келесі жылы ол әлемдік және тұрақты дін қызметкерлері (соңғысы иезуиттермен ұсынылған) арасындағы дауда араласқан, ол Висбех даулары деп аталды. Жарыс жыл соңына дейін шешілді, бірақ Гарнет Римдегі иезуиттер басқаратын ағылшын колледжіндегі наразылық туралы хабарлар мен Брюсселдегі кейбір католик ағылшын елшілерінің арасындағы шиеленістер оның жағдайды тұрақтандыруға күш салуы мүмкін деп алаңдаушылық білдірді. Олардың қарсыластары ағылшын үкіметінің келісімін күтті, олар католицизмнің азшылық түрін қолдана отырып, толеранттылық танытады деп үміттенді. Олар континенттік семинарияларды иезуиттер басқаруын тоқтатуды, иезуиттерді католиктік миссиядан алып тастауды және Англияда әдеттегі епископтық басқаруды қалпына келтіруді талап етті. Апелляция берушілер қалаған епископтық басқару түрі ағылшын католик епископтарына дәстүрлі құлшылық ету және бекіту құқықтарын беруді, оларды Римнен алшақтатуды және Англиядағы католицизмді азшылық дін ретінде қабылдауға ықпал етуді қамтыды.

Henry Garnet (or Garnett) was born some time around July 1555 at Heanor in Derbyshire, son of Brian Garnet (or Garnett) and Alice (née Jay). He had at least five siblings: two brothers, Richard and John, and three sisters, Margaret, Eleanor and Anne, all of whom became nuns at Louvain. He was uncle to Saint Thomas Garnet SJ. Henry studied at the grammar school in Nottingham where, from 1565, his father was master. Following his election as a scholar on 24 August 1567, in 1568 he entered Winchester College, where he apparently excelled. Two of his professors, Christopher Clavius and Robert Bellarmine, praised his abilities. He was ordained sometime around 1582 and stayed in Rome as a Professor of Hebrew, Father Robert Persons asked that he be sent to England. The Superior General Claudio Acquaviva, who saw Garnet as his successor, refused this request. He thought Garnet more suited to "the quiet life" than that which awaited him in England, but on 2 May 1586 he relented and allowed him to leave. Appointed superior for the journey, Garnet travelled with Robert Southwell, leaving for Calais on 8 May. He landed near Folkestone early in July 1586. Acquaviva had instructed that should anything happen to Weston, Garnet was to succeed him as superior in England, which he did when only days after leaving Harlesford, Weston was captured en route to London. Acquaviva had also given Garnet permission to print pro Catholic literature, and so early the next year he met Southwell in London to discuss the establishment of a secret press, which was probably located somewhere around a former Augustinian hospital near Spitalfields. It lasted until late 1588 and was responsible for A Consolatory Letter to All the Afflicted Catholikes in England, author unknown, and An Epistle of Comfort, by Southwell. People were allowed to spectate from windows only if their loyalty to Queen Elizabeth I was guaranteed by the householder. In a letter to Acquaviva, Garnet said that many of his supporters thought that he was more concerned for the Queen than her Calvinist ministers. In light of the Armada's destruction, he also wrote to the general to ask for advice on two versions of a proposed oath to allow Roman Catholics to swear their allegiance to the Queen. The government's version required that Catholics reject the pope's authority over Elizabeth, whereas the Catholic version proposed that they recognise her authority and "would wish with every effort to struggle to thwart and to fight to the death all those who will in any way endanger the life of her Highness". The Privy Council rejected the latter. Garnet's first few years in England were spent meeting new priests in London, including John Gerard and Edward Oldcorne. Jesuits had been banished from England since 1585, and if discovered they risked being charged with high treason. Avoiding pursuers was therefore a recurrent problem, and Garnet was almost caught on several occasions. Following Southwell's capture in June 1592, and the search of Anne Vaux and Eleanor Brooksby's rented house in Warwickshire, he wrote to Acquaviva to ask for an assistant who could succeed him as superior. Henry Walpole was thus dispatched, but was captured on his arrival in December 1593, and executed in York in April 1595. In November 1593 Garnet travelled to the decrepit and decayed Wisbech Castle, requisitioned by the government in 1579 for the internment of Catholic priests. William Weston was held there. The castle's inhabitants were supported by Catholic alms and lived a relatively comfortable existence; Garnet was complimentary about Wisbech, calling it a "college of venerable confessors". The following year he mediated in a dispute there between secular and regular clergy (the latter represented by the Jesuits), which became known as the Wisbech Stirs. The argument was settled by the end of the year, but Garnet was concerned that reports of discontent at the Jesuit administered English College in Rome and tension between some Catholic English exiles in Brussels might undermine his efforts to stabilise the situation. Their opponents wanted a compromise with the English government, hoping for more toleration by practising a minority form of Catholicism. They wanted an end to the Jesuit administration of continental seminaries, the removal of the Jesuits from the Catholic mission and the restoration of ordinary episcopal governance in England. The type of episcopal governance the Appellants wanted involved English Catholic bishops being granted the traditional powers of consecration and confirmation, distancing them from Rome, and advancing their cause to have Catholicism in England accepted as a minority religion.|group="nb"

