Кіріспе

Генри Бристоу Уилсон (1803–1888) – теолог және Оксфорд университетінің Сент-Джон колледжінің феллосы.

Өмір

1803 жылғы 10 маусымда туған ол Гарри Бристоу Уилсонның әйелі Мэри Энн мен Джон Мурдың қызынан туған үлкен ұлы болды. 1809 жылғы қазан айында Мерчант Тейлор мектебіне қабылданды, ал 1821 жылы Оксфордтағы Сент-Джон колледжіне оқуға түсті. 1821 жылғы 25 маусымда тіркелді, 1825 жылы бакалавр (B.A.), 1829 жылы магистр (M.A.) және 1834 жылы дінтану магистрі (B.D.) дәрежесін алды. 1825 жылы стипендияға ие болды және оны 1850 жылға дейін сақтап қалды. 1831 жылы гуманитарлық ғылымдар деканы болып тағайындалды, ал 1833 жылдан 1835 жылға дейін жетекшілік етті. 1839 жылдан 1844 жылға дейін Оксфордтағы ағылшын-саксон тілінің профессоры болды. 1850 жылы Сент-Джон колледжі оны Хантингдонширдегі Грейт-Стаутон шіркеуінің пасторы қызметіне ұсынды, ол өмірінің соңына дейін осы қызметте болды. 1841 жылдың көктемінде Уилсон Арчибальд Кэмпбелл Тейтпен бірге Джон Генри Ньюменнің XC трактатына қарсы «төрт жетекшінің наразылығына» қосылды. 1851 жылғы ораза айында ол Бамптон лекцияларын оқыды, оның тақырыбы «Қасиеттілердің қауымдастығы: Христиандық бірліктің нағыз қағидаларын түсіндіруге жасалған әрекет» (Оксфорд, 1851) болды. Оның лекциялары діни зерттеулерде үлкен еркіндікке ықпал етті. Діни көзқарастарды кеңейту және христиандық қауымдастықты нығайту өмірінің басты мақсатына айналды. 1857 жылы ол «Оксфорд мақалаларына» «Христиандық келісім схемалары» атты мақаласын жариялады, ал 1861 жылы «Мақалалар мен шолуларда» «Ұлттық шіркеу» тақырыбында диссертациясын жариялады. Соңғы мақаласындағы кейбір сөздер Уилсонға қарсы сот процесін тудырды – Джон Уильям Бургон оның көзқарастарына қанағаттанбады. 1862 жылғы 25 маусымда Уилсонның ісі Роуленд Уильямспен бірге қарастырылды, ол оған қарсы қойылған сегіз айыптың үшеуі бойынша кінәлі деп танылды және Арчдияның деканы Стивен Лушингтон оны бір жылға қызметтен шеттетуге үкім шығарды. Уилсон мен Уильямс екеуі де Сыртқы кеңестің сот комитетіне шағымданып, олардың шағымдары 1863 жылы бірге тыңдалды. Уилсонның қорғанысы 19 және 20 маусымда өтті және кейін жарияланды. Шағым қабылданды, ал 1864 жылғы 8 ақпанда сот комитеті Лушингтонның шешімін жойды. Алайда Уилсон бұл жағдайдан толыққанды айықпады. Өмірінің соңғы жылдары ол өзінің шіркеуіне тұрақты түрде бармады. Ол 1888 жылғы 10 тамызда Лидегі Элтем жолындағы 1 Лаун Виллас үйінде қайтыс болды. Уилсон «Ескі және Жаңа өсиеттердің ықыласы туралы кең таралған пікірлерді қысқаша қарастыру» (Лондон, 1861) кітабына кіріспе жазды.