Кіріспе

Шотланд футболшысы

Джон Томсон (28 қаңтар 1909 – 5 қыркүйек 1931) – шотланд футболшысы, «Селтик» клубы мен Шотландия ұлттық футбол құрамасының қақпашысы болған. Ол «Иброкс» стадионындағы «Олд Фирм» дербисінде «Рейнджерс» ойыншысы Сэм Инглишпен болған жазатайым соқтығысу нәтижесінде көз жұмды.

Ерте өмір және мансап

Томсон 1909 жылғы 28 қаңтарда Кирккалдиде Джон мен Жан Томсонның отбасында дүниеге келді. Ол Файфтың Карденден кентінде өсті, Дененд бастауыш мектебінде және Аухтердерран жоғары сынып мектебінде білім алды. Жоғары мектепке жеткенде ол талантты қақпашы ретінде танылды және Лохджелли Таймс кубогын жеңген Аухтердерран мектебінің құрамында болды. 14 жасында ол әкесі де жұмыс істеген Боухилл кенішінде жұмысшы болды. Шахтадан көмірді тасып әкелетін вагон тізбектерін ажыратып, шахтаның астынан 300 ярд тереңдікте жұмыс істеді. 1924–1925 маусымында Томсон Файф жастар футбол лигасынде Боухилл Роверс клубында ойнады. Келесі маусымда ол Уэлсли Джуниорс клубына ауысты, онда оның талантын жергілікті баспасөз байқады және ол болашақта өте жақсы қақпашы болатынын болжады. Ол сондай-ақ 1927 жылы Селтик клубының Шотландия кубогының финалында ойнады, олар Шығыс Файфты 3–1 есебімен жеңді. Келесі маусымда, Селтик клубының "Олд Фирм" матчынан кейін, Ibrox Park стадионындағы қарсыластары Рейнджерс клубына қарсы өткен ойында Томсон "керемет" ойын көрсеткені үшін баспасөздің кеңінен мақтауына ие болды. 1930 жылғы 5 ақпанда Томсон Эйрдрионианс клубына қарсы өткен ойында ауыр жарақат алды: ол жақ сүйегін сындырып, бірнеше қабырғасын жарақаттап, мойын сүйегіне зақым келді және секіріп ұстау кезінде екі тісін жоғалтты. 1931 жылғы 11 сәуірде Томсон өзінің мансабындағы екінші медалін жеңіп алды, Селтик клубы 1931 жылғы Шотландия кубогының финалында Мазервелл клубын 4–2 есебімен жеңді. Алғашқы матч 2–2 тең түсті және 105 000-нан астам көрермен Hampden Park стадионындағы қайта матчты тамашалады.

Ойын стилі

Томсон өте кішкентай және жұқа болды, бойы төмен еді. Көптеген адамдар оның кішкентай дене бітімі мен кішкентай қолдарынан қақпашыға ұқсамайтынын ойлады. Бірақ, оның командаласы Джимми МакГрори оның қолы "суретшінің қолындай" дей отырып сипаттаған. Томсонның өмірбаянында автор Том Грейг оның саусақтары мықты, нәзік және білезі мен алқызы күшті екенін жазды. Ол "Осы физикалық қасиеттердің үйлесімі оның керемет соққыны қабылдау және ұстап алу қабілетінің негізі болды" деді.

Өлім

1931 жылдың 5 қыркүйегінде «Селтик» командасы Глазгодағы «Иброкс Парк» стадионында 80 000 көрерменнің алдында өзінің «Олд Фирм» қарсыласы «Рейнджерспен» ойын өткізді. Екінші таймның басында Томсон мен «Рейнджерс» футболшысы Сэм Инглиш бір мезгілде допқа таласты. Томсонның басы Инглиштің тізесіне соқтығысып, бас сүйегі сынып, оң жақ жақын жердегі артериясы жыртылды. Томсонды тақтада алаңнан шығарып әкетті; көптеген адамдар оның ауыр түрде шаңқағанын ойлады, бірақ жарақаттарын көргендер жағдайдың одан да нашар екенін күдіктенді. Бір дерек көзі былай деп хабарлады: «Басты трибунада үнсіздік орнады, қорқыныштан айқай салған жас әйелдің дауысы естілді»; бұл 19 жасар Маргарет Финлейдің айқайы болды деп есептеледі, ол Джим Томсонмен (Джонның ағасы) бірге ойынды тамашалап отырған. Кейіннен «Рейнджерс» командасының ойыншысы, сонымен қатар медицина студенті, оны көргеннен кейін оның аман қалу мүмкіндігінің аз екенін айтты, бұл пікірді «Селтик» командасының дәрігері де қолдады. Сент-Эндрю жедел жәрдем қызметінен көмек алғаннан кейін, ол тақтаға жатқызылды. «The Scotsman» газетінің мәліметінше, ол «тақтада отырып, гол және оқиға болған жерге қарады». Ойын 0:0 есебімен аяқталды. Томсон Глазгодағы Виктория ауруханасына жеткізілді. Оның бас сүйегінің оң жақ сүйегінде жарақат болды, нәтижесінде бас сүйегінде диаметрі белгілі бір өлшемдегі ойыс пайда болды. Сағат 17:00-де ол күшті құрылысқа ұшырады. Д-р Норман Дэвидсон мидың ісінуінен туған қысымды азайту үшін шұғыл операция жасады, бірақ операция сәтсіз аяқталды және ол сағат 21:25-те қайтыс болды.