Ратмайне шайқасы: Ирландияны бағындырудың шешуші кезеңі
Battle of Rathmines
Ратмайне шайқасы (1649) – Ирландия соғысындағы шешуші жеңіс. Майкл Джонс басқарған әскерлер Ормондтың әскерін жеңіп, Кромвельдің Ирландияны басып алуына жол ашты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ратмин шайқасы 1649 жылғы 2 тамызда, қазіргі Дублиннің Ратминс қалашығының жанында, Ирландия Конфедерациялық соғыстары барысында, 1638-1651 жылдардағы Үш патшалық соғыстарымен байланысты өткен. Ол "Ирландиядағы соғыстың шешуші шайқасы" деп сипатталған. 1649 жылғы шілде айының соңында Ирландия Конфедерациясы мен Корольдік әскерлерінің біріккен күштері, Ормонд графының басшылығымен, Майкл Джонстың қолбасшылығындағы Ортақ Достастыққа адал күштер ұстап тұрған Дублин қаласын басып алуға тырысты. Ормандтың әскерлері санда басым болғанына қарамастан, Джонстың тәжірибелі әскерлері, олардың көп бөлігі Жаңа үлгідегі армияның құрамында болды, оларды жеңіске жеткізді. Олардың жеңісі Дублин қаласын қорғап, Оливер Кромвельдің басқаратын тағы 12 000 әскеріне кедергісіз қонуға және Ирландияны Кромвельдің жаулап алуын бастауға жағдай жасады.
The Battle of Rathmines was fought on 2 August 1649, near the modern Dublin suburb of Rathmines, during the Irish Confederate Wars, an associated conflict of 1638 to 1651 Wars of the Three Kingdoms. It has been described as the 'decisive battle of the Engagement in Ireland.' In late July 1649, a combined Irish Confederate/Royalist army under the Earl of Ormond, tried to capture Dublin, held by forces loyal to the Commonwealth, commanded by Michael Jones. Despite their superior numbers, Ormond's troops were routed by Jones' veterans, many of whom were members of the New Model Army. Their victory secured Dublin, enabling another 12,000 troops under Oliver Cromwell to land unimpeded and begin the Cromwellian conquest of Ireland.
Өмірбаян
1641 жылғы ирландтық көтеріліс Килкенниде құрылған Католик конфедерациясының пайда болуына және Ирландия конфедерациялық соғыстарына әкелді. 1641-1643 жылдар аралығындағы негізгі күрес Конфедерация мен ирланд және ағылшын роялистері арасында болды, бұл Ольстерде дербес соғысқа ұласты. Бұл қақтығыста гейл католиктерінің жетекшісі Эоган О’Нейл, бір жағынан, ал Роберт Монро басқаратын шотланд ковенант әскерінің қолдауымен пресвитериандық қоныс аударушылар екінші жағынан күресті. 1643 жылдың қыркүйегінде Ирландиядағы I Чарльздың қолбасшысы, Ормонд герцогы Конфедерациямен бітімге немесе «Тоқтатуға» келісті. Бұл оның әскерлерін Бірінші ағылшын азаматтық соғысында қолдануға мүмкіндік берді, және осы тәжірибелі сарбаздардың 5000-нан астамы Англияға жіберілді. Ольстерде шайқастар жалғасты, ал кейбір ирланд роялистері келісімге наразылық білдіріп, парламентарийлерге, соның ішінде Инчикин графына қосылды. Басқалары, мысалы, сэр Чарльз Кут және Киллалоу епископының ұлы Майкл Джонс Англиядағы парламентарий күштеріне қосылды. 1646 жылы бас тартқанына қарамастан, Чарльз Конфедерациямен әскери қолдау үшін құпия келіссөздер жүргізе берді. Оларды Дублинді басып алудың орнына, 1647 жылдың маусым айында Ормонд қаланы Парламент жаңа губернатор етіп тағайындаған Джонсқа беруге келісті. Ол эмиграцияға кетті, ал Джонс Ленстерде бірқатар жеңіске жетіп, 1648 жылғы Екінші ағылшын азаматтық соғысына ирландтықтардың араласуына жол бермеді. Ормонд 1648 жылдың қазанында Ирландияға оралды; келген кезде оны тағы да жағын өзгерткен Инчикин қарсы алды, және 1649 жылдың 17 қаңтарында Чарльзды билікке қайтару үшін Конфедерациямен одақтасуға келісті. Ормондтың роялистері Ирландия шіркеуінің протестант мүшелерінен, ағылшын эмигранттарынан, олардың көпшілігі католиктерден және Кланрикард сияқты аз ғана ирландтық католиктерден құралды. Сапындағылардың көпшілігі жергілікті протестанттар болды, сонымен қатар бұрынғы ағылшын роялистері де болды, олардың көпшілігі Парламент тарапынан қауіпсіздік үшін Ирландияға жіберілді. 