Конн Баках О'Нилл: Тиронның бірінші графы және О'Нилл әулетінің тарихы
Conn O'Neill, 1st Earl of Tyrone
Конн Бэках О’Нилл – Ирландия тарихындағы Тирон графы, Генрих VIII-ге бағынып, ақсүйек атағын алған. Әулеттің күші, ұрпақтар арқылы жалғасты, бірақ соңынан құлдырады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Конн Бакаг О'Нилл, Тиронның 1-ші графы (ирланд тілінде: Conn Bacach mac Cuinn Ó Néill) (шамамен 1480–1559), Тиронның патшасы болған. 1541 жылы О'Нилл Англияға Генри VIII-ге бағыну үшін сапарлаған, бұл Ирландия Корольдігі құрылған кездегі бағыну және жерді қайтару саясатының бір бөлігі болды. Ол Тирон графы атанды, бірақ таңдалған мұрагері Мэтьюге титул мен жерді беру жоспарлары зорлық-зомбылыққа толы мұрагерлік дауға ұшырады, нәтижесінде оның тағы бір ұлы Шейн О'Нилл жеңіске жетті. Оның немересі Хью О'Нилл ақырында оның орнына граф болып, Тирон әулетінің О'Ниллдерінің басшысы болды. Хью атасының Англия тажымен одақтасуын жалғастырды, бірақ кейін Тирон көтерілісі мен графтардың қашуы Ульстердегі дәстүрлі ирланд феодалдарының құлауына әкелді. Коннның "бакаг" (ирланд тілінде: bacach) деген лақабы "жаңсақ" дегенді білдіреді.
Conn Bacagh O'Neill, 1st Earl of Tyrone (Irish: Conn Bacach mac Cuinn Ó Néill) (c. 1480–1559), was king of Tyrone. In 1541 O'Neill travelled to England to submit to Henry VIII as part of the surrender and regrant policy that coincided with the creation of the Kingdom of Ireland. He was made Earl of Tyrone, but his plans to pass the title and lands on to a chosen successor Matthew were thwarted by a violent succession dispute that led to another son, Shane O'Neill, emerging triumphant. His grandson Hugh O'Neill eventually succeeded him as Earl and became head of the O'Neill of Tyrone dynasty. Hugh continued his grandfather's alliance with the Crown until his eventual leadership of Tyrone's Rebellion and later Flight of the Earls led to the collapse of the power of the traditional Irish lords in Ulster. Conn's epithet of bacagh (Irish: bacach) meant "the lame".
Өмірбаян
Конн Бакач О'Нилл Тайрон корольі Конн Мор О'Нилл мен Леди Элеонора Фицджеральдтың ұлы болды. Конн Мор О'Нилл Тайрон корольі Генри О'Ниллдің ұлы болды. Леди Элеонора Фицджеральд Кильдардың 7-ші графы Томас Фицджеральдтың қызы еді. Конн Мор О'Нилл 1493 жылы кіші інісі Генри Ог О'Ниллдің қолынан қаза тапты. Конн Бакач 1498 жылдың 21 шілдесінде өзінің інісі Генри Огты өлтірді.
Conn Bacach O'Neill was the son of Conn Mór O'Neill, king of Tyrone, and Lady Eleanor Fitzgerald. Con Mor O'Neill was the son of Henry O'Neill, king of Tyrone. Lady Eleanor Fitzgerald was the daughter of Thomas FitzGerald, 7th Earl of Kildare. Conn Mór O'Neill was murdered in 1493 by his younger brother, Henry Óg O'Neill. Conn Bacach killed his uncle, Henry Óg, 21 July 1498.
О'Нилл аталы-ананың туысы болу
1519 жылы Конн Баках өзінің жартылай бауыры Арт Оге О'Ниллден кейін О'Ниллдердің Тир Эогайн тармағының (Cenél nEógain) басшысы болды. Англиялықтар осы О'Ниллдерді "О'Нилл Мор" деп атады, оларды "О'Нилл Бой" деп аталған Кландебой О'Ниллдерінің билеушісінен ажырату үшін. 1524 жылы оның туысы Кильдар графы вице-король болғанда, О'Нилл мемлекеттік салтанаттарда оның қылышын алып жүруге келісті; бірақ оның адалдығы жеке мәселе еді, және ол ауызша адалдыққа берік болғанымен, кейінірек лорд-депутаттарға өзінің әрекеттері үшін кепіл ретінде кепілдер беруге көндірілмеді.
In 1519, Conn Bacach succeeded his half brother, Art Oge O'Neill, as chief of the Tír Eoghain branch of the O'Neill's (Cenél nEógain). The English referred to these O'Neill's as "O'Neill Mor" to differentiate them from the ruler of the O'Neill's of Clandeboye who was styled "O'Neill Boy". When his kinsman, the Earl of Kildare became viceroy in 1524, O'Neill consented to act as his swordbearer in ceremonies of state; but his allegiance was a personal matter, and while ready enough to give verbal assurances of loyalty, he could not be persuaded to readily give hostages to later lord Deputies as security for his conduct.
