Кіріспе

Джон Кебл (25 сәуір 1792 – 29 наурыз 1866) – ағылшын англикан дін қызметкері және ақыны, Оксфорд қозғалысының жетекшілерінің бірі. Оксфордтағы Кебл колледжі оның құрметіне аталған.

Ерте өмір

Кебл 1792 жылдың 25 сәуірінде Глостерширдегі Фэрфорд қаласында дүниеге келді. Оның әкесі, Джон Кебл де, Колон Сент-Олдвинс шіркеуінің пасторы болды. Ол және оның інісі Томас Оксфордқа баруға дейін әкесімен үйде білім алды. 1806 жылы Кебл Оксфордтың Корпус-Кристи колледжіне стипендия жеңіп алды. Ол оқуда өте жақсы нәтижелер көрсетті және 1810 жылы латын тілі мен математикадан екі рет үздік нәтижеге қол жеткізді. 1811 жылы ол ағылшын және латын тіліндегі эсселер үшін университет жүлдесін жеңіп алды және Ориел колледжінің мүшесі болды. Ол Оксфорд университетінде бірнеше жыл оқытушы және емтиханшы болып жұмыс істеді, содан кейін әкесіне көмекші пастор болып, Глостерширдегі Истлич Мартиндегі Сент-Михаил және Сент-Мартин шіркеуінің пасторы болды, бірақ Оксфордта тұрып жұмыс істеді. 1823 жылы анасы қайтыс болғаннан кейін ол Оксфордтан кетіп, әкесімен және Фэрфордтағы екі аман қалған қарындасымен бірге тұруға оралды. 1824 және 1835 жылдар аралығында оған үш рет лауазым ұсынылды, бірақ ол әр жолы әкесі мен жалғыз аман қалған қарындасынан айырылуға болмайды деген себеппен бас тартты. 1828 жылы ол Ориел колледжінің проректоры лауазымына ұсынылды, бірақ сайланбады.

Христиандық жыл

Сол уақытта ол шіркеу жылындағы жексенбі және мереке күндеріне арналған «Христиандық жыл» атты өлеңдер жинағын жазып жүрді. Ол 1827 жылы жарық көрді және Кеблдің рухани және теологиялық көзқарастарын таратуда өте тиімді болды. Бұл кітап «Дұғалар кітабының» қызметтерінен кейін медитация мен құлшылыққа көмектесу мақсатымен жазылған. Алғашында авторлық аты-жөні көрсетілмесе де, оның авторлығы көп ұзамай белгілі болды. 1831 жылы Кебл Оксфордтағы Поэзия кафедрасына тағайындалды және 1841 жылға дейін осы лауазымда қалды. Виктория дәуірінің ғалымы Майкл Уилер «Христиандық жылды» «он тоғызыншы ғасырдағы ең танымал өлеңдер жинағы» деп атайды. Грегори Гудвин «Трактариандық эстетика және романтикалық дәстүр» атты мақаласында «Христиандық жыл» Кеблдің Оксфорд қозғалысына және ағылшын әдебиетіне ең үлкен үлесі» екенін мәлімдейді. Гудвин бұл сөзді дәлелдеу үшін Е. Б. Пузидің мәліметтеріне сілтеме жасайды: Кеблдің өмірлік кезеңінде осы рухани мәтіннің 95 басылымы жарық көрген, ал «оның қайтысынан кейінгі жылдың соңында бұл көрсеткіш жүз жиырма тоғызға жеткен». 1873 жылы авторлық құқық мерзімі аяқталғанда, Британияда 375 000-нан астам дана сатылып, 158 басылым жарық көрді. Виктория дәуірінің оқырмандары арасында кең танылуына және белгілі бір әндермен таныс болуына қарамастан, Кеблдің «Христиандық жылы» 20 ғасырда танымалдығын жоғалтты. Оксфордта Кебл Джон Тейлор Колриджбен танысты, ол оны ғана емес, оның інісі Сэмюэл Тейлор Колриджтің және Вордсворттың еңбектерімен де таныстырды. Ол өзінің «Прелекциялары» атты еңбегін Вордсвортқа арнады, ол бір кезде «Христиандық жылды» ағылшын тіліндегі қателерді түзету мақсатымен қарап шығуды ұсынған еді, және оған зор құрметпен қарады. Сол колледж досының арқасында ол Роберт Саутимен танысты, оны «асыл және керемет тұлға» деп тапты, ал осы үш ақынның, әсіресе Вордсворттың еңбектері Кеблдің ақындық санасының қалыптасуына зор ықпал етті. Сонымен қатар, Хемпширдегі Хёрсли приходы бос орынға ие болды және оған ұсынылды, ол да келісті. «Жанымның күні, құтқарушым, сүйікті», «Жүрегі тазалар бақытты», «Махаббат әр таң сайын жаңа». «Лира Инноценциум» Кеблдің өміріндегі ең үлкен қайғы деп санаған Ньюменнің Англия шіркеуінен католицизмге өту шешіміне байланысты қиын жағдайға тап болған кезде жазылды.

