Қалва О'Доннелл: Тирконнел патшасының тарихы

Кіріспе

Ирландия королі (1515–1566)

Калваг О'Доннелл (ирландша: Calbhach Ó Domhnaill; шамамен 1515 – 26 қараша 1566), Манус О'Доннеллдің үлкен ұлы, 16 ғасырдың ортасындағы Тирконнеллдің ирланд королі болды. Ол батыс Ольстердегі Тирконнеллде орналасқан О'Доннелл әулетінің патшасы және басшысы еді. Ол ең көп Шейн О'Ниллмен болған қақтығысымен белгілі – бұл дау Калвагтың жағында Ирландиядағы ағылшын үкіметінің араласуына себеп болды.

Өмір

Әкесі мен жартылай бауыры Хьюмен дауласу кезінде Калва Шотландияда Кемпбеллдерден көмек сұрады, олар шотландтық корольдік артиллериясына қол жеткізе отырып, Манусқа қарсы тұрып, қазіргі бөлінген Тирконнелл иелігін өзіне қаратуға көмектесті. Содан кейін Хью көршілес О’Нилл әулетінің басшысы Шейн О’Ниллге жүгінді, оны Калва есебінен қалпына келтіруді сұрады. Осыған байланысты Шейн 1557 жылы үлкен әскермен Тирконнеллге шапты, бүкіл Ольстерде билік құруды көздеді және Лоуг Свиллидің жағасында орналасты. Ал 1540 жылға дейін Калва Аргиллдің 4-ші графының қызына үйленген, оның аты Джанет болуы мүмкін және ол оның ұлы Коннның анасы болған деседі. 1561 жылдың 30 мамырында Калва соңғы әйелі, 4-ші графтың жесірі Кэтрин Маклинге үйленді. Калва ағылшын үкіметі тарапынан Тирконнеллдің иегері ретінде мойындалды; бірақ 1561 жылы оны әйелімен бірге Шейн О’Нилл Киллидоннеллдегі францискан монастынан ұрлап кетті. Оның әйелі бұрын Аргилл графының әйелі болған, Шейн О’Нилл оны сүйіктісі ретінде ұстап, одан бірнеше бала сүйді. Көзіндегілер оның тұтқынға алған адамнан қаншалықты зорлық көргені туралы әртүрлі пікір білдіреді, себебі ол Калвадан ажырасып, босатылғаннан кейін дереу Шейнге үйленді. Калва үш жыл бойы О’Ниллдің тұтқынында болды, оның қамауындағы темір торда ұсталды. Ол 1564 жылы орындауға ниеті жоқ шарттармен босатылды; Англияға өтіп, королева Елизаветаның мейіріміне жалбарынуға тырысты. 1566 жылы сэр Генри Сидни патшайымның бұйрығымен Тирконнеллге жорық жасап, Калваның құқықтарын қайта қалпына келтірді. Алайда Калва сол жылы қайтыс болды, ал оның ұлы Конн Шейн О’Ниллдің тұтқынында болғандықтан, оның орнына жартылай бауыры Хью Макманус О’Доннелл тағайындалды. Калвамен отбасылық жанжал кезінде О’Ниллмен одақтасқан Хью енді ағылшындармен бірігіп, отбасының ұзақ жылдар бойы жек көретін жауына қарсы күресті; және 1567 жылы ол Шейнді Леттеркенниге жақын Фарсетмор шайқасында толық жеңіске жеткізіп, 1300 адамды жоғалтты, оны Антримнің МакДоннеллдерінен пана іздеуге мәжбүр етті, олар оны опасыздықпен өлтірді.

In the course of a quarrel with his father and his half brother Hugh, Calvagh sought aid in Scotland from the Campbells, who with access to Scottish royal artillery were able to assist him in deposing Manus and securing the now very divided lordship of Tyrconnell for himself. Hugh then appealed to Shane O'Neill, chief of the neighbouring O'Neill dynasty, to restore him at Calvagh's expense. Shane accordingly invaded Tyrconnell at the head of a large army in 1557, desiring to make himself supreme throughout Ulster, and encamped on the shore of Lough Swilly. and perhaps as early as 1540, Calvagh was married to a daughter of the 4th Earl of Argyll whose name may have been Janet and who may have been the mother of his son, Conn. By 30 May 1561 Calvagh was married to his last wife, Catherine Maclean, widow of the 4th Earl. Calvagh was then recognized by the English government as lord of Tyrconnell; but in 1561 he and his wife were kidnapped by Shane O'Neill in the Franciscan friary of Killydonnell. His wife had previously been the wife of the Earl of Argyll, was kept by Shane O'Neill as his mistress and bore him several children. Sources differ as to the level of ill treatment she endured by her captor; as she divorced Calvagh and married Shane immediately upon their release. Calvagh himself was subjected to atrocious torture during the three years that he remained O'Neill's prisoner, complete with being held in a metal cage at the front of O'Neill's castle in Dungannon, Tyrone. He was released in 1564 on conditions which he had no intention of fulfilling; and crossing to England he threw himself on the mercy of Queen Elizabeth. In 1566 Sir Henry Sidney by the queen's orders marched to Tyrconnell and restored Calvagh to his rights. Calvagh, however, died in the same year, and as his son Conn was a prisoner in the hands of Shane O'Neill, his half brother Hugh MacManus was inaugurated The O'Donnell in his place. Hugh, who in the family feud with Calvagh had allied himself with O'Neill, now turned round and combined with the English to crush the hereditary enemy of his family; and in 1567 he utterly routed Shane at the battle of Farsetmore near Letterkenny with the loss of 1300 men, compelling him to seek refuge with the MacDonnells of Antrim, by whom he was treacherously put to death.

Ұрпақтар

1592 жылы Хью ұлы Хью Ро О’Доннелдің пайдасына тақтан бас тарды; бірақ отбасының ескі тармағынан бір мүше басшылық Манус О’Доннелдің екінші некесінен тараған ұрпақтарына өткеніне наразылық білдірді. Бұл Ниалл Гарв, Калвагтың ұлы Коннның кіші ұлы еді. Оның ағасы Рамельтондық Хью болды, оның ұлы Джон, испан армиясының офицері, Хью Балдеарг О’Доннелдің (1704 жылы қайтыс болды) әкесі болды, ол Испанияда О’Доннел графы ретінде танымал болды және испан қызметінде ирландиялық полктің бригадирлік шенімен басқарды. Бұл офицер 1690 жылы Ирландияға келіп, Ирландиядағы Вильям соғысында Джеймс II-ге қызмет ету үшін Ольстерде әскер жинады, кейін Вильям III жағына қашып өтіп, одан зейнетақы алды.