Қауіпсіздік
1534 жылға қарай Армағ архиепискобы Коннға бірнеше рет айып тағып, қауымнан шығарған болатын. Сол жылы Коннның түрлі жақтастары Армағтағы архиепископтың резиденциясына шабуыл жасап, оның күзетшісі Сенекин Макдуганға зиян келтірді. Конн кірістерді қауымнан шығарылған дін қызметкері Джон О'Корр мен оның достарына беруге бұйырды. 16 ақпандағы оқиғалар туралы хатта архиепископ Коннға "күнакарлардың" татуласып, келтірген зиянды өтеуіне алты күн уақыт берді, әйтпесе ол да келесі алты күн ішінде қауымнан шығарылады деп жарияланады және архиепископ басқаша бұйрық бергенше ол барған жерлердің бәріне тыйым салынады.
By 1534, several excommunications had been pronounced against Conn by the archbishop of Armagh. That year diverse followers of Conn raided the archepiscopal manor in Armagh, inflicting harm on its custodian, Senekin McDugan, with Conn ordering the revenues to be paid to the excommunicated clergyman John O'Corr and his brethren. A letter dated 16 February remarking on the events has the archbishop given Conn six days to have the "delinquents" reconcile and make satisfaction for the harm they have done otherwise he be likewise declared excommunicated for the six days following and all places he betook to placed under interdict until the archbishop ordered otherwise.
Шабуыл және бағындыру
Килдар графының сотталуымен және бүліктерден кейін Конн өзінің қайын жұрттары Фицджеральдтармен бірікті. «Геральдин лигасы» деп аталатын одақ Англия королі Генрих VIII-нің араласуынсыз Фицджеральд иелігінің мұрагерін қалпына келтіруді көздеді. Бұл бүлік Ирландиядағы Англияның протестант шіркеуін тастап кету идеясымен күшейді. 1539 жылы Конн Баках және Манус О’Доннелл Пейлге шабуыл жасады. Олар қазына мен олжамен өз жерлеріне қайтып бара жатқанда, Лорд-депутаты Леонард Грей оларды Каррикмакрос қаласының оңтүстігіндегі Белахоу фордында қуып жетеді. О’Ниллдер мен О’Доннеллдер тез жеңіліп, 400 адам қаза тапты, содан кейін шатақтап қашып, қазыналары мен олжаларын қалдырып кетті. 1541 жылы сэр Энтони Сент-Лежердің Тайронға басып кіргеннен кейін, лорд-депутаты Конн мен Геральдин лигасы жеңіліске ұшырады және ол өзінің бағынуын білдірді. Конн өзінің ұлы Фелим Каох О’Ниллді кепіл ретінде тапсырды. 1542 жылдың басында Фелим, Ирландияның Төрт шеңберінің жылнамасындағы өлімі туралы жазбаға сәйкес, Макдоннеллдің gallowglass сарбазының бір сөңгемен шабуылынан қаза тапты, әкесі Генрих VIII-ге бағыну алдында. Конн Тримде өткен парламентке қатысты, Англияға өтіп, протестант дініне көшті және Гринвичте Генрих VIII-ге бағынды.
With the attainder of the Earl of Kildare and following rebellion, Conn sided with his in laws the FitzGeralds. An alliance referred to as the Geraldine League sought the restoration of the heir of the FitzGerald lordship without interference from King Henry VIII of England. That rebellion was stoked by the idea of casting off England's Protestant church in Ireland. In 1539 Conn Bacagh and Manus O'Donnell attacked The Pale. They were returning to their territories with treasure and spoils when Lord Deputy Leonard Grey overtook them at the Ford of Belahoe, south of Carrickmacross. The O'Neills and O'Donnells were quickly overwhelmed and suffered 400 casualties before fleeing in disarray and leaving their treasure and spoil. After Tyrone was invaded in 1541 by Sir Anthony St Leger, the lord deputy, Conn and the Geraldine League were defeated and he made his submission. Conn delivered up his son Phelim Caoch O'Neill as a hostage. In early 1542, Phelim was killed with one cast of a javelin by MacDonnell gallowglass according to the entry recording his death in the Annals of the Four Masters of Ireland., just prior to his father's submission to Henry VIII. Conn attended a parliament held at Trim, and, crossing to England, became a Protestant, and made his submission at Greenwich to Henry VIII.