Кейтсбидің таныстырылымы

Гарнет 1604 жылдың көп бөлігін жолға шығып өткізді, бірақ оның саяхаттарының толық мәліметтері жоқ. Пасха күні ол Джон Райттың Твигмур залындағы үйінде мисса өткізді. Қараша айында ол Анна Воспен бірге болды (оның отбасымен 1586 жылдың жазында таныстырылған). 1605 жылдың 9 маусымында ол Лондонның Темза көшесіндегі бөлмеде Роберт Кэйтсбимен кездесті. Кейін Гарнет еске алғандай, бұл көрінеу кездейсоқ әңгіме болғанда, Кэйтсби дін қызметкерінен «әділ адамдарды өлтірудің» моральдық жағын сұрады. Гарнет католик дінінің қағидаларына сәйкес, соғыс кезінде жаумен бірге бейкүнә адамдар да қаза болатынын айтты. Антония Фрейзердің пікірінше, Гарнет Кэйтсбидің сұранысы Фландрияда әскер жинауға қатысты болуы мүмкін. Гарнет Фрейзер сипаттағандай, «рухани құндылықтар үшін қылыш қолданудан тартынбайтын» крестшінің санасына ие болған Кэйтсбиден мүлдем өзгеше еді. Кэйтсби «көп қарызға батып, күн көріске шамасы келмейтін» адам ретінде сипатталды. Ал Гарнет «жағдайдың ең жақсы шешімі – Құдайдың еркіне бағыну» деп сенді. Ол король Джеймс I-нің Англия тағына отыруына қуанды және шетелдіктердің араласпауын үміттенеді. 1603 жылғы «Бай-плот» туралы, екі католик дін қызметкері оның батасымен Сыртқы кеңеске (Privy Council) хабарлаған, ол «намыстың ақымақтығы, себебі біз оның қасиеттілігі және басқа да билеушілердің бізге бейбіт жолмен көмектесуге дайын екенін білеміз» деп жазды. Ол папа Климент VIII-ге ағылшын католиктеріне «quiete et pacifice» – зорлықпен бүлік шығармауды бұйыруын өтінді. Бұл үндеуді бас дін қызметкері Джордж Блэкуэлл де қайталап, дін қызметкерлеріне мұндай әрекеттерге тырыспауға бұйрық берді, бірақ бұл дау тудырды. 1605 жылдың жазының басында Гарнет Римге ағылшын католиктерінің «үмітсіздікке жеткенін» хабарлады. Екеуі шілдеде Эссекстегі Фремлендте қайта кездесті. Гарнет Кэйтсбиге «егер ол бірдеңе ойласа, не істегенін ойлануын тіледі. Біріншіден, ол осы әрекеттің заңдылығын қарастыруы керек, содан кейін ол бейкүнә адамдарды соншалықты елемеуі керек, достарын және мемлекет үшін қажетті адамдарды аямайды» деді. Кэйтсби дін қызметкеріне көбірек айтуға ұсынғанда, Гарнет: «Мен оған бәрімізге тыныштық сақтау және басқаларда да осындай жағдайды қамтамасыз ету туралы тапсырма бергенімді айттым» деп бас тартты. Гарнет сондай-ақ 4-ші барон Монтейгл Уильям Паркермен сөйлесіп, «католиктер корольге қарсы қарумен өздерін қорғай ала ма?» деп сұрады, бірақ Монтейглдің жауабы нақты болмады. Автор Алан Хейнс Гарнет сол кезде маңыздылығын жойған болуы мүмкін деп болжайды.

