Кіріспе

Неміс балалар көркем әдебиетінің авторы (1958 жылы туған)

Корнелия Мария Функе (10 желтоқсан 1958 жылы туған) – неміс балалар көркем әдебиетінің авторы. Ол Солтүстік Рейн-Вестфалия жеріндегі Дорстен қаласында дүниеге келген. Кітап иллюстраторы болғанға дейін әлеуметтік жұмыскер болып жұмыс істеген. 1980-жылдардың соңында роман жазуды бастады және негізінен балалардың қиындықтарға тап болған өмірін көрсететін фантастикалық әңгімелерге ден қойды. Функе Германияның "балаларға арналған ең көп сатылатын авторы" атанды. Оның шығармалары көптеген тілдерге аударылды және 2012 жылға дейін Функе кітаптарының бүкіл әлем бойынша 20 миллионнан астам данасын сатты. Функе 2002 жылғы "Қорылар патшасы" және 2004 жылғы "Аждаһаның жолаушысы" балалар романдарының авторы ретінде танылды, бұл романтар Германияда жарық көргеннен кейін ағылшын тіліне аударылып шығарылды. Кейіннен ол "Көлеңкелік жүрек" (2003), "Көлеңкелік сия" (2005) және "Көлеңкелік өлім" (2007) романдарынан тұратын сериясымен кеңінен танылды. "Қорылар патшасы", "Аждаһаның жолаушысы" және "Көлеңкелік жүрек" фильмдерге бейімделді және "Нью-Йорк Таймс" бестселлерлер тізімінде көптеген апталар бойы болды.

Ерте өмір

Корнелия Функе 1958 жылы Германияның Солтүстік Рейн-Вестфалия жеріндегі Дорстен қаласында Карл Хайнц және Хелми Функе отбасында дүниеге келді. Бала кезінде ол астронавт немесе ұшқыш болуды армандаған, бірақ соңында Гамбург университетінде педагогика мамандығын оқуға бел буды. Оқуын аяқтаған соң, Функе үш жыл әлеуметтік жұмыскер болып жұмыс істеді. Әлеуметтік жұмысында ол, әсіресе, қиын жағдайдағы отбасылардан шыққан балалармен жұмыс істеуге баса назар аударды. Ол кітаптарды суреттеумен айналысып, бірақ көп ұзамай өзінің әңгімелерін жаза бастады, оған шабыттандырған – ол жұмыс істеген қиын жағдайдағы балаларға ұнайтын оқиғалар болды.

Мансап

1980 жылдардың соңы мен 1990 жылдары Функ Германияда балалар әдебиетінің авторы ретінде танымал болды. Оның алғашқы туындылары екі балалар сериясы – фантастикалық бағытталған «Gespensterjäger» («Ghosthunters») және «Wilde Hühner» («C.H.I.X.») кітаптары. Бір күні ол екі тілді қыздың хатын алды, ол Фанктың романы неліктен әлі ағылшын тіліне аударылмағанын сұрады. Каннингэм Функке барып, оның романдарын жаңа құрылған «The Chicken House» баспасы арқылы ағылшын тілінде шығаруды шешті. Кейіннен 2006 жылы осы атпен толықметражды фильм түсірілді. Тағы бір ерте аударма – 1997 жылы Германияда «Drachenreiter» деген атпен жарық көрген «Dragon Rider» романы. 2004 жылы АҚШ-та жарық көрген ол үлкен жетістікке ие болды және 78 апта бойы «The New York Times Best Seller» тізімінде болды, балалар тізімінде бірінші орынға шықты. Оның жалғасы «Dragon Rider: The Griffin's Feather» он жылдан кейін, 2017 жылы жарық көрді, ал сол атпен фильм 2020 жылы шықты. Функке «Inkheart» (2003) романымен одан әрі танылды, ол 2004 жылы балалар әдебиеті саласындағы «BookSense Book of the Year» сыйлығын жеңіп алды. «Inkheart» трилогияның бірінші бөлігі болды және «Inkspell» (2005) романымен жалғасты, ол Фанкеге 2006 жылы балалар әдебиеті үшін «BookSense Book of the Year» сыйлығын әкелді. Трилогия бастапқыда «Inkdeath» романымен аяқталды, бірақ 2020 жылы Функ «Die Farbe der Rache» («The Color of Revenge») атты жалғасы 2021 жылдың қазан айында Германияда жарық көретінін хабарлағанда қайта жанданды. «Inkheart» романы жарық көргеннен кейін «New Line Cinema» киноадаптациясы үшін үш кітаптың киноқұқықтарын сатып алды. Функ 2005 жылы Барри Менделмен бірге фильмнің продюсері ретінде қатысуға келіскеннен кейін Лос-Анджелеске көшті. «Inkheart» фильмінің түсірілімі 2006 жылы басталды. Айн Софтлидің режиссерлігімен түсірілген фильм Дэвид Линдсей Абайрдың сценарийіне негізделген және Брендан Фрейзер, Хелен Миррен, Пол Беттани, Джим Бродбент, Рафи Гаврон, Энди Серкис және жаңа актер Элиза Беннеттерді қамтиды. 2009 жылы фильм бойынша видео ойын «Nintendo DS» платформасы үшін шығарылды. 2010 жылы Корнелия 2007 жылы жарық көрген «Inkdeath» романынан кейінгі алғашқы кітабы «Reckless» романымен оралды. Алғашқы басылымның тиражы 1 000 000 дананы құрады. «Fearless» және «The Golden Yarn» атты екі жалғасы 2013 және 2016 жылдары жарық көрді. 2015 жылы оның «Ghosthunters» романы негізінде түсірілген «Ghosthunters on Icy Trails» («Gespensterjäger») фильмі Германияда 2 сәуірде шықты. 2017 жылы Функ автордың ағылшын тілінде жазылған алғашқы туындысы «The Book No One Ever Read» романын жариялады. Функ бұл сурет кітабын өзінің «балабақшаға арналған «Inkheart» романы» деп атайды және кітапты өзі суреттеді.

