Кіріспе

Жұқақ құрттар класы

Эноплея (эноплеялар) класы – қазіргі таксономияда Secernentea және Chromadorea кластарымен бірге Nematoda типін құрайды. Эноплеялар Chromadorea-дан көнерек топ деп есептеледі, ал зерттеушілер оның мүшелерін Chromadorea-ның "жақында ғана дамыған жұқақ құрттарымен" салыстырғанда "көнерек дамыған жұқақ құрттар" деп атайды.

Сипаттама

Эноплеялар хромодореялардан бірқатар ерекшеліктерімен ажыратылады. Эноплеялардың жұтқыншағы цилиндр тәрізді немесе "бөтелке пішіндес", хромодореялардың дөңгелек жұтқыншағынан өзгеше. Эноплеялардың амфидалары қалташа тәрізді, ал хромодореялардың амфидалары тілікшелер, тесіктер, орамдар немесе спиральдар сияқты болады. Эноплеялардың денесі тегіс немесе жіңішке сызықтармен белгіленген, хромодореялардың денесінде сақиналар, өскіндер немесе кірпікшелер болуы мүмкін. Эноплеялардың бөліну жүйесі қарапайым, кейде бір жасушадан тұрады, ал хромодореялардың бөліну жүйесі күрделі, түтікшелі және кейде бездерімен жабдықталған.

Таксономия

Нематодалар типінің филогенетикалық талдауы үш ерекше базалық кладты – дорилаимдерді, эноплидтерді және хромадоридтерді анықтайды. Бұл Блакстердің (1998) I, II және C+S кладтарына сәйкес келеді. Олардың бірінші екеуі бауырлас кладтар болып табылады, бұл екі класс – Enoplea және Chromadorea – құруға, ал біріншісін екі подклассқа – Enoplia және Dorylaimia – бөлуге мүмкіндік береді.

Бөлімшелер

Екі кіші топ реттерге бөлінеді. Көптеген эноплеандар өсімдіктер мен жануарлардың, адамды қоса, паразиттері болып табылады. Триплонхида және Дориламида реттеріне өсімдік патогендерін тарататын өсімдік паразиттік нематодалар жатады. Мермитида және Маримермитида реттеріне жұмырқакөздердің (омыртқасыздардың) паразиттері кіреді. Диоктофиматида, Трихинеллида және Муспицеида реттеріне құстар мен сүтқоректілер сияқты омыртқалы жануарлардың паразиттері жатады. Мысалы, Trichinella spiralis – пісірілмеген шошқа етін жегенде адамдарда трихиноз тудыратын нематода, Haycocknema perplexum – адам өміріне қауіпті келетін, ал камшы құрттары (Trichuris туысы) – мысықтар, иттер және адамдарды қоса, сүтқоректілердің паразиттері болып табылады.