Garnet spent much of 1604 on the move, although few details of his travels exist. At Easter he reportedly gave a Mass at Twigmoor Hall, the house of John Wright. In November he was with Anne Vaux (whose family he had been introduced to in summer 1586) On 9 June 1605, he was to be found in a room on Thames Street in London, with Robert Catesby. In the midst of what Garnet later recalled was a seemingly casual conversation, Catesby asked the priest about the morality of "killing innocents". Garnet replied according to Catholic theology, that often, during war, innocents were killed alongside the enemy. According to Antonia Fraser, Garnet may have thought that Catesby's request was to do with him possibly raising a regiment in Flanders. Garnet was not at all like Catesby, described by Fraser as possessing the mentality "of the crusader who does not hesitate to employ the sword in the cause of values which he considers are spiritual". Catesby was also described as "exceedingly tangled in debts and barely able to subsist" In contrast, Garnet believed that "things were best settled by submission to the will of God." He was ebullient over King James I's succession to the English throne and hoped that there would be no foreign interference. Of the 1603 Bye Plot, revealed (with his blessing) to the Privy Council by two Catholic priests, he wrote that it was "a piece of impudent folly, for we know that it is by peaceful means that his Holiness and other princes are prepared to help us." He exhorted that Pope Clement VIII instruct all English Catholics not to engage in violent rebellion, "quiete et pacifice". It was a message echoed by Archpriest George Blackwell, who commanded his priests never to attempt any such thing, but it proved controversial; early in summer 1605 Garnet reported to Rome that English Catholics had reached "a stage of desperation". The two met again in July at Fremland in Essex. Garnet told Catesby that he "wished him to look what he did if he intended anything. That he must first look to the lawfulness of the act itself, and then he must not have so little regard of Innocents that he spare not friends and necessary persons for the Commonwealth." When Catesby offered to tell the priest more, Garnet declined: "I told him what charge we all had of quietness and to procure the like in others." Garnet also spoke with William Parker, 4th Baron Monteagle, asking him "if Catholics were able to make their part good by arms against the King", but Monteagle's reply was vague. Author Alan Haynes suggests that Garnet may at that point have become marginalised.

Өкініш беру бөлмесінің мөрі

Гарнет кейінірек 24 шілдеге дейін Кэйтсбидің ниеттерін білмейтінін, оған әйгілі Освальд Тезимондтың жүйкесі жеткен кезде мәлімдеді. "Зерек және ойлы адам" Тезимонд жоғарғы жағынан кеңес сұрады, себебі Кэйтсби оған жоспарын жақында айтқан еді. Оның өзінің айтуынша, шамамен 24 шілдеде үшінші кездесуі болды. Ол Кэйтсбиге Персонстан келген хатты оқып берді, онда Папамен кез келген әрекетке кіріспес бұрын кеңесуге шақырылған, бірақ ашылып қалудан сескенген Кэйтсби бас тартты. Сондықтан Гарнет Аквавиваға бірнеше зорлық-зомбылықтың алдын алғанын және "жеке адамдардың патшаға қарсы опасыздық жасауы немесе күш қолдануы мүмкін" деген күдігін білдірді. Бұрынғы сәтсіз Bye Plot-тан кейін болғандай, ол Папаны күш қолданудан ашық ескертуге шақырды, ескертуді Уэльстегі діннен шыққандарға (recusants) бағыттап, жоспар туралы білуін жасыруға тырысты. Ол сондай-ақ сэр Эдмунд Бэйнемді де осы хабарды жеткізуге жіберді, ал 28 шілдеде Парламент жұмысын тоқтатқанда Гарнет қауіптің сейілгеніне көз жеткізді. Уэльстен оралғаннан кейін Гарнет Анн Вокспен бірге жақында қайтыс болған Томас Трешемнің (Франсис Трешемнің әкесі) Раштон Холл үйіне сапарлады. Одан кейін олар Букингемширдегі Гейхерст үйіндегі Дигбидің үйіне барды. Вокс достары мен туыстарының үйлерінен көптеген жылқы жиналғанына күдіктенді және Гарнетке "осы ақылсыз адамдардың бірдеңе жоспарлап отырғанынан" қорқынышын айтты. Ол одан Кэйтсбимен сөйлесуді өтінді, бірақ Гарнет оның Фландрияда қызмет іздеп жүргенін сендірді. Гарнет осы мақсатта Кэйтсбиге ұсыным хат жазды. Қазан айында Вокс тағы да бұл мәселені көтеріп, бірнеше әйелдің Парламент басталғандағы қиындықтардан кейін қайда тығылу керектігін сұрағанын айтқанда, Гарнет тағы да Фландрияны атады, бірақ Фрейзер Вокстың сұрақтары оны қатты алаңдатқан болуы керек деп есептейді.