30 қаңтарда Чарльз өлімге кесілгеннен кейін, Роялистік Конфедерация одағына Ольстер пресвитериандары қосылды; Шотландиядағыдай, көпшілігі кальвинистер болды, олар монархияны құдайдан тағайындалған деп есептеді, сондықтан Коммуналдық сотымен оның өлім жазасын орындау құдайға қарсы әрекет деп санайтын. О’Нейл енді Ольстердегі парламентарий қолбасшысы Джордж Монкпен жеке келісімге келді; Лондон бұл келісімді тез мойындамаса да, ол Конфедерацияны өлімге жеткізген және роялистермен одақтастығын әлсіреткен жарылысқа әкелді. Әскерлерге сирек жалақы төленгендіктен және азық-түлік тапшы болғандықтан, оларды қамтамасыз ету маңызды фактор болды, ал теңізді бақылауда ұстау Мемлекеттік Достастыққа шешуші артықшылық берді. Дін көбінесе басымдыққа ие болғанымен, ниеттер мен адалдықтар күрделі болды, және көптеген тараптар әртүрлі уақытта бір-бірімен соғысты, бұл соғыс екі жақта да зұлымдықтармен сипатталды. 1646 жылдың маусымында Бенбурбте О’Нейлдің жеңісінен кейін 2000-3000 протестант қаза тапты, ал 1647 жылдың желтоқсанында Нокнануста Инчикиннің жеңісінен кейін католиктердің де шамамен осындай саны қаза тапты.
The Irish Rebellion of 1641 led to the establishment of the Catholic Confederation, based in Kilkenny, and the Irish Confederate Wars. From 1641 to 1643, the main struggle was between the Confederation and Irish and English Royalists, with what amounted to a separate war in Ulster. This featured Gaelic Catholic leader Eoghan Ó Néill, versus Presbyterian settlers, supported by a Scots Covenanter army under Robert Monro. In September 1643, Charles I's commander in Ireland, the Duke of Ormond, agreed to a truce, or 'Cessation', with the Confederation. This freed his troops for use in the First English Civil War, and over 5,000 of these veterans were shipped to England. Fighting continued in Ulster, while some Irish Royalists objected to the deal and defected to the Parliamentarians, including the Earl of Inchiquin. Others, such as Sir Charles Coote, and Michael Jones, son of the Bishop of Killaloe, joined Parliamentarian forces in England. Despite his surrender in 1646, Charles continued secret negotiations with the Confederation for military support. Rather than see them capture Dublin, in June 1647 Ormond agreed to hand over the town to Jones, recently appointed by Parliament as the new governor. He went into exile, while Jones won a series of victories in Leinster, successfully preventing Irish intervention in the 1648 Second English Civil War. Ormond returned to Ireland in October 1648; on arrival, he was met by Inchiquin, who changed sides once more, and on 17 January 1649, agreed to an alliance with the Confederation to restore Charles to power. Ormond's Royalists comprised members of the Protestant Church of Ireland, English exiles, many of whom were Catholic, and a small number of Irish Catholics like Clanricarde. Most of the rank and file were locally recruited Protestants, with significant numbers of former English Royalists, many shipped to Ireland by Parliament to remove them as a threat. After Charles was executed on 30 January, the Royalist Confederation alliance was joined by Ulster Presbyterians; as in Scotland, the majority were Calvinists, who viewed monarchy as divinely ordained, making his execution by the Commonwealth sacrilegious. Ó Néill now agreed a separate truce with George Monck, Parliamentarian commander in Ulster; although London quickly disavowed this, it resulted in a split that fatally damaged the Confederation, and undermined their alliance with the Royalists. Since troops were rarely paid and supplies scarce, their provision was an important factor, and control of the sea gave the Commonwealth a decisive advantage. Although religion generally took precedence, motives and loyalties were complex, and many of the parties fought one another at different times, in a war marked by atrocities on both sides. 2,000 to 3,000 Protestants died in the pursuit that followed Ó Néill's victory at Benburb in June 1646, with a similar number of Catholic casualties after Inchiquin's victory at Knocknanuss in December 1647.
