Кіріспе

Неміс өнер тарихшысы (1885–1940)

Ерте өмір

Карл Эйнштейн 1885 жылғы 26 сәуірде Рейнландтағы Нойвид қаласында неміс еврей отбасында дүниеге келген. 1907 жылы Парижге сапар шегіп, Пабло Пикассо, Жорж Браке және Хуан Грис, сондай-ақ тағы басқа суретшілер туралы білді. Отанына оралғаннан кейін ол көркем проза жазуға кірісіп, Франц Пфемферт пен оның "Die Aktion" журналындағы радикалдық айналымына қосылды. Бұл 1912 жылы "Die Aktion" журналында бөлім-бөлім жарияланған "Бебукин немесе Ғажайапының әуесқойлары" туындысының жарық көруіне әкелді, ал кейіннен эпизодтар бір кітапқа жиналып басылды. 1913 жылы ол Александра Рамм Пфемферттің қарындасы Мария Раммға үйленді, осылайша Францтың қайнағасы болды. Бірінші дүниежүзілік соғыста Германия империясының сарбазы болды. Соғыс жылдарындағы қызметінің көп бөлігін Германия басып алған Бельгияда өткізді. Оккупация кезінде конголық өнерді зерттеудегі неміс ғалымдарының жұмысы Эйнштейннің еуропалықтардың қара африкалық өнерді бағалауын қадамдық түрде дамытуға жасаған келешек әрекеттеріне зор көмек берді. Эйнштейннің Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі өмірі соғыстың күшті саяси және әлеуметтік салдарымен, сондай-ақ Хогенцоллерн монархиясы құлағаннан кейінгі революциялық көңіл-күймен сипатталды. Ол қысқа ғана өмір сүрген Революциялық Брюссель әскерлер кеңесіне, сондай-ақ Берлиндегі сәтсіз Спартак көтерілісіне, кейіннен Испания азамат соғысы кезінде жеңілген анархист Дюрути колоннасына белсенді қатысты.

Альберт Эйнштейнмен шатасу

Альберт Эйнштейнге 1920 жылы Лейден университетінде жарты күндік профессорлық қызмет ұсынылды. Бұл ұсынысты ұйымдастырған Хендрик Лоренц, оны Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі халықаралық қайта құруды ілгерілету жолы ретінде қарастырды. Алайда, ұсынылған тағайындау мақұлдау үшін университет профессорлары жоғары лауазымды мемлекеттік қызметкерлер саналатындықтан, патшалық бекітуді қажет ететін мемлекеттік бюрократияға жіберілді. Бірақ, Голландия әскери барлау қызметі Білім министрі Иоганнес Теодор де Виссерге 1918 жылғы Брюссель әскери кеңесінде Карл Эйнштейннің қатысуы туралы есеп ұсынды. Бұл тағайындауға үкіметтік келісім беруді кешіктірді. Бұған қоса, Карлдың неміс революциясы кезіндегі агитациялық қызметі туралы бірнеше мәліметтер келтірілді, соның ішінде Роза Люксембургтің қанында сөйлеген Карлдың сөзі, онда оның есімі жиі айтылмады. Бұл шатасу Пауль Вейландты «ғылыми дадаизм» терминін ойлап табуға итермелеген болуы мүмкін. Шындығында, Ханна Хёх өзінің «Schnitt mit dem Küchenmesser. Dada durch die letzte weimarer Bierbauchkulturepoche Deutschlands» коллажында Альберт Эйнштейннің суретін пайдаланды, ол 1920 жылы Берлинде өткен бірінші Халықаралық Дада көрмесінде көрсетілді. Францияда жақсы қабылданып, Эйнштейн 1928 жылы Германиядан Францияға тұрақты қоныстану үшін кетті. 1933 жылы Адольф Гитлер билікке келгеннен кейін, эмиграция ресми түрде бекітілді және тұрақты болды. 1928 жылы Лида Геврекианмен танысқан Эйнштейн 1932 жылы оған үйленді. Француз кубистік суретшісі және мүсінші Жорж Брак куәгер болды. Эйнштейн 1936-1938 жылдары Испания азаматтық соғысында күресті, содан кейін Францияға оралды. 1940 жылы ол басқа неміс эмигранттарымен бірге тұтқындалды, бірақ Германияның жылдам шабуылына байланысты туған хаостың салдарынан 1940 жылдың көктемінде босатылды. Францияның құлауы кезінде Париждің неміс оккупациясынан қашып, оңтүстікке қашса да, ол Франконың Испаниясымен шекарада тұтқындалып қалды. Басқа амал жоқ деп есептеген Эйнштейн 1940 жылдың 5 шілдесінде Пиреней тауларындағы Лестелл-Бетаррам қаласында өз-өзіне қол жұмсады.

Шығармалары

Бебукин немесе ғажайыптардың дилетанттары. Роман. Берлин: "Ди-Акшн" апталық басылымы, 1912. "Неу Блатер". Берлин: Барон, 1912. Вильгельм Лембруктың графикалық жұмысы. Берлин: Кассир, 1913. "Неггерпластик". Лейпциг: "Ақ кітаптар" баспасы, 1915. Интернет мұрағаты. "Толассыз Платоник" (Der Unentwegte Platoniker). Лейпциг: Вольф, 1918. Африкалық пластика. Берлин: Васмут, 1921 (Orbis pictus, Weltkunst Bücherei; 7). "Жаман хабар". Берлин: Роухолт, 1921. "Ерте жапондық ағаш кесу". Берлин: Васмут, 1922 (Orbis pictus, Weltkunst Bücherei; 16). Африкалық ертегілер мен аңыздар; Карл Эйнштейннің құрастыруымен, Ровольт, 1925. Жаңа басылым (1980) MEDUSA Verlag Wölk + Schmid, Берлин. "Африка аңыздары", бірінші ағылшын тіліндегі басылым, Пандавия, Берлин 2021. 20 ғасыр өнері. Берлин: Пропилен, 1926. (Propyläen Kunstgeschichte; 16). "Ландшафт эскизі". Париж: Кахнвейлер, 1930. Джорджио де Кирико. Берлин: Флехтхайм галереясы, 1930. XX ғасыр өнері. Берлин: Пропилен, 1931. Жорж Брак. Париж: "Күнделікті хроникалар" басылымы. Лондон: Цвеммер. Нью-Йорк: Э. Вейхе, 1934.

Жинақталған басылымдар

Жалпы жинақталған еңбектер. Эрнст Нефтің құрастыруымен. Висбаден: Limes, 1962 жыл. Карл Эйнштейн. «Құбылыстардың жасалуы», Жеке басылымдар түріндегі жинақталған еңбектер, Сибилле Пенкерт (ред.), Reinbek b. Hamburg, Rowohlt, 1973 жыл. Еңбектер. 3 томдық, Берлин: Medusa, 1980-1985 жылдар. Бебукин немесе Ғажайыптың әуесқойлары. 1906-1929 жылдардағы проза және жазбалар. Герман Харман мен Клаус Сибенхаардың басылымы. Лейпциг, Веймар: Kiepenheuer, 1989 жыл. Еңбектер. Берлин басылымы. Герман Харман мен Клаус Сибенхаардың басылымы. 6 томдық, Берлин: Fannei & Walz, 1992-1996 жылдар.