Тұтқындау және қамауға алу

Гарнет 6 қарашада Коутон Кортта болған кезде Томас Бейтс жоспардың сәтсіздігі туралы хабар әкелді. Кейтсби оның Уэльсте қолдау табуына көмектесуін қалады, өйткені ол жерде католиктердің қолдау табуы ықтимал деп ойланды, бірақ Гарнет қорқып қалды. Ол Кэйтсби мен Дигбиге жазған хатында оларды "жаман істерінен" бас тартып, папаның кеңесіне құлақ асуға шақырды. Ол бірнеше апта бойы қашып жүрді, бірақ ақырында 27 қаңтар 1606 жылы Хиндлип Холлдан тұтқындалды. Сол жерде ол сегіз күн бойы дін қызметкерлерімен бірге кішкентай, тар кеңістікте жасырынған, тіпті аяғын тік ұстай алмай, аяғын соза алмайтын. Олар ғимарат құрылымында жасырылған кішкентай суару сауыты арқылы қорғаушыларынан тамақ алды, бірақ ешқандай дәретхана немесе дренаж болмағандықтан, олар ақырында "табиғат талаптарымен" жасырынудан шығуға мәжбүр болды және дереу тұтқындалды. Олар алдымен Ворстерширдегі Холт қасабасына, ал бірнеше күннен кейін Лондонға әкелінді. Гарнет әлі де ауыр азаптан әлсіреп қалған еді, сондықтан Солсбери оған жақсы ат беруге бұйрық берді; оның жабдықтарын патша төледі. Топпен бірге пуритандық пастор да болды, ол "ұзақ және үзіліссіз сөйледі", бірақ Гарнеттің жауаптары білімді, қысқа және айқын болды - пастордың көңілі қалды. Лондонға келгеннен кейін ол Вестминстердегі Гейтхаус түрмесіне әкелінді, онда көптеген католик тұтқындары, оның ішінде оның немере інісі, отец Томас Гарнет болды. Гарнет алғаш рет 13 ақпан 1606 жылы Таза кеңес алдында пайда болды. Бұл кездесуге Джон Попхэм, Эдвард Кок, сэр Уильям Уад және Вурчестер, Нортгемптон, Ноттингем және Солсбери графтары қатысты. Олар оған құрметпен қарады, шапқыштарын алып тастады және оны "мистер Гарнет" деп атады, бірақ олар оның Энн Вокспен қарым-қатынасын мазақтап, ол оның мойындаушысы емес, сүйіктісі деп мәлімдеді. Сұраққа жауап беру кезінде ол өзінің кейбір әрекеттерін мойындады және 6 қарашада Кэйтсбидің хатын алғанын мойындады, бірақ ол мүшелерін атамаған жоспарға қатысы бар екенін жоққа шығарды. Гарнет өзінің тұтқынға алушылары тек сәтсіз схемаға қызығушылық танытқандығына және оның атын тазарта алатынына сенді, бірақ кеңесшілер одан екіжақтылық туралы ілім туралы да сұрады. Осы тақырыпта өзінің трактаты, Фрэнсис Трешемнің иеліктерінен табылған "ирестік, сатқындық және лайықсыз кітаптардың" бірі, кеңес үстеліне оның алдында қойылды. Гарнеттің трактатында өтірік айту айыпталып, католиктің үйінде діни қызметкер бар ма деген сұраққа "егер оның санасында құпия мағына сақталса", "өміріне сенімділікпен" "жоқ" деп жауап бере алады деген пікірді қолдады. Католиктер екіжақтылықпен жауап беруі мүмкін, бірақ мұндай жауаптар шыншыл емес немесе айлакерлік үлгісі ретінде қабылдануы мүмкін, әсіресе корольдің кеңесіне, олар Гарнеттің өз жағдайын дәлелдеуін қаламайтын шығар. Кеңес тарапынан екіжақтылық туралы пікір Гарнеттің пікірінен мүлдем өзгеше болды. Олардың көзінде бұл жай ғана алдау болды. Келесі күні Гарнет Лондон мұнарасына, өзі айтқандай "өте әдемі бөлмеге" ауыстырылды. Ол тамақтануға шарап берілді, бірақ оған төсек-орын мен отқа көмір алу үшін біраз уақыт қажет болды. Ол Тауэрдің лейтенанты Уильям Уадтың өзіне жақсы қарағанын, бірақ дін тақырыбында оның сөздері "әсіретті және күшсіз" болды деп мәлімдеді. Гарнетке жасалған соңғы тергеу көптеген тергеулердің алғашқысы ғана болды. Жалпы, оның жауаптары мұқият қарастырылды және оның сұрақтарына пассивті қарсылық көрсетті; сөре қолдану айқын мүмкіндік болды, оған ол "Minare ista pueris [Осындай қауіптер тек балаларға арналған]" деп жауап берді. Оның берген мәліметі шектеулі қызығушылық тудырады. Оның түрме бастығы Кари есімді адам Ваадтың сенімін алуға, оның немере інісіне Гейтхаус түрмесіндегі хаттарды жеткізуге ұсыныс жасады. Кейін Кэри Гарнетті көрші камерадағы Олдкорнмен сөйлесуге мүмкіндік беретін тесігі бар камераға орналастырды. Сондықтан екі діни қызметкердің әңгімелерін "осы мақсат үшін жасалған бір орыннан" екі тыңдаушы жазды. Олардың қарым-қатынасы негізінен кінәсіз болды, бірақ Гарнеттің бір рет шарапты көп ішкенін мойындауы кейіннен оған қарсы қолданылды, сонымен қатар олардың тұруы кезінде жазылған басқа да айыптау дәлелдері. Оның немере інісімен және Энн Вокспен байланысы да тыңдалды. Осы хаттардың көпшілігі өздерінің адресаттарын тапты, бірақ оларды алдымен Уад оқығаннан кейін емес, ол сонымен қатар Солсбериді хабардар етті. Кейтсбидің жоспарына қатысы бар екенін мойындауы, "кеңес алдында жасырын болғанын" мойындауы, үкіметке оның жоспар туралы бұрыннан білгенін дәлелдеді және олардың пікірінше, ол сатқындыққа қатысқан.