Шайқас
О Нейлды бағындыруға жұмсалған маңызды ресурстарға қарамастан, мамыр айының соңында Альянс Ирландияның көп бөлігін бақылауға алды. Маусым айында Дрогеда мен Дундалқты жаулап алғаннан кейін Ормонд Дублинге бет бұрды, Кромвельдің қазіргі уақытта жинап жатқан экспедициялық әскеріне оны пайдалануға мүмкіндік бермеуді көздеді. Ол Принц Руперттің шағын роялистік эскадрильясынан теңіз қолдауын күтті, бірақ ол Кинсейлде Достастық адмиралы Роберт Блейк тарапынан блокадаланды. Джонс 11 000-нан астам одақтас әскеріне қарсы 3 000-нан аз сарбазды жіберді, бірақ олардың сапасы әлдеқайда жоғары болды. 22 шілдеде Ормонд Дублинге жетіп, негізгі күштерін Лиффи өзенінің оңтүстік жағалауына орналастырды, ал Виконт Диллонның 2 500 сарбазы Солтүстік жағын қоршады. Бірақ 26 шілдеде Джонс Роберт Венаблздің басшылығымен Честерден төрт полк күшін алды, оның әскерін 4 000 жаяу әскерге және 1 200 атты әскерге дейін көбейтті, олардың көп бөлігі тәжірибелі жауынгерлер еді. Кромвельдің тағы 9 000 әскері Бристольден тез арада кететіні туралы хабармен бірге, одақтас әскери кеңесі операцияны жеделдетуге шешім қабылдады. 28-і күні олар Ратфарнхам қамалын басып алып, Дублиннің негізгі сумен жабдықталуын тоқтатты. 2 тамыздың түн ортасынан кейін Ормонд генерал-майор Патрик Перселлдің басшылығымен 1 500 сарбазды Багготрат қамалына, қазіргі Баггот көшесіндегі көпір орнына басып алуға жіберді. Белгісіз себептермен Перселл лагерден бір шақырымдай қашықтықтағы Багготратқа жетуге бірнеше сағат жұмсады. Шұбырған дыбыстан ескерілген және ниетін түсінген Джонс Лиффи өзенінің арғы жағына әскерін жиып алды. Ормонд Перселлге позицияны қорғауды бұйырды, оған сэр Уильям Вон басқаратын атты әскерін қалдырды және армияның қалған бөлігін дайындау үшін лагерге оралды. Бірақ Джонс дереу шабуылға көшіп, Перселлдің сарбаздарын шашыратты және Вонды өлтірді; сағат 10:00-ге қарай қамал оның бақылауына көшті. Ормонд әскерлеріне ұрысқа дайындалуға бұйрық берді, бірақ Джонс шабуылды жалғастырып, атты әскерін олардың қанаттарына жіберіп, артиллерия пойызын басып алды. Оның ілгерілеуі полковник Джон Гиффордтың полкімен қысқа уақытқа тоқтатылса да, Ормондтың сол жағы бір оқ атпастан ыдырады, ал түске қарай шайқас аяқталды. Диллон Дрогедаға қайтты, оның шегінісін тәжірибелі роялист офицері сэр Томас Армстронгтың 1 000 атты әскері қамтамасыз етті. Қуып жететін кезінде жүздеген роялист және конфедерат сарбаздары қаза тапты, ал Воннан басқа, Фингалл графы жараланып, тұтқынға алынды, бірнеше күннен кейін Дублин қамалында қайтыс болды. Ормонд 600 мен 1 000 сарбазды жоғалтқанын мәлімдеді, олардың 300-і берілгеннен кейін атылған деп хабарланды; Джонс минималды шығынға ұшырағанын, ал қарсы жаққа 4 000 қаза тапқан, оның ішінде 2 517 тұтқын болғанын хабарлады. Тарихшылардың пікірінше, Джонстың көрсеткен сандары шамадан тыс болуы мүмкін, бірақ олар одақтастардың нақты шығындарына жақын.
