Кіріспе

Малави саясаткері

Джордж Т. Чапонда (1 қараша 1942 жылы туған) – Малавидің кәсіпқор дипломаты және саясаткері, 2016 жылдан 2017 жылға дейін Малавидің Ауыл шаруашылығы, суару және су ресурстарын дамыту министрі қызметін атқарған. Ол биліктегі Демократиялық прогрессивтік партияның (ДПП) негіс қалаушы мүшесі және Оңтүстік Малавидегі Муланже ауданынан сайланған ДПП депутаты.

Ерте өмір

Муланже ауданындағы Чонде ауылында туған Чапонда 1963 жылдан 1968 жылға дейін Дели университетінде тарих және саясаттану бағыттары бойынша білім алды. 1976 жылдан 1979 жылға дейін Замбия университетінде, ал 1980 жылдан 1984 жылға дейін Йель университетінде заңды оқыды. 1980 жылы ол адвокаттыққа қабылданды.

Мансап

Ол Замбияда бірқатар жоғары лауазымдарды, соның ішінде мемлекеттік ұйымның бас атқарушысы қызметін атқарған. 1984 жылдан 2002 жылға дейін ол негізінен Сомали, Кения, Таиланд, Бангладеш, Швейцария, Австрия, Польша және Эфиопияда Біріккен Ұлттар Ұйымының босқындар жөніндегі жоғарғы комиссарының кеңсесінде аға заңгер болып жұмыс істеді. 2003 жылдан 2004 жылға дейін Малави университетінің кеңесінің төрағасы болды. 2004 жылы Чапонда Малави саясатына қатысып, Муланже Оңтүстік-Батыс сайлау округінен парламент депутаты болып сайланды. 2004 жылдың маусым айында ол жаңадан сайланған президент Бингу ва Мутариканың үкіметінде Сыртқы істер министрі болып тағайындалды. Ол 2005 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті, содан кейін Жергілікті басқару және ауылдық даму министрі болып тағайындалды. 2009 жылдың мамыр айында өткен сайлаулардан кейін президент Питер Мутарика оны Білім министрі етіп тағайындады, бірақ 2010 жылы Әділет және Конституциялық істер министрлігіне ауыстырды. 2011 жылдың 19 тамызында үкіметтің барлық құрамы таратылды. 2011 жылдың қыркүйегінде президент Питер Мутарика оны Білім, ғылым және технология министрі қызметіне қайта тағайындады. Ол 2012 жылдың сәуір айында президент жүрек талмасынан қайтыс болғанға дейін осы лауазымда болды. Мутариканың орнына келген Джойс Банда 2014 жылдың 22 маусымында Чапонданы Сыртқы істер және халықаралық ынтымақтастық министрі етіп тағайындады. 2016 жылдың 7 сәуірінде президент Питер Мутарика Чапонданы Ауыл шаруашылығы, суару және су ресурстары министрлігіне ауыстырды. Содан кейін 2016 жылдың мамыр айында Мутарика оны Парламент Мәжілісінің басшысы етіп тағайындады. 2017 жылдың басында қысқа мерзімге тоқтатылғаннан кейін Чапонда ақпан айында қайта тағайындалды, бірақ ол бір аптадан кейін оның орынбасары Кондвани Нанхумва уақытша түрде оның орнына тағайындалды, Чапондаға қатысты жүргізіліп жатқан сыбайлас жемқорлықты тергеудің нәтижелерін күтіп. Оның президент Питер Мутариканың орнын басуға дайындалып жатқаны туралы әңгімелер тарады.

Ауаның ластануы туралы заңнама

2011 жылдың ақпан айында Чапонда жергілікті соттар туралы заң жобасында "атмосфераны нашарлауды" қылмыс деп қарастыратын ереже "әдептілікті арттыру" мақсатымен ішек газдарын қылмыстық қылық ретінде қарауға алып келеді деп мәлімдеді.