Garnet was at Coughton Court on 6 November when Thomas Bates brought news of the plot's failure. Catesby wanted him to help raise support in Wales, where it was thought Catholic support would be more likely, but Garnet was horrified. In a letter to Catesby and Digby, he urged them to abandon their "wicked actions" and follow the pope's advice. He spent weeks on the run but was eventually arrested on 27 January 1606, at Hindlip Hall. There, for eight days, he and Fr. Edward Oldcorne (later beatified as the Blessed Edward Oldcorne) had secreted themselves in a small, cramped space, unable even to stand or stretch their legs. They received sustenance from their protectors through a small drinking straw hidden within the building's structure, but with no commode or drainage they were eventually forced by "customs of nature which must of necessity be done" to emerge from hiding, and were immediately captured. They were taken first to Holt Castle in Worcestershire, and a few days later to London. Garnet was still weak from his ordeal, and Salisbury therefore ordered that he be given a good mount; his supplies were paid for by the king. The group was accompanied by a Puritan minister who "ranted at length without interruption", but Garnet's replies remained erudite, brief and clear—much to the minister's disappointment. On his arrival in London he was taken to the Gatehouse Prison in Westminster, which was already home to many Catholic prisoners, including his nephew, Father Thomas Garnet. Garnet first appeared in front of the Privy Council on 13 February 1606. Present were John Popham, Edward Coke, Sir William Waad, and the Earls of Worcester, Northampton, Nottingham and Salisbury. Superficially, they treated him with respect, removing their hats and addressing him as "Mr Garnet", although they made fun of his relationship with Anne Vaux, claiming he was her lover, not her confessor. During his questioning he admitted some of his movements, and that he had received Catesby's letter on 6 November, but he denied being involved in the plot, whose members he did not name. Garnet was convinced that his captors were interested only in the failed scheme and believed he might be able to clear his name, but the councillors also asked him about the doctrine of equivocation. His own treatise on this topic, one of the "heretical, treasonable and damnable books" found amongst Francis Tresham's possessions, was laid on the council table before him. Although it condemned lying, Garnet's treatise supported the notion that when questioned, for instance, on the presence of a priest in his house, a Catholic might "securely in conscience" answer "No" if he had a "secret meaning reserved in his mind". The occasions on which a Catholic might legitimately use equivocation, he supposed, were limited, but such replies could be taken as an example of insincerity or deviousness—especially to the king's council, who may not have wanted to see Garnet prove his case. The council's view of equivocation was very different from Garnet's. In their eyes, it was simple deceit. The next day, Garnet was moved to the Tower of London, into what he described as "a very fine chamber". He was afforded claret with his meals, though it took him some time to get bedding and coal for the fireplace. He claimed that Lieutenant of the Tower William Waad treated him well, although on the subject of religion his speeches became "violent and impotent". Garnet's recent interrogation was only the first of many. Generally, his answers were carefully considered and demonstrated a passive resistance to his questioners; the use of the rack was a distinct possibility, one which he answered with "Minare ista pueris [Such threats are only for children]". What information he did give up was of limited interest only. His jailer, a man named Carey, was employed by Waad to gain the priest's trust, offering to relay letters to his nephew in the Gatehouse Prison. Carey then placed Garnet into a cell containing a hole through which he was able to converse with Oldcorne, who was in a neighbouring cell. From "a place which was made for this precise purpose", two government eavesdroppers were therefore able to record details of conversations between the two priests. Their communications were mostly innocent, although Garnet's admission that on one occasion he drank too much wine was later used against him, along with other incriminating evidence recorded during their stay. His communications with his nephew, and Anne Vaux, were also intercepted. Most of these letters found their intended recipient, but not before they had first been read by Waad, who also kept Salisbury informed. Despite his claims to have been horrified by Catesby's plan, his declaration, which admitted that he had "dealt very reservedly with your Lordships in the case of the late powder action", gave the government proof that he had prior knowledge of the plot, and in their view, he was therefore guilty of misprision of treason.

