Кіріспе

Швейцариялық иммунолог (1944 жылы туған)

Рольф Мартин Зинкернагель А.С. (1944 жылдың 6 қаңтарында туған) – Цюрих университетінің эксперименталды иммунология профессоры. Питер Доэртимен бірге, ол 1996 жылғы физиология және медицина саласындағы Нобель сыйлығын вирус жұққан жасушаларды иммундық жүйенің қалай танитынын ашқаны үшін бөлісті.

Білім

Зинкернагель 1970 жылы Базель университетінен медицина докторы мағынасын, ал 1975 жылы Австралия Ұлттық университетінен философия докторы мағынасын алды.

Мансап және зерттеу

Зинкернагель – Онкологиялық зерттеулер институтының ғылыми кеңесінің, Америка өнер және ғылым академиясының, Ұлттық ғылым академиясының, Америка философиялық қоғамының және Онкологиялық иммунология академиясының мүшесі. Зинкернагель 1996 жылы Австралия ғылым академиясының корреспондент мүшесі де сайланды.

Марапаттар мен құрметтер

Австралиялық Питер Доэртимен бірге иммундық жүйенің вирусқа шалдыққан жасушаларды қалай танитынын ашқаны үшін 1996 жылы физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығын алды. Осылайша ол Швейцариядан шыққан 24-ші Нобель сыйлығының лауреаты атанды. 1999 жылы Доэртимен бірлесе атқарған ғылыми жұмысы үшін Австралияның ең жоғары азаматтық құрметі – Австралия орденінің құрметті серігі (AC) атағымен марапатталды. Вирустар жаңа ие жасушаларды жұқтырып, олардың ішінде көбейеді. Қатерлі Т-жасушалары инфекцияланған жасушаларды жояды, осылайша вирустардың көбеюіне жол бермейді. Зикернагель мен Доэрти вирусты өлтіретін Т-жасушаларының инфекцияланған жасушаларды тануы үшін, олардың жасуша бетіндегі екі молекуланы – вирус антигенін ғана емес, сонымен қатар негізгі гистоүйлесімділік кешенінің (МГК) молекуласын тануы қажеттігін анықтады. Бұл тану Т-жасушасының бетіндегі Т-жасуша рецепторы арқылы жүзеге асырылады. Бұрын МГК трансплантация кезінде үйлеспейтін тіндердің қабылдануын қамтамасыз ететіні анықталған болатын. Зикернагель мен Доэрти МГК-ның денеге менингит вирустарымен күресуде де жауапты екенін ашты. Нобель сыйлығынан басқа, ол 1981 жылы Клоэтта сыйлығын, 1987 жылы Онкологиялық зерттеулер институтының Уильям Б. Коли сыйлығын, 1988 жылы Отто Нагели сыйлығын және 1995 жылы Альберт Ласкер медициналық зерттеу сыйлығын жеңіп алды. 1994 жылы ол неміс ғылым академиясы Леопольдинаның мүшесі болды. Зикернагель 1998 жылы Корольдік қоғамның (ForMeRS) шетелдік мүшесі болып сайланды.