Мұра

Кебль былай сипатталған:<blockquote>Ол мүлдем амбициясыз, билік пен ықпалға ұмтылмаған, көрініс пен әуесқойлықты жек көріп, өз қабілеттеріне күмәнмен қараған. Жаңа адамдармен ұялшақ және қиындықпен қарым-қатынас жасаса да, достарының арасында бақытты және еркін сезінетін, олардың махаббаты мен жанашырлығы оның әзіл-қалжыңын, өткірлігін және мінез-құлқын шығарып беретін. Mozley айтуынша, оның басы «дүниедегі ең әдемі пішінделген бастардың бірі» болған, беті жай пішіндес, үлкен, дұрыс емес ауызы болған, бірақ барлығын бетіне табиғи күлкімен жарысқан жарқын күлкісі түзеп берген; ал кең және тегіс маңдайының астында «ашық, жарқын, тез жанатын, ашу кезінде отқа айналатын көздері» болған. Тыныш ел дін қызметкері, өте қарапайым табысымен, қоғамдық назарды қасақана болдырмай, өмірі бойына танылмаған мектепті қатты ұстап келген. Оның өлімінің жылдығы (29 наурыз) Англиялық қауымда басқа жерлерде де еске алынады. Оның есімімен Оксфордта Кебль колледжі құрылды, ал Джон Кебль шіркеуі (Милл Хилл) және Лич өзені үстіндегі ежелгі ағаш көпір оның құрметіне аталды. Кебль жиі баратын Сидмут қаласындағы Булвертон төбесінен ашылатын көрініс оның ең жақсы туындыларының кейбіреулеріне шабыттандырған деп саналады. Бұл төбеден Төменгі Утер аңғарының және алыстағы Дартмурдың панорамалық көрінісі көрінеді. Халық арасында оның сүйікті орны – «Кебльдің ордасы» деп аталатын ағаш төсегі көп жылдар бойы сол жерде тұрғаны айтылады. Борнмут қаласындағы Әулие Петр шіркеуінің оңтүстік-шығыс трансептісіндегі «Te Deum» терезесі Кебльдің естелігіне арналып жасалған, өйткені ол өмірінің соңғы айларында Әулие Петрде күнделікті құлшылық ететін кезде трансептте отыруды ұнатқан. Кейін, 1906 жылы, трансепт Кебль капелласы ретінде қайта жабдықталды. Кебльдің өмірі туралы Джон Тейлор Кольридж (1869) жазған еңбектердің бірінде былай делінген: «Христиан жылы керемет түрде Киелі кітапқа негізделген. Кебльдің санасы Ұзақ, шыдамды және махаббатпен Киелі кітапты зерттеу арқылы оған соншалықты сіңген, оның тілі, ойлау жолы, дәлелдеу әдісі поэзиясына құйылып, адам өзін-өзі білмейтіндей сезінеді». Тағы бір еңбек – Уолтер Лок (1895) жазған. 1963 жылы Георгина Баттискомб «Джон Кебль: Шектеулерді зерттеу» атты өмірбаян жазды.</blockquote>