Жазбаша

Өзінің жеке сайтында Фанке жақсы кітаптың ең маңызды бастауы – "идея" екенін айтады. Ол идеялар туралы былай деді: "Олар барлық жерден де, еш жерден де, сырттан да, іштен де келеді. Менде олардың сонша көп, бір өмір бойы жазып бітіруге шамасы жетпейді". Фанке кейіпкерлер туралы былай түсіндіреді: "Көбінесе олар жазу бөлмеме кіріп келеді де, соншалықты тірі, шынайы болып сезінеді, олардың қайдан келгенін өзімнен сұраймын. Әрине, кейбіреулері – тың дұйғақтап, мінез-құлық, сипаттамалар қосып ойластырудың нәтижесі, ал енді біреулері пайда болған сәттен бастап тірі болып келеді", – деп атап өтті және "Inkheart" романындағы Дастфингер оның ойына келген ең жарқын кейіпкерлердің бірі екенін айтты. Жазуға құмарларға Фанке: "Оқыңыздар – және күңкеңдеңіз. Егер біреу сізге: "Нәрселер осылай. Сіз оны өзгерте алмайсыз" десе, оның бір сөзіне де сенбеңіз". Әлеуметтік жұмыскер ретіндегі алғашқы жылдары оның әдебиетіндегі тақырыптарды беру әдісіне әсер етті. "Қорқыт мырза" романында ол қиын жағдайдағы балаларды, бірақ олардың бала екенін де көрсетеді. Сципион бірде өзінің кішкентай болғаны үшін жақсы ұры екенін айтады. Ол балаларды олардың тек ересектер сияқты әрекет ету қабілеті үшін емес, олардың өз күштіліктері үшін мақтауға дайын. Фанке өзінің "Ешкім оқымаған кітап" атты сурет кітабында: "Кез келген кітап өзінің әңгімесін айтуға асығады" деп бастайды. 2006 жылдың наурыз айында оның күйеуі қатерлі ісіктен қайтыс болды. 2021 жылы Фанке АҚШ-тан кетіп, Италияның Тосканасына көшіп барды. Фанке 2010 жылдың ақпан айынан бері қайтыс алдындағы балаларға арналған Бетел балалар хосписінің ресми демеушісі. 2012 жылдан бері ол Біріккен Ұлттар Ұйымының Биологиялық әртүрлілік онжылдығының Германия елшісінің бірі. 2013 жылдан бері ол әлемдегі мүшекездікке ұшыраған балалар мен жастарға көмектесетін Ecologia Youth Trust қайырымдылық қорының ресми демеушісі болып табылады.