Кіріспе

Неміс индологы және тіл білімі маманы (1890–1943)
Индолог (1890–1943)

Генрих Роберт Циммер (6 желтоқсан 1890 – 20 наурыз 1943) – неміс индологы және тіл білімі маманы, сондай-ақ Оңтүстік Азия өнерінің тарихшысы. Ол "Үнді өнеріндегі мифтер мен символдар" және "Үндістан философиялары" атты еңбектерімен ең көп танылды. Макс Мюллерден (1823–1900) кейін ол үнді филологиясы саласындағы ең маңызды неміс ғалымы болды.

Мансап

1920-1924 жылдары Грайфсвальд университетінде дәріс оқыды, кейін Гейдельберг университетінде Үнді филологиясы кафедрасын (1924-1938) басқарды. 1938 жылы нацистер оның христиан әйелінің еврей австриялықтың шөбересінің шөбересі екендігіне байланысты оны қызметтен босатты. Ол Англияға көшіп барды, онда 1939-1940 жылдары Оксфордтың Баллиол колледжінде сабақ берді. 1940 жылы Нью-Рошельге (Нью-Йорк) көшіп барды, сонда ол Колумбия университетінде философиядан қонақ лекторы болып жұмысқа қабылданды. Сол жерде Джозеф Кэмпбелл өзінің алғашқы кітабы – «Финнеганның оянуының кілті» (1944) жобасымен айналысып жатқан еді. Екеуі жақын дос атанды. Зиммер АҚШ-қа келгеннен екі жыл өткен соң, 1943 жылы пневмониядан күтпеген жерден қайтыс болды. Джозеф Кэмпбеллдің айтуынша, «Зиммер өзінің мансабының ең табысты кезеңіне қадам басқанда еді. Бірақ ол жаңа ғана жұмысын жақсы түсіне бастағанда, кенеттен ауырып, жеті күннің ішінде дүниеден өтті». Зиммердің қайтысынан кейін Кэмпбеллге оның қолжазбаларын редакциялау және жариялау міндеті жүктелді. Ол келесі 12 жыл бойы Зиммердің дәріс жазбаларын төрт кітапқа айналдырды, олар Боллинген сериясынан шықты: «Үнді өнері мен мәдениетіндегі мифтер мен символдар», «Үнді философиялары», «Үнді Азиясының өнері» және «Патша мен майт», бұл Зиммердің ең маңызды мұрасы болды.

Жұмыс

Циммердің әдісі – діни бейнелерді олардың қасиетті маңызын психикалық өзгерістің кілті ретінде пайдалану арқылы зерттеу болып табылды. Оның (үнді) философиясы мен діни тарихын өнерді түсіндіруде қолдануы дәстүрлі ғылыммен қайшы келді. Оның индуистік мифология мен философияны (әсіресе Пураникалық және Тантрикалық еңбектерді) терең білуі оған өнер туралы түсініктер берді, осы түсініктерді Джозеф Кэмпбелл және басқалар жоғары бағалады. Кэмпбелл Циммердің көптеген жазбаларын оның қайтысынан кейін өңдеді. Циммердің «Үндістанның қасиетті бейнелеріндегі көркем форма және йога» кітабының алғы сөзінде Кэмпбелл Генрих Циммерге арналған естелік туралы айтады, ол 1949 жылдың көктемінде Нью-Йорк Шығыс клубының мәжілісінде оқылған: «Доктор Циммер ғалымдығымен де, бірегей түсіндіру дарынымен де ерекшеленді, өзінің жеке класын құрды. Циммер барлық жердегі рухани және психологиялық дамудың негізінде жатқан жалпылама ұғымдар арқылы Шығыс және Батыс идеяларын түсінуге ұмтылды». Психиатр Карл Юнг Циммермен ұзақ қарым-қатынас орнатты және «Өзіне жол» (Der Weg zum Selbst) деп аталатын Циммердің бір томын өңдеді. Екі адам алғаш рет 1932 жылы кездесті, содан кейін Циммер Рихард Вильгельммен бірге Юнгтың азаматтар арасындағы санаулы достарының бірі болды. Көптеген адамдар Циммерді Батыс классикалық және үнді өнері арасындағы радикалды айырмашылықты бірінші болып анықтағандықтан, Батыста индуизм өнерін танымал етуге үлкен үлес қоскан деп есептейді.

Жеке өмір

1929 жылы ол австриялық романшы Уго фон Хофманшталь мен Гертруд (Шлезингер) фон Хофманштальдың қызы Кристиан фон Хофманштальға (1902–1987) үйленді. Оның кіші інісі Раймунд фон Хофманшталь екі рет үйленді, алғаш американдық мұрагер Ава Алиса Мюриел Асторға (кейінгі некесінен туған қызы ақырында Циммердің ұлына үйленді) және леди Элизабет Пейджетке (Англсидің 6-шы маркизі Чарльз Пейджеттің қызы) үйленді. Олардың ұлдары:

Андреас "Эндрю" Питер Циммер (1930–2003), ол Джойс Хилтонға үйленді. Клемент Циммер (шамамен 1932–1955), Оксфордтың Уадхам колледжінде студент кезінде қайтыс болды. Майкл Йоханнес дер Баптист Карл Максимилиан Генрих Хьюго Циммер (1934–2008), 1963 жылы Кристианның ағасы Раймундтың бұрынғы әйелі Ава Алиса Мюриел Астор мен ағылшын журналисі Филип Джон Райвс Хардингтің қызы Эмили София Хардингке үйленді, кейін ажырасты. Оның көп жылдық серігі Вера Граф болды, ал екінші әйелі – Вероник Сари. Циммер 1943 жылғы 20 наурызда Нью-Рошельде пневмониядан қайтыс болды.

Приляу сарайы

1932 жылы оның әйелінің жесір қалған анасы Герти фон Хофмансталь Зелль-ам-Зедегі Прилау сарайын сатып алып, оны қалпына келтіру жұмыстарын бастады. Нацистердің отбасының еврей тегіне байланысты мүлікті тартып алуынан сақтану үшін, ол сарайды Кристиан және Генрих Циммерге сыйға бергісі келді, олар бұл мүлікті отбасының досы Густав Капшрайтерге сата алатын еді. Алайда, бастапқыда мақұлданған сату ақырында тыйым салынды және отбасылық мүлік тартып алынды. Капшрайтердің мүлікті сатып алуға жасаған әрекеттері сәтсіз аяқталды, оның орнына мүсінші Йозеф Торак мүлікті 60 000 ℛℳ құнына сатып алды, ол сол кезде "әдемі жиһазталған және ұқыпты күтілген шағын, он бесінші ғасырға тән резиденция" деп сипатталған. Бірақ 1947 жылы Прилау сарайы фон Хофмансталь отбасына қайтарылды.

Генрих Циммер философия және интеллектуалдық тарих кафедрасы

2010 жылдан бері Генрих Циммер атындағы орындық тағайындалған. Генрих Циммер Үнді философиясы мен интеллектуалдық тарихы кафедрасы Үндістанның Мәдени қатынастар кеңесі (ICCR) тарапынан Нью-Делиде беріледі және «Азия және Еуропа жаһандық контексте» өтетін зерттеулер кластері мен Гейдельберг университетінің Оңтүстік Азия институтында орналасқан. Бұл жаңағы кафедраның алғашқы иегері – үнді ғылымының тарихшысы Дхрув Раина болды. Генрих Циммер кафедрасының екінші иегері Хираман Тивариден кейін профессор Амия П. Сен тағайындалды.