Кіріспе
Чехияда туған австриялық өнер тарихшысы Макс Дворжак (4 маусым 1874 – 8 ақпан 1921) – чехияда туған австриялық өнер тарихшысы. Ол Вена университетінде өнер тарихы профессоры болды және Вена өнер тарихы мектебінің белгілі мүшесі, «Рух тарихы» әдістемесін қолданды.
Max Dvořák (4 June 1874 – 8 February 1921) was a Czech born Austrian art historian. He was a professor of art history at the University of Vienna and a famous member of the Vienna School of Art History, employing a Geistesgeschichte methodology.
Ерте өмір және білім
Дворжак 1874 жылдың 4 маусымында Богемиядағы Роудница-над-Лабем қаласында дүниеге келді. Ол Прага және Вена университеттерінде оқыды. 1897 жылы Венадағы Австрия тарихын зерттеу институтында тарих бойынша докторлық диссертациясын қорғады. Өнер тарихшысы Франц Викхоффтың сабағынан әсер алған ол өнер тарихына назар аударды және 1901 жылы Йоханнес фон Ноймаркттың XIII-XIV ғасырлардағы богемиялық қолжаз безендіруі туралы Habilitationsschrift еңбегін жазды.
Мансап
1902 жылы Дворжак Вена университетінде өнер тарихы бойынша лектор болып тағайындалды. 1905 жылы Алоис Ригл қайтыс болғаннан кейін, ол Юлиус фон Шлоссердің көмегімен Австриядағы ескерткіштердің кураторы болды. 1909 жылы ол Вена университетінде өнер тарихының толық профессоры болып тағайындалды, бірақ Дворжактың чех тегі болғандықтан бұл өнер факультетінің ұлтшылдары арасында наразылық тудырды. Сондықтан Йозеф Стрзиговски сол университетте "Венер институты" деп аталатын жеке өнер тарихы институтын құрды, нәтижесінде Дворжак пен Стрзиговски екі түрлі өнер тарихы "орталығынан" сабақ берді. Ол Вена өнер тарихы мектебінің маңызды өкілдерінің бірі болды, оның ең маңызды жарияланымдарының бірі – өнер тарихын идеялар тарихы ретінде қарастыру (Kunstgeschichte als Geistesgeschichte). 1905 жылы Риглден кейін өнер және тарихи ескерткіштерді зерттеу және сақтау жөніндегі императорлық орталық комиссияның бас кураторы болып тағайындалды, қазіргі кезде Bundesdenkmalamt деп аталады. Ол Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі соғыс өтемақысы үшін көптеген австриялық өнер туындыларын сақтауға көмектесті. Ол сонымен қатар "Кунст және тарихи ескерткіштерді сақтау жөніндегі орталық комиссиясының" Kunstgeschichtliches Jahrbuch журналын шығаруды жалғастырды, ал 1907 жылы Австрия және Венгрия ескерткіштерінің инвентаризациясын жасады, ол Österreichische Kunsttopographie деп аталды. Сондай-ақ 1907 жылы ол Лобкович коллекциясының алғашқы толық каталогын жариялады. 1916 жылы ол өзінің маңызды еңбегін – Katechismus der Denkmalpflege жариялады, онда ескерткіштерді қорғау мәселелеріне қоғамның кеңінен назар аударуына ықпал етті.
Жеке өмір және өлім
Дворжак 1921 жылдың 8 ақпанында Оңтүстік Моравиядағы Хрушовани-над-Евишовка қаласының жанындағы Эммахоф сарайында досы, граф Хуен фон Беласиді көріп тұрғанда инсульттан қайтыс болды. Ол әйелі мен екі баласын қалдырды. Ол Грусбах зиратындағы арнайы бейінді қабірге жерленді.
Мұра
Дворжак бірнеше өнер тарихшыларына әсер етті, олардың ішінде Фредерик Антал, Отто Бенеш, Дагоберт Фрей, Гидо Кашниц фон Вайнберг, Эмиль Кауфман, Людвиг Мюнц, Карл Мария Свобода, Ханс Тиеце және Лионелло Вентури болды. Мэтью Рамплидің сөзінше, "Оның жазулары көп жағынан ерте 20 ғасырдың зияли өміріндегі шиеленістердің барометрі болып табылады", сондай-ақ "20 ғасырдың басындағы өнер тарихындағы дискурстарды тудырған әлеуметтік-мәдени жағдайға маңызды жарық түсіреді". Оның мұрағаты Вена университетінде сақталады. 1921 жылы австриялық Адольф Лоос Дворжакқа арналған мавзолей жобалаған, бірақ ол құрылмады. 2016 жылы британдық сәулетші Сэм Джейкоб жасаған оның кіші нұсқасы Лондонның Хайгейт зиратында уақытша орнатылым ретінде тігілді.
Таңдалған басылымдар
"Иохан фон Ноймаркттың нұрландырушылары". "Allerhöchsten Kaiserhauses" көркемсурет тарихының жылдық жинағында, 21-том (1901), 35–127 беттер. "Брюдер ван Эйк өнерінің жұмбағы". "Allerhöchsten Kaiserhauses" көркемсурет тарихының жылдық жинағында, 24-том (1904), 161–317 беттер. Katechismus der Denkmalpflege (1916, 2-ші басылым, 1918). "Готикалық мүсін мен суреттемесіндегі идеализм мен натурализм". "Historische Zeitschrift" журналында, 119-том (1918), 1–62, 185–246 беттер. Оскар Кокошка: Тақырып бойынша вариациялар. Вена: Ричард Ланьи, 1921. Kunstgeschichte als Geistesgeschichte: Батыс өнерінің дамуына қатысты зерттеулер. Мюнхен: R. Piper, 1924. Ренессанс дәуіріндегі итальяндық өнер тарихы, 2 томдық (1927–28). Көркемсурет тарихына арналған жинақталған мақалалар. Карл Мария Свобода және Йоханнес Вильде редакторы. Мюнхен: Piper, 1929. Питер Брюгельдің ескі суреттері. Вена: Schroll, 1942. "Эль Греко және маньеризм". "The Magazine of Art" журналында, 46-том, 1-сан (1953), 14–23 беттер. Готика өнеріндегі идеализм мен натурализм. Нотр-Дам, Индиана: Нотр-Дам университетінің баспасы, 1967. Идеялар тарихы ретіндегі өнер тарихы. Бостон: Routledge & Kegan Paul, 1984.
Gesammelte Aufsätze zur Kunstgeschichte. Edited by Karl Maria Swoboda and Johannes Wilde. Munich: Piper, 1929. Die Gemälde Peter Bruegels des Alteren. Vienna: Schroll, 1942. "El Greco and Mannerism." In The Magazine of Art, Vol. 46 no. 1 (1953), pp. 14–23. Idealism and Naturalism in Gothic Art. Notre Dame, IN: University of Notre Dame Press, 1967. The History of Art as the History of Ideas. Boston: Routledge & Kegan Paul, 1984.