Азаматтық соғыс
Оның, күмәнді заңды ұлы Фердорахтың (Мэтью) Дунганнон бароны етіп тағайындалуы және осылайша оның мұрагерлік құқығына ие болуы, қалған ұлдарының арасында терең наразылық тудырды. Олардың ішінде Коннның ең үлкен, тірі қалған ұлы Шейн, ирландиялық таннистр дәстүрі бойынша мұрагер болуға ең лайықты деп есептелді, сондықтан ол ағасымен соғысқа шықты және 1558 жылы Фердорахты өлтірді. Конн Баках бір жылдан кейін дүние салды. Англия мұрагерлік құқығы бойынша келесі мұрагер Фердорахтың ұлы Брайан болды, бірақ оны 1562 жылы туысы Турлоу Линах О'Нилл өлтірді. Брайанның өлімінен кейін, ағылшын әкімшілігі Фердорахтың соңғы тірі мұрагері Хью О'Ниллді оны қорғау үшін ұстап алды. Шейн, енді О'Нилл, Тирон графы атағын алуға тырысты, бірақ оған бас тартылды және 1567 жылы Макдоннеллдер оны өлтірді.
The appointment of his allegedly illegitimate son, Ferdoragh (Matthew), as Baron of Dungannon and as such his hereditary successor, caused deep resentment among the rest of his sons. Of these, it was Shane, Conn's eldest surviving son, who was most favoured by the Irish custom of tanistry to succeed and so he went to war with his brother eventually having Ferdoragh killed in 1558. Conn Bacagh would die a year later. The next heir according to English succession was Ferdoragh's son Brian, however, he was killed by his kinsman Turlough Lynagh O'Neill in 1562. After Brian's death, the English administration took Ferdoragh's last surviving heir, Hugh O'Neill, into custody to protect him. Shane, now O'Neill, had sought to be created Earl of Tyrone, however this was refused and the McDonnells killed him in 1567.
Неке және балалар
Конн екі рет үйленді және көптеген ұлдары болды. Оның бірінші әйелі – леди Элис Фицджеральд, 8-ші граф Геральд Фицджеральдтың қызы және Коннның бірінші туысы. Олардың ұлы Фелим Каоч О’Нилл болды. «Каоч» лақабы нашар көру қабілетіне ие адамды немесе «соқырды» білдіреді. Оның екінші әйелі – Сорша О’Нилл, Хью Оге О’Ниллдің қызы, Кландбой О’Ниллдерінің басшысы. Шейннің анасы туралы мәліметтер қарама-қайшы. Кейбіреулері оның Конн мен Соршаның ұлы екенін, ал енді біреулері Конн мен леди Элис Фицджеральдтың баласы екенін айтады. Конн Эллисон Келлиден, Дундалк қаласындағы теміршінің жесір әйелінен Мэтью немесе Фердоха есімді заңсыз ұлын дүниеге келтіргенін мәлімдеді, оны «Қараңғы» деп атаған. Әкелік міндеттерін еске алмайынша, Конн осы Мэтьюді ағылшын титулдарының мұрагері етіп тағайындады. Конн Тирон графы болған кезде ол Дунганнон бароны атанды. Бұл әрекет О’Нилл руының ішінде үлкен алаңдаушылық тудырып, ақырында азамат соғысына және Мэтьюдің, оның жартылай бауыры Шейннің қоздырысымен болған өліміне әкелді. Сонымен қатар, Коннның заңсыз қызы атақты Сорли Бой МакДоннеллге үйленді, ол кейін Шейн О’Ниллдің өліміне қатысқан адам еді. Оның отбасы Гелдік тәртіп құлдыраған кезде Ирландия, Шотландия, Еуропа және Жаңа әлемге тарады, және бүгінде Конннан тікелей тараған көптеген отбасылар бар.
Conn was twice married and had numerous sons. His first wife was Lady Alice Fitzgerald, daughter of Gerald FitzGerald, 8th Earl of Kildare and Conn's first cousin. Their son was Phelim Caoch O'Neill. "Caoch" was the nickname for someone with poor eyesight or "the blind". His second wife was Sorcha O'Neill, daughter of Hugh Oge O'Neill, chief of the O'Neills of Clandeboye. Sources differ in regards to the mother of Shane. Some stating he was the son of Conn and Sorcha and some stating he was from Conn and Lady Alice Fitzgerald. Conn claimed an illegitimate son named Matthew or Ferdocha "the dark one" with Allison Kelly, the widowed wife of a blacksmith in Dundalk. Parenting aside, it was this Matthew that Conn designated as his heir to the English titles. He became the Baron of Dungannon when Conn became the Earl of Tyrone. This act caused great angst within the O'Neill clan and eventually led to civil war and the death of Matthew at the instigation of his half brother Shane. As well an illegitimate daughter of Conn married the celebrated Sorley Boy MacDonnell, the man who eventually took part in the death of Shane O'Neill himself. His family spread throughout Ireland, Scotland, Europe and the New World during the downfall of the Gaelic Order, and today there are numerous families with a direct descent from Conn.