Despite diverting vital resources trying to subdue Ó Néill, by the end of May, the Alliance controlled most of Ireland. After capturing Drogheda and Dundalk in June, Ormond moved onto Dublin, seeking to prevent its use by an expeditionary force currently being assembled by Cromwell. He hoped for naval support from Prince Rupert's small Royalist squadron, but this was blockaded in Kinsale by the Commonwealth admiral Robert Blake. Jones had less than 3,000 men facing an Allied army of over 11,000, although his were of much higher quality. On 22 July, Ormond arrived outside Dublin, and stationed his main force on the south bank of the River Liffey, with 2,500 men under Viscount Dillon investing the Northside. However, on 26 July, Jones received four regiments of reinforcements from Chester under Robert Venables, increasing his strength to 4,000 infantry, and 1,200 cavalry, the vast majority experienced veterans. Combined with news Cromwell and another 9,000 were about to sail from Bristol, an Allied Council of War decided to speed up operations. On the 28th, they captured Rathfarnham Castle, cutting Dublin's main water supply. Just after midnight on 2 August, Ormond sent 1,500 men under Major General Patrick Purcell to occupy the partially demolished Baggotrath Castle, on the site of the present day Baggot Street bridge; its possession would allow their artillery to fire on ships entering the harbour. For reasons that are unclear, Purcell took several hours to reach Baggotrath, less than a mile away from the camp. Alerted by the noise, and understanding the intent, Jones drew up his troops on the far side, with the Liffey at his back. Ormond ordered Purcell to make the position defensible, left him some cavalry under Sir William Vaughan, and returned to camp to prepare the rest of his army for action. However, Jones immediately attacked, scattering Purcell's men, and killing Vaughan; by 10:00 am, the castle was back in his control. Ormond ordered his troops into battle formation, but Jones continued the assault, sending his cavalry around his flanks, and capturing the artillery train. Although his advance was briefly checked by a regiment under Colonel John Gifford, Ormond's left disintegrated without firing a shot, and by midday, the fighting was over. Dillon withdrew to Drogheda, his retreat covered by 1,000 cavalry under Sir Thomas Armstrong, an experienced Royalist officer. Hundreds of Royalist and Confederate soldiers were cut down during the pursuit, while in addition to Vaughan, the Earl of Fingall was wounded and captured, dying in Dublin Castle a few days later. Ormond claimed to have lost between 600 and 1,000 men, 300 of whom were allegedly shot after surrendering; Jones reported minimal losses, in return for inflicting 4,000 casualties, including 2,517 prisoners. The consensus among historians is that while Jones' figures may be too high, they are probably closer to the real number of Allied losses.
Салдары
Ратминде тұтқындалған роялист офицерлерінің бірі Джонстың қарындасы Мэридің ұлы Ричард Эллиот болды; сегіз жылдан астам қатыгез соғыстың тудырған ашу-ызасы оның немере інісін және басқа да бірнеше тұтқындарды атқызу арқылы көрінді. Джонс дереу табысын пайдаланып, Дрогедаға жорық жасауға тырысты, бірақ қала бағынудан бас тартқан соң, ол жеткіліксіз әскер болғандықтан шабуылдай алмады және кері шегінуге мәжбүр болды. Жеңіс парламенттік әскерлерге Дублин мен Рингсенд порты арасындағы жолды қорғайтын қорғаныс шебін құруға мүмкіндік берді, осы жерде Кромвель 15 тамызда Ирландияны жаулап алуын бастады. Бөлініп, рухтан таңған протестант роялистері келесі бірнеше айда, соның ішінде Гиффорд та, көптеп дезертирлік жасады; О’Нейл енді Ормондқа қосылуға келісті, бірақ келіссөздер қараша айының басында қайтыс болғанға дейін аяқталды. Оның әскері қыркүйек пен желтоқсан аралығында Ольстерді қайта басып алған парламенттік науқанға аз ғана үлес қосты және келесі жылы Скарриффолис шайқасында сэр Чарльз Кут таратып жіберді. Шабуылға байланысты бірнеше жергілікті атаулар сақталған; қазіргі Үстіңгі Камден көшесінің бұрышындағы «Қанды жылқы» мейрамханасы, шайқастан кейін жарақат алған жылқыларды емдеу үшін оның аяздары қолданылғандықтан осылай аталған. Миллтаунға жақын жерде бұрын «Қанды далалар» деп белгіленген аймақ болған, онда қуғынға түскендердің бірінің денесі жерленген деп есептеледі.
One of the Royalist officers captured at Rathmines was Richard Elliott, son of Jones's sister Mary; the bitterness engendered by over eight years of brutal warfare was demonstrated by the execution of his nephew along with a number of other prisoners. Jones then displayed typical energy in immediately seeking to take advantage of his success by marching on Drogheda, but when the town refused to surrender he was forced to withdraw, having insufficient troops to storm it. The victory allowed the Parliamentarian troops to create a defensive line covering the road between Dublin and the port of Ringsend, where Cromwell landed on 15 August, beginning the Cromwellian conquest of Ireland. Divided and demoralised, Protestant Royalists deserted in large numbers over the next few months, including Gifford; Ó Néill now agreed to join Ormonde, but negotiations were only completed shortly before he died in early November. His army played little part in the Parliamentarian campaign that reconquered Ulster from September to December and was destroyed by Sir Charles Coote at Scarrifholis the following year. Several local landmarks are named after the battle; 'The Bleeding Horse' public house, on the corner of modern Upper Camden Street, allegedly gained its name because its stables were used after the battle to treat injured horses. An area near Milltown was formerly known as the "Bloody Fields", where it is believed some of those killed in the pursuit were buried.