Кіріспе

Нью-Орлеан қаласындағы (Луизиана штаты, АҚШ) қазіргі 2919 Сент-Чарльз даңғылында орналасқан Крайст Чирк кафедральді шіркеуі, Луизиана сатып алынуы аумағында құрылған алғашқы Рим католик емес шіркеу еді. Ол 1803 жылы Нью-Орлеанның протестант тұрғындарымен Христос шіркеуі ретінде негізделді және бүгінде Луизиана епископтық дін аймағының Луизиана епискобының ресми ордасы болып табылады.

Ерте тарих

1803 жылдың маусым айында 53 протестант, көбінесе католиктер тұратын Нью-Орлеан қаласында протестанттық қауым құру туралы үндеуге жауап берді. Алдын ала өткен жиналыстан кейін, діни ағымды таңдау дауысқа салынды. Дауыс беру нәтижесі: Епископалдық – 45 дауыс, Пресвитериандық – 7 дауыс, Методистік – 1 дауыс. Дауыс беру нәтижесіне сәйкес, Мәсіх шіркеуінің епископалдық қауымы құрылды. Содан кейін, шығыстағы түрлі колледждер мен шіркеулерге лайықты дін қызметкерінің ұсынымын беру үшін шақыру жіберілді. 1805 жылдың 16 қарашасында Пафкипсиден келген жас пастор Филандер Чейз, Нью-Йорк епискобы Бенджамин Мурдың ұсыныс хатымен келді. Құрылтайшылар жас Чейзді мақұлдады және келесі күні сағат 11-де Филандер Чейз Плос-д'Арместегі Кабильдода өзінің алғашқы уағызын оқыды. 1816 жылға дейін қызметтер әртүрлі қоғамдық ғимараттарда өткізілді, содан кейін Канал және Бурбон көшелерінің бұрышында бірінші Мәсіх шіркеуі салынды. Бұл алғашқы Мәсіх шіркеуінің эскизі сақталмаған. Мұрағаттарда оның жобасын атақты архитектор Бенджамин Генри Латробтың ұлы – Генри Селлон Боневал Латроб жасағаны көрсетілген. Ғимарат сегізбұрышты пішіндес, диаметрі 18 метр, күмбезді шатыры және кірпіштен салынған.

Екінші және үшінші шіркеу ғимараты

1833 жылы алғашқы шіркеу ғимараты өсіп келе жатқан қауымға тым кішкентай болып шықты. 1835 жылы сол жерде жаңа шіркеу құрылысының жоспарларын белгілі сәулетшілер Джеймс Галлиер аға және Джеймс Х. Дакин жасады. Жаңа ғимарат грек ғибадатханасы стилінде салынды, алдынан алты ионикалық бағаналар педиментті тіреп тұрды. 1837 жылдың 26 наурызында киеленді. 1845 жылы Фрэнсис Листер Хокс Христос шіркеуінің пасторы болды және үшінші шіркеу құрылысының жоспарларын ұсынды. Жобалардың бірін сурет салу шебері және сәулетші Томас Уортон жасаған. 1846 жылы Вестри Джеймс Галлиердің ұлы, екінші шіркеуді жобалаған белгілі Галлиердің ұлы, Хоукс пен Уортонның жоспарлары бойынша жаңа шіркеуді 56 000 долларға салуға келісім жасады. Үшінші ғимарат готика стилінде болды, оның арқасында тіреулер мен орталық мұнарасы бар, ол Канал және Дофин көшелерінің көл жағалауындағы бұрышында салынды. Осы кезде екінші ғимарат Яһуда Туро сатып алып, синагогаға айналдырды. Готика стиліндегі шіркеу 40 жыл бойы Христос шіркеуінің қауымына қызмет етті. 1873 жылы Jewell's Crescent City бұл ғимарат туралы: «Христос шіркеуі Нью-Орлеандағы ең әсем шіркеу құрылыстарының бірі» деді. Осы ғимарат та, оның бұрынғылары да қазірге дейін сақталмаған.