Сот

Гарнеттің сот процесі 1606 жылғы 28 наурызда өтті. Ол Гильдия сарайына жабық каретамен жеткізілді; тұтқындарды әдетте сотқа жаяу алып жүргенін ескерсек, бұл ерекше жағдай еді, бірақ билік тарапынан жанашыр халықтың қолдауына қатысты алаңдаушылық болған болуы мүмкін. Сот сағат 9:30-да басталды және күні бойы жалғасты. Іс-шараға король Джеймс (халықтан жасырылған) және леди Арбелла Стюарт, Саффолк графесі Кэтрин Говард сияқты бірнеше сарайлықтар қатысты. Гарнет өзінің түрлі аттарымен таныстырылды, олардың ішінде «Уэлли, әлде Дарси, әлде Робертс, әлде Фермер, әлде Филипс» есімдері болды. Ол 9 маусымда 1605 жылы Кэйтсбимен корольді, оның ұлын өлтіру және «патшалық үкіметін және Англияда орнатылған Құдайға сенуді өзгерту және құлату» үшін сөз байласты деп айыпталды. Ол сонымен қатар бірнеше адаммен бірігіп Лордтар палатасын ұнтақпен жарылтуға сөз бергеніне де айыпталды. Ол «күнәлі емеспін» деді. Үкімет атынан сөз сөйлеген Эдвард Кок оның 1586 жылдан бастап, Англияға оралған жылдан бергі барлық мемлекеттік сатқындыққа қатысқандығын айыптады. Кок атап көрсеткендей, провинциялық басшы 1603 жылғы Басты және Екінші қастандықтарға қатысқан. Ол 1605 жылғы қастандыққа Папаның келісімін алу үшін Эдмунд Бейнхэмді Римге жіберді және қараша айында Коутон қаласында «үлкен істің сәтті болуы үшін» дұға еткен. Кок Гарнетті «бес «Д» докторы» деп атады, яғни жалған сөйлеу, князьдерді құлату, мемлекеттерді билеу, адамдарды қорқыту және жою. Оның Энн Вокспен болған тиімсіз қарым-қатынасы айтылды, бірақ оның екіұштылық доктринасына адалдығы өте зиянды болып шықты. Франсис Трешемнің өлім төсегінде жазған хаты оқылды, онда Гарнеттің «испандық сатқындық» деп аталатын оқиғаға қатысы жоқ екені айтылды. Трешем Гарнетті «он бес немесе он алты жыл бұрын» көрмегенін мәлімдеді, бірақ үкімет екеуінің жақында кездескенін дәлелдеді. Гарнет хатты көрген жоқ және оның 1605 жылға емес, 1602 жылға дейінгі оқиғаларға қатысты екенін білген жоқ. Ол: «Мүмкін, ол бұрыс түсінген шығар, Мырзам», - дегеннен басқа ештеңе айта алмады. Елизавета патшайымға қарсы иезуиттердің жасаған қастандықтары туралы мәлімдемелер, сондай-ақ кейбір қастандықтардың мойындаулары сот алдында оқылды. Гарнет екіұштылықты қолдануын осы доктрина туралы жазған еңбегімен қорғады. Ол Олдкорнмен болған әңгімесін құпия болғандықтан мойындағысы келмеді, бірақ сенім мәселесінде екіұштылықтың рұқсат етілмейтінін айтты. Солсбери Гарнеттен Папа король Джеймсті анафема етсе, ол не істейтінін сұрағанда, ол «жауап беруден бас тартты». Кок оның екіұштылық пікірін «ашық және кең жалған және антқа адалсыздық» деп атады. Тезимондтың мойындауына келетін болсақ, жоспарланған өлтіру сол кезде орын алмағандықтан, Солсбери Гарнеттің үкіметке оңай хабарлай алатынын айтты. Солсбери бұл мойындаудың құпия сақталғанын жоққа шығарды және Гарнет Кейтсбимен бейресми әңгімелескен кезде, бейкүнә адамдардың өлімі туралы әңгімеде үкіметке ескерту жасауы мүмкін еді деп мәлімдеді; дін қызметкері сол кезде Кейтсбидің сұрақтарының мағынасын түсінбегенін айтты. Нортгемптон графы латын тілінде «quod non prohibet cum potest, jubet» (адам тыйым салмайтын нәрсеге, ол бұйыра алады) деді. Гарнеттің Кейтсбиге іс жүргізуді тыйым салғаны туралы қорғанысы нәтижесіз болды. Қазылар алқасы Гарнеттің мемлекетке опасыздық жасағанын анықтауға он бес минут уақыт жұмсады. Ол өлім жазасына кесіліп, төрт бөлікке бөлінуге үкім шығарылды.

