Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Германдық әдеби тарихшы және мұражай директоры Герман Юлиус Теодор Геттнер (12 наурыз 1821 – 29 мамыр 1882) – неміс әдеби тарихшысы және мұражай директоры болған.
German literary historian and museum director
Hermann Julius Theodor Hettner (March 12, 1821 – May 29, 1882), was a German literary historian and museum director.
Өмірбаян
Ол Силезиядағы Голдберг (Злотория) маңындағы Лейзерсдорф (Униейовице) қаласында дүниеге келген. Берлин, Галле және Гейдельберг университеттерінде философияны оқыды, бірақ 1843 жылы назарын эстетикаға, өнерге және әдебиетке бұрды. Осы зерттеулерді жалғастыру үшін үш жыл Италияда болып, оралғаннан кейін «Vorschule zur bildenden Kunst der Alten» (1848) және «Die neapolitanischen Malerschulen» туралы эссе жариялады. 1847 жылы Гейдельбергте эстетика және өнер тарихы бойынша приват-доцент болды, онда философ Людвиг Фейербах, голланд ғалымы Якоб Молешот және швейцариялық ақын Готфрид Келлермен танысты. Гейдельбергте жүргенде мемлекет қайраткері Кристиан Фридрихтің қызы Мари фон Стокмарға үйленді. Бұл некеден үш бала дүниеге келді, соның ішінде неміс археологы. «Гете мен Шиллермен байланысты романтикалық мектеп» (1850) жинағы жарық көргеннен кейін Геттнер Йена университетінің профессоры қызметін қабылдады, онда өнер және әдебиет тарихы бойынша дәріс берді. Сол жерде «Заманауи драма» (1852) кітабын жазды. Келлермен хат алмасу арқылы қалыптасқан бұл еңбек 19 ғасырдың норвегиялық драматургі Генрих Ибсенге зор әсер етті, ол оны Копенгаген мен Дрезденге саяхат еткен кезде жарық көргеннен кейін көп ұзамай оқыды. Хеттнердің кейіпкердің психологиялық тұрғыдан зерделенуінің қазіргі заманғы пьесалардың үлгісі ретінде маңызды екендігі туралы пікірі Ибсеннің мансабындағы маңызды тәжірибе болды. 1855 жылы Геттнер Дрездендегі корольдік ескіліктер жинағы мен гипс мүсіндері мұражайының директоры болып тағайындалды, кейіннен тарихи мұражай директоры және Корольдік Саксон политехникалық институтының профессоры лауазымдары да қосылды. Ол өмірінің соңына дейін сол қызметте болды. Геттнердің ең маңызды еңбегі – «18 ғасыр әдебиетінің тарихы» («Literaturgeschichte des achtzehnten Jahrhunderts»), ол 1856 және 1870 жылдар аралығында ағылшын, француз және неміс әдебиеттеріне арналған үш бөлімнен тұрады. Бұл серия «толық және сараланған» деп есептелді, үшінші бөлігі 1961 жылға дейін бірнеше рет қайта басылды. Геттнердің заманынан бері беделі төмендеген Гегель мектебінің саяси және әдеби теорияларына белгілі бір дәрежеде ықпал еткенімен, және кейде әлеуметтік эволюция мәселелеріне тоқталмай, әдеби дамудың негізгі мәселелерін ұмытып кеткенімен, бұл еңбек 18 ғасыр неміс әдебиетінің ең бағалы тарихтарының бірі болып саналады. Геттнердің басқа еңбектері: «Грек саяхат эскиздері» («Griechische Reiseskizzen») (1853), «Италиялық зерттеулер» («Italienische Studien») (1879) және Дрезден өнер жинақтарын сипаттауға арналған бірнеше еңбектер. Оның «Kleine Schriften» жинағы 1884 жылы жарық көрді.
He was born at Leisersdorf (Uniejowice), near Goldberg (Złotoryja), in Silesia. At the universities of Berlin, Halle and Heidelberg he concentrated on the study of philosophy, but in 1843 turned his attention to aesthetics, art and literature. In order to progress with these studies, he spent three years in Italy, and, on his return, published a Vorschule zur bildenden Kunst der Alten (1848) and an essay on Die neapolitanischen Malerschulen. He became Privatdozent for aesthetics and the history of art at Heidelberg in 1847 where he associated he became acquainted with the philosopher Ludwig Feuerbach , the Dutch scientist Jacob Moleschott and the Swiss poet Gottfried Keller. While at Heidelberg, Hettner married Marie von Stockmar, daughter of statesman Christian Friedrich, Baron Stockmar. From this marriage, three children emerged, including the German archaeologist de. After the publication of his volume Die romantische Schule in ihrem Zusammenhang mit Goethe und Schiller (1850), Hettner accepted a call as professor to the University of Jena where he lectured on the history of both art and literature. There he produced the book Das moderne Drama (1852). This work, which was shaped by correspondence with Keller, was greatly influential on major 19th century Norwegian playwright Henrik Ibsen who read it shortly after its publication during a trip to Copenhagen and Dresden. Hettner's argument for the psychological treatment of character being most important as a model for contemporary plays was one of the formative experiences in Ibsen's career. In 1855 Hettner was appointed director of the royal collections of antiquities and the museum of plaster casts at Dresden, to which posts were subsequently added that of director of the historical museum and a professorship at the Royal Saxon Polytechnic. He remained there until his death. Hettner's chief work is his Literaturgeschichte des achtzehnten Jahrhunderts ("Literary History of the 18th century"), which appeared in three parts, devoted respectively to English, French and German literature, between 1856 and 1870. The series was regarded as "comprehensive and discriminating", with the third part being republished in multiple editions until 1961. Although to some extent influenced by the political and literary theories of the Hegelian school, which, since Hettner's day have fallen into discredit, and at times losing sight of the main issues of literary development over questions of social evolution, this work is one of the most highly regarded histories of 18th century German literature. Hettner's other works include Griechische Reiseskizzen ("Greek Travel Sketches") (1853), Italienische Studien (1879) and several works descriptive of the Dresden art collections. His Kleine Schriften were collected and published in 1884.