Кіріспе

18 ғасырдағы Екаллатум және Ашшур монархы Ишме Даган I – Ежелгі Ассирия кезеңінде Екаллатум және Ашшурды билеген монарх. Кейінірек жасалған Ассирия патшалары тізімі (АКЛ) Ишме Даган I-нің билігі қырық жылға созғанын көрсетеді. Дегенмен, 2003 жылы Канеште қазба жұмыстары кезінде табылған лимму тізімі оның Ашшурдағы билігі он бір жыл болғанын анықтады. АКЛ мәліметтері бойынша, Ишме Даган I – Шамши Адад I-нің ұлы және оның мұрагері болған. АКЛ сонымен қатар, Ишме Даган I-нің орнына ұлы Мут Ашкур келгенін хабарлайды.

Отбасы

Ишем Даган I-нің әкесі Шамши Адад I – аморлық патша, бастапқыда Терқадан (Сирияда), ол шамамен 1808 ж.б.э. Ассирияны басып алды. Шамши Адад I Шубат Энлильден билік жүргізді. Шамши Адад I ең үлкен ұлын (Ишем Даган I) Экаллатум тағына отырғызды. Шамши Адад I ең кіші ұлын (Ясма Адад) Мари тағына отырғызды. Ишем Даган I Жоғарғы Месопотамияның оңтүстік-шығыс аймағын биледі. Ишем Даган I-нің ықпалына Ассур қала-мемлекеті кірді.

Хат-хабар

Шамши Адад I мен оның екі ұлы арасындағы туыстық қатынастарға қатысты бірнеше хат қазба жұмыстары барысында табылған, және бұл хаттар осы билеушілер отбасының кернеуін көрсетеді. Ишме Даған I "Өз қауіпсіздігінен қаймықпайтын батыл жауынгер" деп сипатталады. Осы қасиетінің арқасында Шамши Адад I оған еш ойланбастан сенген. Шамши Адад I-нің кіші ұлымен хат алмасуы осылай кеңпейілді емес, ал Ишме Даған I әкесінің кіші ағасына деген айыптауын қабылдап, соған қосылған сияқты. Бір хатында Ишме Даған інісінен: "Неге осы мәселе бойынша зар жылайсың? Бұл дұрыс әрекет емес" деп сұрайды.

Шамши-Адад I-нің өлімі

Әкесі Ішме Даған І-ді саяси тұрғыдан салмақты және қабілетті әскербасы деп есептегенмен, хаттарында Ясма Ададты сөккенімен мақтаған, Ішме Даған І әкесі қайтыс болғаннан кейін оның империясын ұзақ уақыт сақтай алмады. Ішме Даған І ақырында өзінің иелігінің көп бөлігін жоғалтты және жоғарғы Хабур аймағын қайтаруға тырысқан бірнеше қарсы шабуылдарға қарамастан, Ашур мен Экаллатумды ғана ұстауға мәжбүр болды. Ибалпиел II билігінің бесінші жылының атауы (Шамши Адад І-ге оның өлімінен кейін құрмет көрсетілгенін көрсетеді) Ешнунаның Экаллатумға бағынышты болғанын көрсетеді. Ішме Даған І әкесінің тағына отырып, бүкіл Жоғарғы Месопотамияны билегеннен кейін ағасына хат жазды:

Бұл хат тарихшыларды Ясма Ададтың әкесі қайтыс болғаннан кейін біраз уақыт Мари тағын иеленгеніне сендірді. Алайда, бұл хаттың шын мәнінде Ашнакудан Ишме Адудан (Ашлаккадан Ибал Адуға жазылған) екені дәлелденді, осылайша хатқа негізделген көптеген хронологиялар жоққа шығарылды. Ішме Дағанның Хаммурапимен қарым-қатынасы Хаммурапидің мақсаттарына байланысты өзгерді, және Хаммурапи Вавилонның Ларсамен соғысы кезінде Ішме Дағанның қарсыласы Атамрумға көмекші әскер жібергеніне куәліктер бар. Кейіннен Хаммурапи оның патшасын жеңіп, ассириялық жерлерді басып алған кезде, Ішме Даған І Ашурдың патшасы болған болуы мүмкін.