Garnet's trial took place on Friday 28 March 1606. He was taken to the Guildhall by closed coach; an unusual method, considering prisoners were usually walked to trial, though the authorities may have had some concern about support from a sympathetic crowd. The trial began at about 9:30 am and lasted all day. In attendance were King James (hidden from public view) and several courtiers including Lady Arbella Stuart and Catherine Howard, Countess of Suffolk. Garnet was introduced with his various aliases, which included "Whalley, otherwise Darcy, otherwise Roberts, otherwise Farmer, otherwise Philips". He was accused of having conspired with Catesby on 9 June 1605 to kill the king, his son, and to "alter and subvert the government of the kingdom and the true worship of God established in England". He was also accused of having conspired with several others to blow up the House of Lords with gunpowder. He pleaded "not guilty". Speaking for the government, Edward Coke accused him of involvement in every treason since 1586, the year he returned to England. According to Coke, the provincial superior was involved in the Main and Bye Plots of 1603. He had sent Edmund Baynham to Rome to gain papal approval for the 1605 plot, and while at Coughton in November, had prayed "for the success of the great action". Coke called Garnet "a doctor of five Ds, namely, of dissimulation, of deposing of princes, of disposing of kingdoms, of daunting and deterring of subjects, and of destruction". His supposed inappropriate relationship with Anne Vaux was mentioned, but his adherence to the doctrine of equivocation proved extremely damaging. Francis Tresham's deathbed letter, which claimed that Garnet had played no part in the so called Spanish Treason, was read aloud. Tresham claimed not to have seen Garnet "for fifteen or sixteen years before", despite government evidence that the two had met more recently. Garnet had not seen the letter and did not know that it referred to events before 1602, not 1605. He was unable to explain it, except by saying "it may be, my Lord, that he meant to equivocate." Statements regarding Jesuit encouraged plots against Queen Elizabeth were read to the court, as well as some of the plotters' confessions. Garnet defended his use of equivocation with his own treatise on the doctrine. He had denied his conversation with Oldcorne as it was a secret, but said that in matters of faith, equivocation could never be lawful. When asked by Salisbury what he would do if the pope excommunicated King James, he "denied to answer". His defence of equivocation was scorned by Coke, who called it "open and broad lying and forswearing". As for Tesimond's confession, the planned assassination had not at that point happened and so Salisbury said that Garnet could easily have alerted the government. Salisbury attacked the idea that it had ever been made under the seal of the confessional, and claimed anyway that Garnet could have warned the authorities after his more ordinary conversation with Catesby about the death of innocents; the priest replied by saying that at the time, he did not understand the relevance of Catesby's questions. The Earl of Northampton said, in Latin, "quod non prohibet cum potest, jubet" (what a man does not forbid when he can, he orders). Garnet's defence, that he had forbidden Catesby from proceeding, was futile. The jury took fifteen minutes to decide that Garnet was guilty of treason. He was sentenced to be hanged, drawn and quartered.

Атқару

Соттан кейінгі күні Гарнет жаңа мәлімдеме жасады, ол Трешеммен арадағы қарым-қатынасын түсіндіруге бағытталған еді. Сондай-ақ, ол патшаға заңды монархқа қарсы зорлық-зомбылыққа қатысты өз ұстанымын қайта жазды. Үкімет оған Тесимондты ұстағанын айтып жалған ақпарат берген соң, ол өткен жылғы әңгімелері үшін дін қызметкеріне өтініш хат жазды. 21 сәуірде ол Анне Воға соңғы хат жазып, соңғы бірнеше айдағы қиындықтарын баяндады. Шамамен үш ай Тауэрде өткеннен кейін, 3 мамыр 1606 жылы сенбі күні Гарнет ағаш тіреуге байланып, үш жылқымен Сент-Пол шіркеуінің зиратына жеткізілді. Ол киімдері мен бас киімінің үстінен қара плащ киді, сапарының көп бөлігін қолын бірге ұстап, көздерін жұмып өткізді. Зиратта Лондон шерифі, сэр Генри Монтегю, Джордж Аббот және Джон Оверал болды. Оған "Егер басқа сатқындықтарды білсеңіз" деп сұрағанда, Гарнет "Мен ештеңе айта алмаймын" деп жауап берді. Ол протестанттық дінге өтуге қатысты барлық ұсыныстарды қабылдамады және патшаға қарсы ешқандай қылмыс жасағанын жоққа шығарды. Оның кінәлі деп танылуына себеп тек құпиялық сақтау шартын сақтауы ғана болатындығын айтты, және егер осы әрекетімен патшаны немесе мемлекетті ренжіткен болса, кешірім сұрады. Жазушы бұл оның кінәсін мойындағанын мәлімдеді, бірақ Гарнет кінәсіз екенін қайталады және осы мәселені талқылауды жалғастырды. Гарнет өлім күнін, 3 мамырды, Крест мерекесін атап өтті және өзінің кінәсіздігін растады. Ол Анне Воға қатысты олардың қарым-қатынасы дұрыс емес деген айыптауларға қарсы қорғады. Содан кейін ол баспалдақтың түбінде дұға етті, "жел оны ұшырып жібермеуі үшін" ұзын, тігілген көйлегінен киімдерін шешіп, баспалдаққа көтерілді. Ол протестант пастырына назар бермеді, тыңдаушылардың біріне: "Мен шын, толыққанды католик болып өлуге ниеттендім" деп жауап берді. Епископ Оверал "біз бәріміз католикпіз" деп қарсылық білдірді, бірақ Гарнет оған келіспеді. Ол тағы да дұға оқыды, содан кейін баспалдақтан лақтырылды. Қасқыр оны тірідей кесуге асыққанда, көптеген адамдар оның аяқтарынан тартып, Гарнеттің қалған жазасын толық өтеуіне мүмкіндік бермеді. Қасқыр Гарнеттің жүрегін жоғары көтеріп, "Бұл - сатқынның жүрегі" деген дәстүрлі сөздерді айтқанда ешқандай қолдау болмады. Оның басы Лондон көпірінде бағанаға ілінді, бірақ оның жаңа және зақымсыз көрінісіне таң қалған көптеген адамдар үкіметті басын төмен қаратып, беті көрінбеуін қамтамасыз етуге мәжбүр етті. Оқиға орнынан сақталған, Гарнеттің бейнесі бар деген қанға боялған сабаннан жасалған қабық қызығушылық тудырды. Ол елден тымыздан Иса қоғамына жеткізілді, бірақ Француз революциясы кезінде жоғалып кетті.