Төртінші шіркеу ғимараты

XIX ғасырдың соңына таман Нью-Орлеан қаласы едәуір өсті. Мәсіх шіркеуінің көптеген паштары Нью-Орлеанның жоғарғы ауданында тұрғандықтан, шіркеуді сол жерге көшіру туралы шешім қабылданды. Канал және Дофин көшелерінің бұрышы құнды сауда алаңы болды. Сент-Чарльз даңғылы мен Алтыншы көшесінің қиылысындағы қазіргі жер сатып алынды. Қазіргі Мәсіх шіркеуінің іргетасы 1886 жылдың 10 маусымында салынды. Бұл төртінші ғимарат, готикалық стильде, Нью-Йорк сәулетшісі Лоуренс Б. Валк жобалаған. 1889 жылы, жомарт меценаттың көмегімен, Нью-Орлеан сәулетшісі Томас Саллидің ұқсас дизайнмен салынған шіркеуі қосылды. Қарызы болмағандықтан, ол собордан бұрын қасиеттендірілді. 1959 жылы жаңа кеңейту бағдарламасы басталды, нәтижесінде әкімшілік кеңселер, шіркеу мектебі, кітапхана, жиналыстар залы және қызмет көрсету орындары үшін жағдай жасалды. Архитекторлары Фререт және Вольф болды. Собор мен шіркеудің готикалық дизайны сақталды. Мәсіх шіркеуінде бірнеше ректорлар мен декандар болды. Джеймс Ф. Халл, 1819 жылы Огайоның бірінші епископы болған (онда ол Кенион колледжін құрды), 1835 жылы Иллинойс штатының бірінші епископы және 1852 жылы Епископальдық шіркеудің бас епископы болған Филандер Чейс, Натаниел Уитон, Фрэнсис Л. Хоукс (кейіннен Тулан университетіне айналған Луизиана университетінің бірінші президенті болып сайланды), Эдмунд Невилл, 30 жыл бойы Мәсіх шіркеуінде қызмет еткен Уильям Томас Ликок, Александр И. Драйсдейл және Дэвид Сессмс, ол 38 жыл бойы Луизиананың төртінші епископы болды.

Мәсіх шіркеуі соборға айналады

Епископ Сесссамстың қолдауымен 1891 жылы Христос шіркеуі соборға айналды, ал жас Куинси Юинг қысқа мерзімге оның бірінші деканы болды. Одан кейін Ф. И. Парадайс, Чарльз Л. Уэллс, Уильям А. Барр, Дж. Д. Камминс, Уильям Х. Нес, 1954 жылы Джорджия епископы болып сайланған Альберт Р. Стюарт, Уильям Э. Крейг, Леонард Э. Нельсон, Ричард Роуланд, Дэвид Лоури, Джон Сенет және қазіргі деканы Дэвид А. ДюПлантье қызмет етті. Христос шіркеуі өз паштарына ғана емес, жалпы қоғамға да қызмет көрсетті. Ол француз протестанттары үшін шапель салуға мұрындық болды, кейіннен Санкт-Анна епископтық шіркеуіне айналған Санкт-Петер миссиясын (1846) құрды; 1860 жылы балалар үйін ашты, Троица, Голгофа және Санкт-Андрей епископтық шіркеулерін құруға көмектесті. Кең мағынада, Христос шіркеуі Теннесси штатының Севанни қаласындағы Оңтүстік университетіне ерекше қызығушылық танытады, оның құрылысын Луизиананың бірінші епископы, Right Reverend Leonidas Polk жетекшілік етті.

Қазіргі

Құдайға табынуға төрт жексенбілік қызмет, сондай-ақ күнделікті дұғалар мен апта ішіндегі Киелі Евхаристия тойлануы кіреді, бұл Англикан ғибадаттарының бай әртүрлілігін ұсынады. Собор, "Катрина" даулына арналған джаз шығармасын жазу үшін Нью-Орлеан джаз музыканты Ирвин Мейфилдке тапсырыс берген алғашқы Епископальдық шіркеу болды. Мейфилдтің "Барлық Әулиелер" атты композициясы 2005 жылдың 17 қарашасында Нью-Орлеандағы Епископальдық миссионерлік қызметтің 200 жылдығымен бірге соборда тұңғыш рет орындалды. Собордың қазіргі деканы және ректоры, Өте Құрметті Дэвид Аллард дюПлантье басқарады және Луизиананың он екінші епискобы, Құрметті Шаннон Роджерс Дакворттың резиденциясы болып табылады.