Кіріспе

Сағат, минут және секундты көрсетуден басқа кез келген қосымша мүмкіндік.

Сағат өнерінде, "қосымша мүмкіндік" – бұл сағаттың тек сағат, минут және секундты көрсетуден өзгеше қызметі. Тек сағат, минут және секундты ғана көрсететін сағат қарапайым механизм деп аталады. Көбінесе кездесетін қосымша мүмкіндіктерге күнтізбе (күн немесе апта күнін көрсету), дабыл, хронограф (секундомер) және автоматты шарлау механизмі жатады. Қосымша мүмкіндіктер кез келген сағатта болуы мүмкін, бірақ олар механикалық сағаттарда ерекше көзге түседі, себебі олардың кішкентай өлшемі оларды жобалау мен құрастыруды қиындатады. Әдеттегі күнтізбелік хронографта 250-ге дейін бөлшек болуы мүмкін, ал өте күрделі сағатта мыңнан астам бөлшектері болуы мүмкін. Көптеген қосымша мүмкіндіктері бар сағаттар "үлкен қосымша мүмкіндіктерге" ие сағаттар деп аталады.

Үлкен е) асқынулар

Грандиоздық асқыну – бірнеше асқынулары бар сағат, ол haute horlogerie немесе жақсы сағат өнерінің ең күрделі жетістіктері. Ресми анықтама болмаса да, бір жалпы критерий – сағатта кем дегенде бір (көрінетін) уақыт асқынуы, бір астрономиялық асқынуы және бір дабыл қағу асқынуы болуы керек. Өте күрделі сағаттар өте шектеулі мөлшерде шығарылады, ал кейбіреулері бірегей құрал ретінде жасалады. Өте күрделі сағаттар жасаумен танымал компаниялардың қатарында Breguet, Patek Philippe және Vacheron Constantin бар. Алғашқы өте күрделі сағаттар сағатшылардың көптеген функцияларды бір сағат корпусында біріктіруге жасаған тың бастамаларының нәтижесінде пайда болды. Механикалық сағаттар, оның ішінде астрономиялық көрсеткіштер, алғашқы қалта сағаттарын жасаушыларға идеялар сыйлады. Нәтижесінде, XVI ғасырда сағат өнерінде көптеген күрделі, тіпті өте күрделі сағаттар пайда болды. 2018 жылдың қараша айына дейін ең күрделі төрт механикалық сағатты Vacheron Constantin және Patek Philippe компаниялары жасаған. Атап айтқанда, Patek Philippe Henry Graves Supercomplication қазіргі уақытта аукционда сатылған ең қымбат екінші сағат атағын иеленеді, оның соңғы бағасы 24 миллион АҚШ доллары (23,237,000 швейцар франкі) – 2014 жылдың 11 қарашасында Женевада сатылды. Patek Philippe Calibre 89 екі данасы да аукционда сатылған ең қымбат 10 сағаттың қатарына кіреді, олардың соңғы бағасы 5 миллион АҚШ долларынан асып түседі. Vacheron Constantin Reference 57260 қазір әлемдегі ең күрделі сағат деп танылады. Бұл 2015 жылы Vacheron Constantin ұсынған 57 асқынудан тұратын механикалық қалта сағаты. Компанияның мәлімдемесіне сәйкес, бұл – бұрын-соңды жасалмаған ең күрделі механикалық қалта сағаты. 57260 сағатын құрастыруға сегіз жыл уақыт кетті, оның 2826 бөлігі мен 31 тілі бар. Оның салмағы және өлшемдері әлі белгілі емес. Patek Philippe Calibre 89 33 асқынудан тұрады, оның құрамында барлығы 1728 бөлік пайдаланылған. Ол 1989 жылы компанияның 150 жылдығына арнап шығарылды. Асқынулардың қатарында Пасха күні, жұлдыздық уақыт және 2800 жұлдызды аспан картасы бар. 1933 жылы Генри Грейвске тапсырылған Supercomplication 24 асқынудан тұрады. Бұл сағат Грейвс пен Джеймс Уорд Паккард арасындағы сағаттық бәсекелестіктің нәтижесі болды. Supercomplication дизайнын жасауға үш жыл, құрастыруға бес жыл кетті, және ол Нью-Йорктегі Грейвстің үйінің түнгі аспан картасын көрсетеді. Бұл компьютер көмегімен жасалмаған ең күрделі сағат (920 бөлік). Star Caliber 2000 21 асқынудан тұрады. Олар күннің шығуы мен бату уақытын, ай орбитасын қамтиды, сондай-ақ Вестминстер кварталдарының әуенін ойната алады (Лондондағы Парламент үйлерінің сағат мұнарасы Биг-Беннен). Franck Muller Aeternitas Mega 4 – әлемдегі ең күрделі білезік сағаты. Оның 36 асқынуы бар, оның 25-і көрінеді, 1483 компоненті және 1000 жылдық күнтізбесі бар. Blancpain ең күрделі механикалық сағаттардың бірін жасаушы ретінде танымал – Blancpain 1735, бұл нағыз грандиоздық асқыну (турбильон, минутты қайталау, мәңгілік күнтізбе, бөлінген хронограф), тек 30 данадан тұратын шектеулі шығарылым, жылына бір дана ғана шығарылады. Hybris Mechanica Grande Sonnerie – әлемдегі ең күрделі екінші білезік сағаты. Ол Jaeger LeCoultre Calibre 182 механизмімен жабдықталған, 27 асқынуы мен 1300-нен астам бөлігі бар. Бұл механизм 44 мм x 15 мм өлшемді 18 карат ақ алтын корпуста орналасқан.

Ақылды сағаттарда қолдану

Ақылды сағаттардағы күрделіліктер – уақытты көрсетуден өзге, бағдарламалық құралдар арқылы іске асырылатын мүмкіндіктер.