The day after his trial Garnet made a new statement, which he hoped would clarify his dealings with Tresham. He also wrote to the king, reiterating his stance on violence against a rightful monarch. When the government lied and told him they had captured Tesimond, he wrote an apologetic letter to the priest regarding the nature of their conversation the previous year. He also wrote a final letter to Anne Vaux, on 21 April, relating his lack of fortune over the previous few months. After about three months spent in the Tower, on Saturday 3 May 1606 Garnet was strapped to a wooden hurdle and taken by three horses to the churchyard of St Paul's. He wore a black cloak over his clothes and hat, and spent much of the journey with his hands together and eyes closed. Present in the churchyard were the Sheriff of London, Sir Henry Montague, George Abbot and John Overal. When asked if he had knowledge of any further treasons, Garnet replied that he had nothing to say. He rejected any entreatments to abandon his faith for Protestantism, and said that he had committed no offence against the king. The only thing he thought he might be condemned for was for abiding by the terms of the confessional, and if by that action he had offended the king or state, he asked for forgiveness. The recorder announced that this was an admission of guilt, but Garnet reiterated his not guilty plea and continued to argue the point. Garnet highlighted the date of his execution, 3 May, the Feast of the Cross, and reaffirmed his innocence. He defended Anne Vaux against claims that their relationship had been inappropriate. He then prayed at the base of the ladder, disrobed down to his long, sewn up shirt, "that the wind might not blow it up", and mounted the ladder. He ignored a Protestant minister who came forward, replying to an objectionable member of the audience that he "ever meant to die a true but perfect Catholic". Bishop Overal protested that "we are all Catholics", although Garnet disagreed with this. He once again said his prayers, and was then thrown off the ladder. Before the executioner could cut him down alive, many in the crowd pulled on his legs, and as a result, Garnet did not suffer the remainder of his grim sentence. There was no applause when the executioner held Garnet's heart aloft and said the traditional words, "Behold the heart of a traitor". His head was set on a pole on London Bridge, but crowds of onlookers fascinated by its fresh and unblemished appearance eventually forced the government to turn the head upward, so its face was no longer visible. A bloodstained straw husk saved from the scene of the execution and said to bear Garnet's image became an object of curiosity. It was smuggled out of the country into the possession of the Society of Jesus, before being lost during the French Revolution.

Жазбалар

Гарнеттің жазбаларына «Schisme қорғанысына қарсы кешірім» (1593) кіреді, ол шіркеу папизміне қарсы шабуыл жасады, онда ол Томас Беллді Англия шіркеуіндегі қауымды ара-тұра қабылдауын қолдағаны үшін айыптады. Одан кейін «Христиандық бас тарту туралы трактат» (1593) жазылды, ол католиктердің өз діні үшін неден бас тартуға дайын болуы керектігі туралы цитаталар жинағынан тұрады, сондай-ақ «Розарий қоғамы» (1593–1594) жарық көрді, бірақ Шекспирдің екіұштылыққа қатысты жеке пікірлері белгісіз.